boven                                               

Overzicht Berggeest

 
                               Berggeest 1 -Tegenstellingen, Selectief vergeten
  
                                        
Ik geloof dat tegenstellingen nuttig zijn, maar ik weet niet waarom. Is het zo, dat je niet weet wat geluk is, als je nooit ellende hebt meegemaakt? Weet je niet wat geluk is, als je alleen dt gevoel kent. Is het omgekeerde ook het geval? Weet je eigenlijk wel wat ellende is, als je nooit geluk gekend hebt? Vind je de ellende dan 'gewoon', net als iemand in het eerste geval geluk 'gewoon' vindt? Misschien past hier het woord 'normaal' beter dan 'gewoon'.
Welk mechanisme zorgt voor dit fenomeen, evolutionair gezien. Wat is het nut ervan?

Hoe is het als je wel de beide tegengestelde toestanden kent? Als je wel geluk en ook ellende hebt meegemaakt. Als je een groot verlies hebt geleden, dan weet je, wat je eerst wl had, en het verlies = dan ongeluk, en het verlorene nog bezitten = geluk. Je kent dan beide toestanden, het geluk en het ongeluk.

Een persoonlijke ervaring.
Toen mijn moeder nog leefde, was dat toen voor mij, als klein kind, 'geluk'? Nee, het was normaal, want ze was nog nooit dood geweest. Toen ze gestorven was, was dat een groot verlies, = ongeluk. Maar waarom voelde ik dat niet zo, toen ik 11 jaar? Huilde ik de eerste dagen omdat iedereen huilde? Voelde ik zelf wel echt verdriet? Nee, ik denk nu, dat ik meer aan de tijd dacht, dat ze nog leefde en gezond was. Dat we gingen fietsen en wandelen, dat we bramen plukten en elk voorjaar naar het anemonenbosje gingen. Het verlies liet mij het voorgaande geluk beter beseffen. Ik voelde me niet ongelukkig, ik dagdroomde het gelukkige verleden.
Ik heb wel lang gedacht, dat het abnormaal was, om niet veel verdriet te voelen. 

Gaat het om het evenwicht, het midden? Zoals bij de koorddanser, die naar rechts buigt, als hij voelt dat hij naar links dreigt te vallen? Was ik daarom wel eens onverklaarbaar ongelukkig als de omstandigheden juist heel gunstig waren en niet ongelukkig als er veel verkeerd ging?

Maar wat is dan het nut van dit evenwicht? Is het nu juist goed om heen en weer te pendelen tussen geluk en ongeluk f is het beter om te proberen in het evenwichtige midden te blijven? 

 

                                                                 Over selectief vergeten

Een oud stukje uit mijn dagboek van 9 januari 2006.

maandag 9 januari, 31 week, 5e dag

Vanmorgen ben ik een uur later opgestaan omdat we gisteren pas om half een naar bed gingen. Gekeken naar de geschiedenis van Carthago, een Engelse documentaire. Goed vond ik die, want hij gaf een schitterend beeld van een rijke kunstzinnige stad die door machtbeluste anderen, de Romeinen in dit geval, ten onder ging.

Beschavingen komen en gaan. Wij hebben vaak respect voor de Romeinen als de grondleggers van ons rechtssysteem en de aanleiding van de groei van het christendom, we vinden het erg dat het rijk ten onderging door invallen van de Hunnen, maar we vergeten dan de Romeinse schuld aan de ondergang van de Phoeniciers.

Gelopen. Min vier graden, alles wit gevroren, het lijkt een heldere dag te worden, de eerste na dinsdag. Ik kijk op het kalendertje van tante Marie. 9 januari. Gisteren voor een jaar is Gerrit overleden. Ik schreef van de week aan zijn partner dat ik zondag 8 aan hem zou denken. Ik dacht er de 7e en vandaag de 9e aan, maar gisteren niet. Hoe kan dat? Selectief vergeten? Beloofde ik iets wat ik liever niet deed? En waarom dan niet?
                                                                  *-*-*
Vergeten is vaak selectief. Je vergeet graag dingen waar je je schuldig over voelt. Je eigen onvermogen, je nalatigheden, kwetsende woorden, dingen die niet mogen...
De nalatigheden die jou treffen, de kwetsende woorden aan jou gericht, de misstappen van anderen, die onthou je. 'Hoe knnen ze!'
Kun je dit doortrekken naar de andere kant? Naar onthouden? Onthou je de goede daden die jij een ander bewees, de vriendelijke woorden die je zei, de rechtschapenheid bij de belastingaangifte? Gelukkig niet, ik zou doodziek worden van dat mens (ik dus) als ik dat zou onthouden.
't Zou een mooie tegenhanger zijn.  Maar zo werkt het lang niet altijd. Niet bij mij dus. Ik kan me weinig aardige dingen herinneren die ik gedaan heb, nou ja een paar dan ;-).Misschien de ik weinig aardige dingen. Dat zou natuurlijk de verklaring kunnen zijn. Ook niet erg bevredigend overigens. Veel bevredigender is te denken dat ik gewoon een aardig mens ben ;-))
                                                           *-*-*
Ik heb heel veel van de vervelende dingen die na mijn dertigste gebeurd zijn vergeten, ik wt wel dat ze gebeurd zijn, maar het kwetsende en verdrietige is er in de loop van de tijd afgegaan. Maar ik onthield wel de kwetsende woorden die in mijn jeugd tegen me gezegd zijn. Kennelijk ben ik op volwassen leeftijd minder kwetsbaar, omdat ik kan relativeren. 'Ach, hij heeft zo'n stressdag gehad vandaag, het is niet voor mij bedoeld, het is plaatsvervangend voor de chef bedoeld'. De kwetsende woorden die je als kind te horen krijgt, kun je niet relativeren, je gelooft ze letterlijk, je bnt stom, ziet er afschuwelijk uit, praat als een boerin.' Zelfs nu na 65 jaar, weet ik nog letterlijk een paar heel pijnlijke uitspraken. Nu kan ik de ernst van de opmerkingen met een korreltje zout nemen, maar heel diep vanbinnen zit toch nog die angel.
                                                              *-*-*
Hoe kwam ik daar nou op? O.ja, naar aanleiding van die documentaire.

Wij als Nederlanders vergeten de afschuwelijke wandaden die wij als volk anderen aangedaan hebben, maar we onthouden de goede dingen, zoals scholen en ziekenhuizen stichten, 'beschaving', zeg, het Christendom, brengen. Wij vinden dat goede dingen, maar of de uitwerking zo goed was? De geschiedenisboeken in mijn middelbare schooltijd, begin jaren '50, repten niet van slavernij, discriminatie, godsdienstONvrijheid. We treurden toen om het verlies van ONS INDI. Slavenhandel? Slavenwerk? De geschiedenis van De West?  Ah, joh, dat is al zooo lang geleden... Ja, maar het is minder lang geleden dan het heksenproces tegen Lange Aele in Groenlo. (zie Bergweg 7) Eigenlijk nog heel recent.

De nazaten van die slaven leven in Noord- en Zuid-Amerika en op de eilanden voor de kust.
Wat het slaafzijn betekende, staat gruwelijk en prachtig beschreven in het boek van Toni Morrison, Beloved. Ze is zelf een Afro-Amerikaan en ze wilde de blanke n de zwarte Amerikanen tot elkaar brengen. De zwarte Amerikanen wilde ze trots laten zijn op hun afkomst, kijk eens, jullie hadden een echte eigen cultuur, en de blanke Amerikanen wilde ze begrip bijbrengen voor de frustraties, die door de slavernij en de armoedetijd daarna veroorzaakt zijn. Of ze in die opzet geslaagd is?  Het selectief vergeten is gemakkelijker.
                                                                *-*-*

Ik sta voor het altaar in de Grote kathedraal ( La Giralda) in Sevilla. Die kerk is na de St. Pieter in Rome, en de St. Paul in Londen de derde van de grote kerken.  Je ziet niet vaak in het openbaar zoveel goud bij elkaar als in La Giralda. Het is geroofd goud. Geroofd van mensen, die dachten dat de Portugezen en de Spanjaarden goden waren. Ik kijk naar de schitterende altaar achterwand en moet denken aan de gelijkenissen van Jezus en zijn lessen over liefhebben en respect hebben voor anderen. Het gebed dat hij de discipelen leerde. Het geroofde goud en de ellende die door de christenen veroorzaakt is in Zuid-/en Midden-Amerika gaan voor mij absoluut niet samen met een altaar in een kathedraal, al is het kunstenaarschap van de smeden en bewerkers fenomenaal. Het botst gigantisch in mijn hoofd. Misselijk moet ik naar buiten.

                                                               *-*-*     

leidje berg

omhoog             volgende