logoverzicht   terug   verder                                                                                                       

    log 23                                       november 2008

 

 
Zondag 30 november. De kudde schapen die in Winterwijk bermen langs buitenwegen en ook grote grasvelden in het centrum  onderhoudt, overnacht op verschillende plekken rond het dorp. Nu zijn de dieren een paar dagen bij het Hilgelo in een wei. Het was nog niet goed licht toen we er langskwamen. We hebben hier geen dijken en bij de boeren die wel schapen houden, zijn het maar kleine aantallen, geen grote wei vol zoals deze nu. Vandaar de foto.  
grasmaaiers van Winterswijk net wakker   een klein deel van de kudde

Gisteravond was het de opening van het advents midwinterhoornblazen. Tot 6 januari wordt er overal in de Achterhoek op plaatsen die ervoor geschikt zijn geblazen. Jachman is wezen kijken en luisteren bij 't Hulzen, hemelsbreed 1,5 km hier vandaan. Ik ben thuis gebleven, dacht het te kunnen horen bij de zw wind, maar nee. Geen wonder, zei Jachman, want toen hij er vlakbij stond, had hij het ook niet hard kunnen horen. De put waar boven geblazen werd,  was geen waterput meer, maar een bloembakput, dus vol zand en hij diende slechts als steun voor de lange hoorns. Dan draagt het geluid toch minder ver.   Drie hoornblazers bij 't Hulzen, bij Weijenborg en bij de Waterzuivering. Geen vrdragend geluid, nauwelijks publiek, weinig sfeer. Jammer, gezien de inzet van de blazersgroep De Darpboerbloazers.  Gelukkig zijn wel de boze geesten verjaagd. Er komen nog meer avonden. zie hier

29 november. Wat moet ik nou zonder? Is er geen mogelijkheid dat ze zich vergissen in de proefopstellingen, de proefpersonen of de testen die ze uitvoeren? Vergist de wetenschap zich niet? Ik heb er al jaren zo vast op gerekend dat het echt helpt. Nou blijkt dat het niks doet, nee, dat het zelfs schadelijk is!
Al meer dan 10 jaar geleden kon ik opeens niet meer op mijn rechter zij liggen. Duizelig!! Als ik op mijn rug lag en alleen maar mijn hoofd naar rechts draaide, begon het al.
De huisarts zei, dat het ouderdomsduizeligheid was en dat ik kon proberen het te verhelpen door me in bed met een plof op mijn rug achterover te laten vallen. Bij sommige mensen zou dat helpen. Bij mij niet. Jammer.
Na een paar weken vertelde ik het aan een kennis en die wist raad, probeer dit maar eens, drie x daags 20 druppels in een beetje water, een poos in de mond houden voor het door te slikken. 
Nou, ik zou wel zien, misschien hielp het. Het hielp fantastisch!!! Na n dag! kon ik mijn hoofd naar rechts draaien en na twee dagen kon ik op mijn rechterzij liggen.
Sinds die tijd neem ik nog maar 1x per dag zo'n 15 druppels, behalve als ik ergens een bloedende wond heb, zoals bij de armbreuk van 3 maand geleden, dan stop ik direct. Tien weken heb ik het toen niet ingenomen, maar veertien dagen geleden kreeg ik weer last van duizeligheid en ben ik weer met 1 x per dag 15 druppels begonnen. Na een paar dagen was het over.
Ben ik nou mal? Is het suggestie of helpt het echt?
Ik vertrouw op Ginkgo Biloba. Zoals de Chinezen al eeuwen lang doen. Misschien helpt het niet tegen al die nare ziekten die de producenten van het middel opnoemen, maar tegen ouderdomsduizeligheid helpt het wel. In ieder geval twee mensen!  
ginkgo biloba  Foto van Internet. De boom kan in China 40 meter hoog worden. Hij is de enig overgebleven boom uit de orde van de Ginkgoacaeen die in het Mesozocum ( 220- 60 miljoen jaar geleden) heel veel en over de hele wereld voorkwam en veel soorten telde. Nu komt hij in het wild alleen nog voor in een klein deel van oostelijk China. Omdat hij niet bij de loofbomen en niet bij de naaldbomen hoorde, heeft men hem een eigen afdeling gegeven bij de Naaktzadigen. Hij wordt ook wel Japanse of Chinese tempelboom genoemd.

28 november. Van een kennis van vroeger, nog van de middelbare school, kreeg ik een paar leuke krantenknipsels van Winterswijk. En van februari 1987. 'Aanwonenden van de Jachthuisweg zijn boos op de gemeente'  en  'Aanwonenden klagen over stofwolken, gemeente, waarom verhardt u de weg niet!'  Wij wonen daar ook, maar hebben nooit iets aan de gemeente daarover gezegd. We hebben dennen geplant tegen het stof.
Het heeft nog geduurd tot 2005, maar toen werd dan ook de zandweg afgesloten voor doorgaand verkeer. Prachtig, alle aanwonenden blij. Wij ook. Alle Duitsers die over de weg raceten naar het Hilgelo 's zomers waren niet blij. Geen Parijs-Dakartje meer spelen.
Een ander knipsel was van vrijdag 8 december 1933.
Aanwinsten van de bibliotheek. Bij studieboeken staat de volgende aanschaf: Hitler. A. --- Mein Kampf. 32 Hitl.
In diezelfde krant: Prachtig ijs op de beek aan "Den Helder". Muziek op het ijs. Baan electrisch verlicht. Denk aan Uw kans op de Kerstmisgans. W.Bausch.
Verder staat er een heel stuk in over het 'nieuwe Strandbad, dat in ons geheele land al een goede reputatie geniet' en dat ook als ijsbaan fungeert, ook met verlichting. 'Weinig mensen waren woensdag aanwezig, zeker tengevolge van de weinige bekendheid, die het bestuur er aan had kunnen geven.' Mooi zo'n cadeautje.
Gisteravond een bericht op het Journaal: Goede doelen hebben veel belegd geld verloren. 
Uw euro een gulden waard.

27 november. Vandaag spui ik even weer wat ongenoegen. 't Is maar dat je gewaarschuwd bent. Niet lezen als je geen zin hebt in gezeur. Het onderwerp is de fondsenwerving Unicef Nederland.

Een aardige meneer vraagt ons zeer dringend op Radio4 om lid te worden van Unicef, want 'als deze commercial eindigt, sterft er een kind en na 20 seconden weer een, elke 20 seconden sterft er een kind aan de gevolgen van vuil drinkwater. Wij moeten dat stoppen, dus wordt lid.' Unicef slaat waterpompen en leert moeders hoe ze hun kinderen kunnen helpen te overleven door betere hygine en het gebruik van toiletten.
Afschuwelijke omstandigheden. Vooral in grote delen van SubSaharaAfrika, zoals de Unicef-site zegt, is de sterfte onder jonge kinderen onder de 5 jaar niet te bevatten, zo groot. Anderhalf miljoen kleine kinderen, nderde van het totaal sterft door vuil drinkwater. En de andere 3 miljoen? Hoeveel van hen worden er volwassen?
Wat me stoort in deze voorlichting is het weglaten van vaders. Viereneenhalf miljoen kinderen op de wereld zetten, die je vervolgens niet kunt voeden en gezond houden, die je in oorlogen gaat bevechten, verkrachten, ronselen als kindsoldaat. In 2006, ging internationaal 52 % van al het Unicefgeld naar SubSaharaAfrika  en daarvan ging weer 51 % naar zorg voor de allerkleinsten,  21% naar basisonderwijs, 6% hiv en aids, 10% bescherming, 11% Pleitbezorging kinderrechtencoalities en beleid, 1% overig. Volgens mij moet je bij de vaders beginnen en niet bij de allerkleinsten. Zo is het natuurlijk wel gemakkelijker. Brengt ook meer geld op. Mooie foto's.
De inkomsten van Unicef Internationaal waren in 2006 totaal 2781 miljoen dollar, waarvan dus 1400 miljoen dollar besteed werd aan Afrika. Hoeveel is er besteed aan condooms? Ik heb het laatste officile jaaroverzicht net aangevraagd. Kijken of er iets concreets instaat. bv Zoveel pompen, zoveel geld. Niet alleen maar: Hulpmiddelen. Die 11 % is, zeg maar, 140 miljoen dollar voor pleitbezorging. Vallen daar de commercials onder?
Wordt vervolgd.

26 november. Nu de takken kaal zijn, zien we goed de noten aan de plataan bij de brug. We kunnen ons niet herinneren die noten ooit eerder te hebben gezien, hoewel het een oude boom is en we er al 37 herfsten tegenaan gekeken hebben. Ook nooit noten op de grond gevonden.
Natuurlijk wil ik er dan meer van weten en kijk in de 23e druk van 'de Flora'. En pagina Plataanfamilie maar.
De in Nederland als laanboom aangeplante bomen zijn een kruising tussen de Westerse plataan uit N.-Amerika en de Oosterse plataan uit ZW-Azi en ZO-Europa. Heeft meestal 2 vruchtbolletjes. Er staat alleen 1 blad bij getekend.
Verder gekeken in de tot op de draad versleten 16e druk van de Flora uit 1947. Die heeft ook maar n pagina Plataanfamilie, maar er staat wel meer informatie op. De Westerse plataan heeft meestal 1 bolletje, de Oosterse plataan 3-6, en de kruising 2.
Onze buurboom is dus een originele Westerse Plataan, misschien aangeplant tegelijk met de bomen bij Het Walin.
plataan met noten
25 november. We hebben geen last van de 500 km file die veroorzaakt wordt door opvriezende natte wegen.
Hier ligt nog veel sneeuw, het vriest 2 graden en de lucht is bijna wolkloos als we gaan wandelen een half uur voor de zon opkomt. We gaan achterlangs het Hilgelo, door het bosje, langs bouwland, over het strandje en alles is wit en knerpt onder de schoenen. Geen zuchtje wind, het is een prachtige morgen. Jachman maakte gistermiddag toen de zon doorkwam deze foto's. Een totaal andere sfeer dan in de zwartwitte morgen.
lekker fris appeltje   roos in de sneeuw

Ik heb gisteren het spreeuwengedicht afgemaakt, waar ik het 22 november over had en dat al een paar jaar ergens in een vergeten mapje geparkeerd stond.
Hier
staat het. Ik ben niet tevreden over het te lange slot. Dat moet nog weer anders. 

24 november. Nog meer sneeuw. Het begon net als natte motsneeuw toen we gingen lopen, maar nu een uur later is het net onder nul en vallen er grote vlokken.
het sneeuwt!       uitzicht op besneeuwde kamperfoelie vanachter de pc  
'n Weetje uit een woordenboek:
De reeks woordenboeken van de Achterhoekse en Liemerse dialecten die door het Staring Instituut zijn uitgegeven onder redactie van Dr. A.H.G.Schaars zijn behalve woordenboek ook kijk- en leesboek.
Er staan foto's in met vaak uitgebreide onderschriften en hele verhalen, die een dialectspreker vertelde n.a.v. een vraag op een vragenlijst naar een bepaald woord.
Zomaar wat bladerend in het deel De mens en de weerld A, lemma Harde weg,  zag ik op pagina 63 een foto van een weg met ernaast een enorme strook, als een trottoir, met misschien wel honderd schots en scheef staande korte paaltjes erin, zo te zien zo'n 25 cm lang en heel verschillend van doorsnee.  Het onderschrift luidt:

Veurdat de zogenaamde grintwegen kwammen, hebt ze in de viefteger joren van den veurigen eeuw den weg van Aalten aover Varsseveld naor Terborg met pltjes bestraot. In 1960 kwammen der bie Terborg nog pltjes uut den grond ton ze den weg veranderden. 
De bedoelde jaren vijftig zijn die van de 19e eeuw!  Het 'trottoir' is de oude weg.
Er zal wel zand tussen de paaltjes aangebracht zijn geweest om het wegdek vlak te krijgen en de gaten op te vullen. Het geheel geeft dan een totaal andere indruk dan de bekende Romeinse knuppelwegen, waarbij stammetjes en takken   horizontaal lagen op een aangestampt zandbed dat weer aan weerszijden ingesloten werd door stevige boomstammen tegen het verzakken.

Zondag 23 november. Winter! Geen rustig winterweer. Lage grijze wolken jagen vanuit het zuidwesten terwijl hoge witte sluierbewolking erboven vanuit het noorden komt aandrijven. Alles beschenen door een felwitte zon. D'r komt vast nog wel een schoer. Een zware bui.

Ik kreeg net een cadeautje per mail van Geurt (21 november), een foto van ons huis uit 1900 ongeveer. J.H.Wamelink Bier-en koffiehuis staat er op het bord boven de deur. Er zijn nog 2 deuren, een naar de gelagkamer rechts en een naar de grote kkkene, die nu onze voordeur is. Het is nog voor de verbouwing uit 1899 zie ik nu, de deuren en ramen zijn nog laag.
Twee vrouwen staan erop en vijf kinderen. Het rechterjoch houdt een hoed vast en nog twee van die hoeden hangen op de paaltjes. Van de fotograaf (de echtgenoot en vader ?) en zijn assistent natuurlijk. Het is duidelijk een deftig gezelschap dat aan tafel zit, de vrouw die zit is een mevrouw zo te zien en de boerin die erachter staat is vrouw Wamelink. De kinderen zien er met matrozenpakjes en slipover niet als boerenkinderen gekleed uit. Op tafel staan bladen met lekkers, thee- en koffiekan, het lijkt op een verjaardagsfeestje voor een van de kinderen. Er was toen ook nog een kleine speeltuin.
 Leuk! Echt een verrassing deze foto.
Jachthuis in ongeveer 1900

22 november. Sneeuw. Om 11 uur lag er gisteravond al een aardig laagje. Geen gras meer te zien. Nu om 8 uur is het precies 0C. Jachman opperde al of we weer lekker in de zon zouden gaan zitten op het terras. Ja hoor! Bij 0,5C zeker. Hoe mooi de beuk ook is, in de herfst neemt hij wel erg veel zon weg. Nu is hij sinds een paar dagen helemaal kaal. Heerlijk dat de zon weer in de woonkamer kan schijnen.
In de storm van gisteren is de enorme wilg aan de zandweg afgeknapt. Een 5 meter hoge penisvorm is flink overeindgebleven. De rest ligt in de beek en in het bosje aan de overkant. Een paar weken geleden is er al een eens een grote tak zomaar uitgevallen en nu is de stam op de plaats waar schitterende zwammen zaten doorgebroken. 
wilg gebroken   rare stomp van wilg
Toen we zondag met de auto onderweg waren, zagen we in de schemering een dichte zwerm spreeuwen. Bij ons zijn ze al begin oktober vertrokken. Alles weg. Van de ene dag op de andere geen spreeuw meer te bekennen. Ik zocht naar gedichten over spreeuwen en vond dit over spreeuwen in Zutphen:

Spreeuwen in het stadsmoeras.

Bij toverslag
luidruchtig opgevlogen; kwetterzieke
spreeuwen
         zwermen
tussen beuken en kastanjes, jagen de verschrikte
         zangers uit de hagen,
suizen pijlsnel
          naar omlaag -

Scheervlucht over het riet,
wind van duizend vleugelslagen,
Duizend zenuwlijders vliegen onberispelijk door het
zomeravondlicht.

Onzichtbare signalen, oorverdovend
overleg;
           een slingerend lint vanuit de lucht
opeens weer neergestreken-
Glans van parels in de rietkraag;
diep gebogen wiegen stengels
           het gewicht van duizend rusteloze spreeuwen

Lang gekeken, meegevlogen -

Op een ochtend
alles weg.

H.C.ten Berge, uit: Oesters & gestoofde pot (2001) Meulenhoff

     Ja, zo is het. Een goede waarneming. De lay-out van het gedicht moet zo. Zelf was ik jaren geleden ook al eens met een spreeuwengedicht bezig, maar het einde vond ik niet goed en daarom komt het misschien nooit af.

21 november. De hondenman op het stenen bankje vroeg, toen we langs hem heen liepen in het bos, of we net de drie reen door de wei hadden zien dartelen. We waren nog maar net bij de koeienbrug geweest toen ze wegsprongen. Hij had ons tussen de bomen door gezien.
Nee, wij hadden toen net zijn hond horen blaffen en dan blijft geen ree vrolijk  dartelen, lijkt me. Wel jammer dat we ze niet zagen, want dat zou daar de eerste keer geweest zijn.
We zagen wel een kleine 50 kraanvogels overkomen in slordige groepjes. NO-ZW. Zijn ze toch nog niet allemaal al naar 't Lac du Ger(rit) in Frankrijk.
'k Heb nog geen paaltjes geteld, twijfel nog over ander nut daarvan dan het bevredigen van mijn eigen nieuwsgierigheid.
Jachman heeft de blauwe regen die tussen de dakpannen door de potstal ingroeide behoorlijk ingesnoeid. Sommige pannen waren al opgedrukt en de grote buitenlamp was overgroeid. Kans op lekkage en brand.
Ben begonnen aan het corrigeren van Geurts bijdrage aan het museumblad. Geurt is een oudleerling van me die een heleboel kan, fotograferen (zijn vak), boeken verkopen, het museum helpen runnen, artikelen schrijven, interviews houden, maar de spellingcontrole weet hij niet te vinden.
Hij geeft me nu het gevoel dat ik ook nog iets nuttigs doe voor de gemeenschap, een soort vrijwilligerswerk. Niet mijn sterkste kant.

20 november. Vanmorgen bloeide nog de smeerwortel bij 't Hilgelo. Lichter blauw dan in april, maar mooi wl met 2 bloemtakken. De stek ervan in onze voortuin bloeit niet voor de tweede keer.
smeerwortel 20 november
Paaltjes. We wonen naast een zandpad en 50 meter verder aan de overkant van de grote weg gaat ook een zandpad af. Langs de grote weg loopt aan de overkant een vrijliggend fietspad.
Je gelooft het niet, maar 'ze' hebben kans gezien om bij elk mogelijk doorsteekje, afslagje en zijweggetje gemiddeld ongeveer 10 borden neer te zetten: naamborden en huisnummerborden. Verder nog reclameborden van campings, ruiterroute, koetsenroute, - tig fietsroutes, -tig wandelroutes, plus parkeerverbodsborden, doodlopende wegbord, snelheidsbeperkingsborden, parkeerplaatsborden, vooraankonigingsborden voor de parkeerplaats en dat allemaal vanuit ons huis te zien en de meeste op een eigen paaltje. 
Ik wilde al eens tellen hoeveel het er nou precies zijn. Niet dat ik er iets mee kan doen, maar om het te wten.
We lezen rustig ons krantje en dan rammelt er iets buiten. Even later volgt geluid van ijzeren platen die vallen of neergesmeten worden. Toch eens even gaan kijken. Ja! Weer een nieuw paaltje. Nog weer een naambordje voor onze grote weg. Het derde binnen 500 meter. Met weer een nieuwe paal natuurlijk. Kan ik dus nog mooi meetellen. Als het droog wordt straks. 
Horizonvervuiling!! Er staan nu zoveel borden, dat mensen die hier vreemd zijn een kwartier op de weg stilstaan met auto of caravan om alles te kunnen lezen. Waar is wat? Waar moet wat? Waar mag wat? Waar mag wat niet?
Het komt natuurlijk door al die palen die ze over hebben in het dorp, want daar worden veel borden verwijderd. Aan de toegangswegen staat een algemeen bord dat geldt voor de hele bebouwde kom. Veel zijstraten worden uitritten.

19 november. Als je niet tegen  een afbeelding van -ik zal het netjes zeggen- faecalin kunt, dan moet je maar niet verder lezen. Twee dagen geleden ging ik eindelijk eens kijken wat er nu precies voor raar ding boven op het windscherm lag bij de keuken. Een enorme slak? Een groot gekruld blad? Ik deed toch maar de tuinhandschoenen aan voor alle zekerheid. Het was een enorme drol. Lang 12 cm en breed, een beetje uitgezakt, 4 cm. Er zaten kleine botjes en haren in. De kleur was grijsbruin en hij rook absoluut niet vies. Het boek Diersporen heeft een grote afdeling uitwerpselen. Maar van welk beest kan het zijn?
Het rijtje maar eens afgaan:
Zwarte of grijze worstvormige. Zou hier wel eens bij kunnen zitten.
Lynx. Zeer vast. (Ja) Insnoeringen (nee) Grote botresten als van reen (nee) Geen lynx.
Wilde of verwilderde kat. 1-2 cm dik en 8cm lang of langer. Vast, oppervlak glad, bruin grijs groen, (ja) vaak in kuiltje (nee) of op markante punten zoals langs wissels, op boomstobben en hoge graspollen. (Kan een 2m hoge schutting ook? Dan zou Ja kunnen.)
Vos. Lijkt me niet hoog over een schutting te gaan lopen.  (nee)
Wasbeer. Vaak sterk gesegmenteerd. (nee)
Das. Mestputjes (nee)
Steenmarter. Latrines. Kleiner. Stinkt. (nee)
Boommarter. Tot 12 cm lang, 15 mm dik. Ruikt aangenaam. (Misschien)  Latrines in bomen op tak tegen de stam aan. Te verwarren met uitwerpselen van steenmarter en bunzing. (Misschien)
Bunzing. Dunner en korter. (Nee)

Wat blijft over? Kat of boommarter. Allebei komen die hier voor. Kat valt af, krabt kuil. Blijft over boommarter. Ik twijfel toch nog.
   

18 november. Waar je je al niet druk over kunt maken, denk je misschien bij het volgende. Maar zulke kwesties zijn hl belangrijk voor de betrokkenen. Vergis je niet.
Dit is het probleem: hoort er in de garstensoep knolselderij of niet? Nee, dus, zegt Buurman. Wat zegt een pas een jaar parttime in zijn Winterswijks huishouden wonende partnervrouw, die nota bene oorspronkelijk helemaal uit Brummen komt: Ja!
Want daar schijnen ze onze soep ook te kennen, maar dan verprutst. We zoeken het op. In Stam-Dresselhuys, Wessels-Nijenhuis,  Streekrecepten 1966, Zomer & Keuning, staat het heel duidelijk: geen knolselderij, het is een recept uit Winterswijk.  Ja, die Nijenhuizen hielden van goed eten. Nog steeds.
Ik mail het recept naar Jan, die voor Nee was. Dan moet hij het maar aan  Jan ( is de vriendin) doorgeven, die voor Ja was.  
Weet je niet wat dat voor soep is? Water, gort, varkenskniestuk, verse worst, prei, ui, met de kruiden piment, kruidnagel, zout en bieslook. Het is een maaltijdsoep die volgens de schrijfsters niet onder doet voor de veel interessanter klinkende buitenlandse soepen als minestrone of bouillabaisse. Mijn vader vond dat ook, maar die hield ook van humpkessoep. Dusse...

17 november.  In drie dagen drie ontmoetingen.
Een 88-jarige man, boerenafkomst, heel erg 'bij' en bij de tijd, denkt aan de toekomst, al is die voor hem wel erg kort geworden. Gaat bewust meer de deur uit nu zijn vrouw is overleden, want zo leer je nieuwe mensen kennen, ze komen niet naar je toe. Rijdt nog zelf auto, toont initiatief. Praat over het verleden: 'Ja, zo was dat nu eenmaal, de mensen wisten niet beter. Maar mijn kinderen doen het anders, de een heeft veel interesse voor het boerenbedrijf en de ander  is Dr.Ir. en werkt in de staalindustrie. Ik ben trots op ze.'

Een 64-jarige man. Ziet eruit als 54, ook boerenzoon, is de handel ingegaan, werkte bij een grote zaak in de keukenbranche als verkoper, is na pensionering blijven werken: o.a. auto's naar havens rijden om ze te verschepen. Doet stamboomonderzoek, wil weten hoe de geschiedenis van zijn voorouders is, plaatst hun leven in de omstandigheden die er toen waren, is geboren in het huis waar wij nu wonen.
(Wij wonen hier al langer dan hij, die tot zijn 27e hier woonde. Hij woont dus ook al 37 jaar in het nieuwere huis, maar hij zei dat de tijd hier hem veel langer toescheen.  Hij heeft veel interesses en hoopt genoeg tijd te krijgen alles te doen wat hij nog wil doen. Hij kijkt wel terug naar zijn eigen jeugd, maar niet uit gevoel van toen was alles beter, nee zeker niet, bij hen was het armoe en ziekte, naast vrijheid en avontuur)

Weer een andere man, eind zeventig, zegt alleen maar vooruit te kijken, zijn verleden begint rond zijn tiende jaar, wat daarvoor was en hoe zijn voorouders leefden vindt hij minder interessant.

In die drie ontmoetingen ging het over de tijd, over de toekomende en de verleden tijd.
De vergelijking met het leven als een boek zien, komt weer bij me op. Het boek ligt altijd opengeslagen bij 'nu'. Ook al wil je niet verder lezen, toch wordt er elke dag een bladzij omgeslagen. Voor de een is het leven een dun maar spannend boek, voor de ander dik en saai. Alle mogelijke combinaties bestaan er. Elk mens heeft een ander boek. Vreemde verhalen staan er in die je kunt proberen te begrijpen. Zit er een lijn in? Sommige mensen bladeren graag terug, willen ook weten wat er in de boeken van anderen staat en in die van mensen die vr hen leefden.

Wijzelf, dik 70-ers, kijken terug op ons leven en dat van onze voorouders, houden van lezen over de geschiedenis van de mensheid, maar kijken ook vooruit, al proberen we nooit om de afloop van ons boek te voorspellen. Vooruit bladeren kan niet. Je kunt alleen wel zelf het boek dichtklappen, als het te vreselijk wordt om verder te lezen.
Voorlopig planten we nog bomen en rozen, en zullen dat blijven doen, zolang we kunnen.

Zondag 16 november. Iemand zei als reactie op onderstaand bericht: 'Laat hem het zwembad restaureren.' Leuk bedacht, maar daar willen de Winterswijkers niet op wachten, vermoed ik!
Bij de schrijversmiddag hebben we geprobeerd te definiren wat nu eigenlijk  Achterhoekse humor is. Aan de hand van een drietal korte humoristische verhalen uit Darpse Brandweer en andere verhalen, die verschenen zijn in 2005, als resultaat van een prima samenwerking tussen de Dialectkring Achterhook en Liemers en de Rabobank. De drie winnende verhalen van de schrijfwedstrijd Humor, staan ook achterin de bundel. Alledrie de winnaars kwamen uit de Liemers en niet uit de Achterhoek. Au!
De goede Achterhoekse humor lijkt op de Engelse, droog. Geen dijenkletserij.  De platte Achterhoekse lol, wat dus echt geen humor is, is bekender en een meer algemeen voorkomend verschijnsel. Gedijt volgens enkele deelnemers het best in het caf, waar trouwens ook vaak de prachtige tragikomische verhalen ontstaan, type Carmiggelt en Verbogt.
De verhalen met een eigen taalgebruik die daardoor komisch overkomen, waren verre in de minderheid. De meeste verhalen waren uitgerekte moppen of oude volksverhalen in een nieuw jasje.
We probeerden na te gaan hoe een humoristisch verhaal verbeterd zou kunnen worden, maar kwamen nog niet veel verder dan wat voor alle verhalen geldt:
herhaal niet te vaak dezelfde woorden of zinsconstructies en leg niet te veel uit.
Ik vond het wel verhelderend, dat degenen die al vaker opgetreden hadden, van mening waren, dat Achterhoekers wel klappen als iets leuk is, maar dat ze bij iets ernstigers niet laten blijken dat ze het goed vinden. Een mogelijke verklaring is: Bij lachen laat je jezelf niet kennen, het is meer vrijblijvend. Als je door iets geraakt bent en je laat dat merken, dan laat je iets van je innerlijk zien en dat de je niet.

Vandaag heb ik voor het eerst weer zelf gereden sinds 12 augustus. Het ging prima. Jachman is eindelijk chauffeur af. Ik waardeer het enorm dat hij niet n keer gezegd heeft: Wat! Moe'j alweer naar 't dorp!

15 november. VIER MILJOEN EURO heeft hij gegapt van de bewoners van Winterswijk. Zegt de nieuwsdienst gisteren. TWEE KOMMA ZEVEN MILJOEN zwakt de gemeente af in de Gelderlander vanmorgen. Die gemeente heeft drie jaar lang geen controle uitgeoefend op een hoge ambtenaar die er zijn eigen lingeriezaakjes en andere handeltjes mee dreef. Die rondreed in een superdure auto. Nee, geen enkele argwaan kregen ze op het gemeentehuis. Toen de bank aan de bel trok om een verdachte boeking te controleren, kwamen ze er pas achter. Eerst heette het dat het om een miljoen of misschien iets meer kon gaan en nu blijkt het vier miljoen te zijn. Of 2,7 miljoen. Of nog wat anders.  Als je tienduizend huishoudens op 28000 inwoners rekent, is dat 400 of 270 euro per huishouding. Stel je voor dat hij bij elke woning, dus 10.000 keer, 400/270 euro ongezien uit de portemonnee had gehaald!

Het klinkt misschien kinderlijk maar ik moet me grote bedragen altijd als een heleboel kleintjes voorstellen, anders weet ik niet hoeveel het eigenlijk is.
Wat voor straf moet iemand krijgen die 10.000 keer steelt van mensen die hem vertrouwen? Want je vertrouwt een ambtenaar die in dienst staat van de gemeenschap. 
De rest van zijn leven werken om het geld terug te betalen is al het minste. Het hele bedrag kan natuurlijk nooit. Kotsmisselijk word ik hiervan.

14 november. Een gezellige voorleesavond was het gisteren in Halle. Drie totaal verschillende mensen en twee verschillende Achterhoekse dialecten.  Het Liemers heeft meer uu-klanken waar het Eibergens en het Winterswijks meer oe-klanken heeft.  Voor mij was het de eerste keer dat ik op deze manier eigen werk voorlas en ik vond het leuk!
Voor de pauze ging het met gebruik van een handmicrofoon, wat ik niet fijn vind, het liefst praat ik zonder zo'n ding. Ook achter een lessenaar staan vind ik niet zo fijn. Gelukkig gaf de batterij in de microfoon de geest, zodat we na de pauze gewoon konden praten. Het was bij Nijhof in een kleine gezellige zaal. Precies goed.
Dick heeft een talent voor komische verhalen die hij heel vlot en met een droge humor vertelt. Hij is hoofd van een basisschool geweest hier in Winterswijk. Maar ik kende hem niet. 
De humor van Hans is anders, komt vooral in zijn woordkunstige gedichten goed uit, al moet je ze lezen om alles goed mee te krijgen, want het is een waterval van klanken. Ik lees ook altijd zijn bijdragen in De Gelderlander.
Mijn eigen verhalen zijn eenvoudig en soms een beetje komisch. Toch kreeg ik de indruk dat de mensen het wel aardig vonden. Ik heb in ieder geval een goed gevoel over de avond.
Nu moet ik aan het schrijven om genoeg te hebben voor 5 april bij Erve Kots.
Voorlezen in Halle

13 november. Jammer, jammer! We hebben het niet gewonnen, gisteravond, het miljoen van de BankGiroloterij voor de restauratie van ons prachtige strandbad. Maar we mogen geweldig trots zijn op de mensen die er zo keihard voor gewerkt hebben, Vronie voorop. 36% van de stemmen hebben we gekregen en de school in Amsterdam 42%.  Met zo'n enorm verschil in inwoneraantal is het percentage enorm hoog voor Winterswijk met zijn 28.000 inwoners en geen achterland. Misschien komt er toch nog iets moois tot stand met het bad,  nu de gemeente ziet hoe enthousiast de bevolking ervoor is.

12 november. Een geweldige uitzending gezien van Puberruil. Nederlands meisje eindexamen Havo gaat een week naar een arm Indiaas gezin uit de onderste kaste. Dochter van die familie gaat naar een in haar ogen superrijke familie in Nederland. 't is voor beide meiden een cultuurshock, maar allebei slaan ze er zich met verve doorheen.
Tegenstelling:
eigen kamer/ met zijn vijven naast elkaar op een mat op de grond slapen.
voor hobby dingen maken, zoals een t-shirt verven/alleen dingen maken om te verkopen.
zomaar tennissen, daar geld voor hebben/ om geld te verdienen het haar van vrouwen uitkammen op straat, het haar uit de kam bewaren en dat spinnen tot touw om te verkopen, want alles staat in het teken van overleven.
gezellig samen aan tafel eten/ moeder wacht met eten tot vader en de anderen genoeg hebben, als er te weinig overblijft kan ze pas de volgende dag weer eten.

Na de stille traantjes, omdat er geen toilet blijkt te zijn en de behoefte buiten op een terrein vol afval gedaan moet worden, beseft de Nederlandse, dat ze ongelooflijk rijk is. Ze leert volgens mij in die week India meer, dan in alle lessen aardrijkskunde, geschiedenis en maatschappijleer die ze de afgelopen 5 jaar gehad heeft.
De Indiaase leert thuis al, dat je met een beetje hulp van een microkrediet (idg van Terre des Hommes) een eigen handeltje kunt beginnen, zoals haar moeder al heeft en misschien leert ze in Nederland, dat een toilet een manier is om ziekten te voorkomen. Qua omgaan met anderen en openstaan voor al het nieuwe, waren allebei de meiden heel open en vrij. Ze zouden best wat langer in het vreemde land willen blijven.

11 november. Toch wel handig, nieuw boven oud. Nu kan ik misschien wel een hele maand op een pagina zetten.
Vandaag is 't Sinte Marten in Groenlo en veel andere overwegend Katholieke plaatsen. Kinderfeest, langs de deur gaan met een uitgeholde mangel met een kaarsje erin, zingen en lekkers krijgen. Met verkleumde vingers die ijskoude zware voederbiet vasthouden. We hebben nog dia's van onze kinderen die ook meeliepen, al waren we niet RK. Dat had er weinig mee te maken, ze kregen evenveel.
Vorig jaar stond er in de krant, dat kinderen ergens anders overvallen waren en van hun snoep beroofd door kinderen die zelf niet meededen. 't Feest voorgoed bedorven.

Wapenstilstandsdag, 11 november 1918. Einde van de Grote Oorlog. Sinds 1928 wordt er iedere avond in Ieper door de Last Post Association, de klaroenblazers, zoals de Belgen zeggen, de Last Post geblazen.   Vandaag worden er veel hoge gasten verwacht en wordt er van vanmorgen kwart voor negen af al geblazen op verschillende punten in en bij de stad.
De wapenstilstand werd in Compigne 80 km ten N-O van Parijs, in een spoorwagon getekend.
In 1956 kampeerden we 'wild' in een bos ten noordoosten van Parijs. We waren met de motor een bospad ingereden en kwamen bij een oude spoorwagon, een goederenwagen, die daar kennelijk stond als schaftkeet voor bosarbeiders of als onderkomen voor jagers. We zetten de tent op en probeerden te slapen. Daar kwam weinig van, het was een lugubere plek en er kwam onweer, het rommelde aan een stuk door.  Het rommelde de hele nacht. 's Morgens zagen en hoorden we dat het verkeer was. We zaten op een kilometer of 5 van de grote weg naar Parijs.  Het was voor ons een totaal nieuwe ervaring. Auto's en vrachtwagens die de hele nacht doordenderden.
Als ik nu iets lees over de wapenstilstand en Compigne, dan moet ik altijd denken aan die plek in dat trieste bos, die spoorwagon en het verre gerommel.

10 november.
 laatste klimroos De rozen hebben nog bloemen, niet veel, maar voor zo'n enkele tros moet je toch respect hebben! Ik had de hele tijd het liedje in mijn hoofd: ta te tata blhn die letzten Rosen ta te tatatata tadela! Het wijsje wou niet weg, echt een Ohrwurm. Jachman gevraagd, maar die wist de beginwoorden ook zo gauw niet, maar gelukkig hebben we Google, en die vond ze,  bij Stolz, auf der Heide. 
 De nieuwe rozenstruiken bij het paardeweitje van de buren en langs de zandweg heeft Jachman bevrijd van kwekken en langs stokken opgebonden. De meeste struiken van vorig jaar zijn afgevreten door reen of hazen. Jammer van al het werk, maar de aanhouder wint. Hoopt hij.
Kwekken is kweekgras. Een plaag voor de landelijke tuinier. Elk stukje wortel dat blijft zitten, wordt een nieuwe plant. Hij kan heel diep onder gaas of andere obstakels doorgroeien en met lange uitlopers een eind verder opduiken.
H, een fazantenhaan in de wei, lang niet gezien. Nu ze niet meer uitgezet mogen worden, zijn er natuurlijk veel minder.

Zondag 9 november. Kunnen we wandelen of niet? Het giet om half acht. Yes, we can, met regenjack aan en zuidwester op. Voor we ons ingepakt hebben, is het droog  en hoeft alleen Jachmans paraplu mee om de weergoden op afstand te houden. We zijn alleen buiten, de weg ligt dik onder linden- en beukenblad en ziet eruit als op een autoloze zondag in 1973.
 
Wat een dag gisteren! Net zomer. Voor buitenzitten was het op het terras te koud want de schaduw van de beuk valt er nu overheen.  Verderop in de zon was het verrukkelijk. Aan het werk dus.
8 november 15.02 uur 15 graden
De schaduw van de schoppe valt al over de beek in het bos.
 Jachman heeft de meidoornheggen geknipt, zodat die er weer een beetje netjes bijstaan. De electrische heggeschaar kan alleen minimeidoorntakjes aan, de gewone snoeischaar komt te dicht bij de stekels die nog door de leren werkhandschoenen heengaan, de snoeischaar met de lange handvatten is voor werken op afstand in zo'n warrige boel ook onhandig, kortom het is een klereklus.  Heb maar aangeboden het snoeisel op te ruimen en honderd meter verder netjes op te stapelen in het uilenbosje. Vier kruiwagens wiebelig hoog vol waar niet mee gemorst mag worden, want dat geeft lekke banden! Oeioei, Jachman is streng. 'Daar ligt nog een takje!' 

8 november. Stemmen. Voor het Waterschap stemmen is een schijnvertoning, dat is nu wel duidelijk. De Waterschappen zijn de uitvoerders van plannen van de overheid. Ze hebben de kennis en de mankracht daarvoor. We stemmen voor een bestuur. Waar is dat bestuur voor nodig? Wat is de taak van die mensen? Wat verdienen ze ermee?

Bij het stemmen op het mooiste gebouw bleek dat er iemand 1000 keer vanaf 1 computer gestemd had op een bouwwerk. Die duizend stemmen heeft de jury maar van het totaal afgetrokken. Vraag: hebben ze ook gecontroleerd of er niet iemand 10 of 5 keer gestemd heeft? Wat is zo'n publieksverkiezing waard?

Bij mijn jeugdvriendin gehoord dat Jan Aessink een oom van haar  was, eigenlijk Jan Graaskamp heette en veel in dialect geschreven heeft. Hij is op de boerderij in Kotten geboren waar ook zijzelf geboren is, boerderij Esink, in dialect Essink of Aessink. Hij schreef al in de jaren zeventig in De Moespot.
Toen ik thuis in de boekenkast keek, bleek ik twee boekjes van hem te hebben. Uit 1975.

Vandaag was het de geboortedag van mijn grootmoeder. Ze heeft veel voor me betekend.  Soms heb ik een gevoel of ze dicht bij me is. 

Op www.grus-grus.eu kun je per dag volgen hoe de kraanvogeltrek is. We zagen dit jaar heel weinig vogels, een paar groepjes van zo'n 10 stuks. De trek is veel oostelijker geweest en vrij vroeg in het seizoen al. Op een volgsite las ik, dat ze vaak 's morgens vroeg en in de namiddag gezien worden, maar hier komen ze vooral tussen 11 en vier over. 't Ligt er toch maar aan waar je woont op een traject tussen hun rustplaatsen!

7 november. Nu ben ik bezig een programmaatje samen te stellen voor de voorlees-sessie van volgende week. Het gaat om 2x 15/20 minuten. Het uittellen hoelang het voorlezen van mijn stukjes duurt, is voor mij nogal moeilijk, omdat ik ze ook nog een beetje aanelkaar wil praten, zodat het niet zo statisch wordt. Ik ben niet gewend in dialect te praten en dat is in dit geval toch wel een handicap. Demosthenes ging op het strand tegen de wind en de golven in zijn spreken oefenen, dat lijkt me me voor mij ook nuttig, maar dan wel hier achter in de wei. 't Strand is een beetje ver weg.     Hr i'j mi'j?

Onder het eten hadden we het over de veel minder bittere smaak van andijvie en lof dan we van vroeger kenden. Was het inbeelding of echt anders? Wordt er gentechniek op los gelaten? Van de groente kwamen we op aardappels, die de laatste tijd beter smaken dan zo'n 10 jaar geleden, vinden we. Van de aardappels was het een klein stapje naar gebakken aardappels. Dat Jachman als puber altijd honger had en dat zijn grootmoeder zorgde dat er altijd een warme hap voor hem klaarstond als hij om vier uur uit school kwam.
Dat ze de hele januarimaand 1944 in ganzevet gebakken aardappels voor hem maakte.
Het was nog een heel gedoe geweest met die gans. Ze had hem voor Kerstmis van haar zoon gekregen, maar ze vond dat dat overdaad was en overdaad was een doodzonde. Een grote gans was te veel en ze wilde hem niet aannemen.
Aan de andere kant, gans was een zeldzaamheid bij hun thuis, ze waren met Kerstmis met een man of zes en het vet van het beest kon goed bewaard worden. Maar die overdaad, die lag haar zwaar op de maag.
Behalve de pastoor was er n die raad kon geven: tante Anna, haar dochter, die veel over zonde gelezen had n van lekker eten hield. Na lang beraad kwam tante Anna tot de conclusie dat het in dit speciale geval, - een gift, Kerstmis en een groot gezin- toegestaan was om zonder angst voor het begaan van een doodzonde de gans te houden.
Het vet werd eruit gesneden en voor het bovenbeschreven aardappelbakken bewaard. 

6 november. Wat zou Obama vandaag doen? Hij heeft vast geen tijd om lang uit te slapen en de dag door te klungelen met een krantje en mevrouw. Ze moeten een dezer dagen eens langs komen bij Bush, kan die hem ook eens leren kennen.
Wat zou McCain vandaag doen? Als je tweede wordt bij een sport, mag je op het schavot naast de winnaar staan, weliswaar een treetje lager, maar toch.
Als tweede bij deze verkiezingen verlies je veel erger, dieper. Je bent nergens. Zo lijkt het. Maar er hebben wel zo'n 47% kiezers op hem gestemd, dus hij moet wel hard werken om die niet teleur te stellen.
Obama gaat aan het werk na een dagje rust.    Mc Cain ook.  Messen slijpen?

Ik hoor net dat Obama in de staatsgeheimen ingewijd wordt vandaag. Dus geen dag rust, misschien ook geen nacht rust meer.
zwart/wit 
tegenstelling, verbindingsdraden, vangnet. vangnet?

5 november. Heerlijk weer eens zuurkool gegeten gisteravond. Voor het eerst deze herfst. Stukje zuurkoolspek erbij, karbonaadje, lekkere jus, echt ouderwets. We eten het niet als stamppot, maar apart omdat ik geen aardappels eet. Lijn. Het is fijn dat Jachman het tegenwoordig ook lust en zelfs lekker vindt. Toen we pas getrouwd waren, at hij er geen hap van. Gevolg was dat ik het weinig kookte, zo'n gedoe om twee dingen klaar te maken voor twee mensen.  Toen we met meer waren, deed ik dat wel, de kinderen moesten zoveel mogelijk alles leren eten.
        Dit was de inleiding.

Jachman is een jaar of tien. Zuurkool wordt dan nog thuis gemaakt: kool snijden, laag om laag met zout in een Keulse pot drukken, schoon doekje erover, plank erop, steen daar weer bovenop. Die steen moet alles inelkaar drukken zodat het gistwater eruit kan lopen en de massa steeds vaster wordt. Het doekje wordt telkens verschoond ook als er geen water meer over de rand stroomt. Jachman woont bij zijn grootmoeder, die de kunst perfect verstaat om een prima zuurkool te maken.
Op een dag hoort hij haar zeggen, dat de steen die ze heeft eigenlijk niet zwaar genoeg is. Omdat hij een lief kereltje is, wil hij haar verrassen en een grote steen uit het Rommelgebergte halen. Samen met een vriendje graaft hij een grote zwerfkei uit en ze 'rollen' die samen over de lange zandweg, over het spoorwegkruispunt en de ook lange Morgenzonweg waar J. woont, naar huis. Het is een heidens karwei, de steen is niet rond en moet bukkend en duwend omgekieperd worden.
Opoe blij!    Ja, dat verwachtte Jachman natuurlijk, maar ze vindt hem veel te groot.
'Breng hem maar terug waar je hem vandaan hebt gehaald,'krijgt hij te horen.
Hij lust daarna geen zuurkool meer. 

Als ik dit stukje aan Jachman voorlees, zegt hij, dat ik nog iets vergeten heb. Bij de inleiding had ik nog moeten zeggen, dat ik geen aardappels eet, omdat ik dan geen aardbeien met slagroom meer op zou kunnen.
Als ik ook deze rectificatie voorlees, is het nog niet goed. 'Een groot bord, zei ik.'

Mailtje uit Wageningen. Lidwien. Kreeg veel meldingen na het krantenbericht en wil van die mensen graag meer gegevens hebben: In wat voor gebouw, met welke kleur, omgeving, windrichting, zonnestand enz. Heb alls gegevens doorgemaild.  Ik wil wel graag weten wat het eindresultaat van het onderzoek is. 

4 november. Gisteren heb ik mijn lieveheersbeestjes aangemeld bij Lidwien, van  Universiteit Wageningen. Ze doet onderzoek naar de overwinteringskansen van het Aziatische Lieveheersbeest. Hier zijn er honderden geland op 8 oktober en daarna hebben ze zich in de barsten van gebinten en balken van de schoppe verstopt. Jammer genoeg is het te moeiljk om er honderden te vangen als je daarvoor de schuur af moet breken. Ze mailde dan ook terug dat ze de melding interessant vond, maar er geen gebruik van kon maken.
Is misschien ook gezonder voor onze wintergasten.

Een spannende dag voor Amerika en de wereld. Wat de uitslag ook wordt, ik blijf er vannacht niet voor op om die zo snel mogelijk te vernemen. We zullen wel een paar jaar verder zijn voor de gevolgen van een eventuele andere koers duidelijk worden. Wat een klus trouwens om een maatschappij te enthousiasmeren. En tot wat? Elke ingreep heeft tegenstand tot gevolg. Mij lijkt het vreselijk om altijd ahw in je nakie te staan. De hele wereld ziet onmiddellijk aan je lichaamstaal hoe je je voelt, of je iets anders zegt dan je denkt. Altijd de camera's die op je gericht zijn. Wat dat betreft had  J C het makkelijker. Vul zelf maar een naam in.

3 november. De beek en het bos waren bijna kleurloos in de vroege morgen en ik wilde de foto daarom zwartwit weergeven. Het zag er wel goed uit, maar toch ben ik zo gewend aan kleurenopnames, dat ik die beter geschikt vind. Zelfs met weinig kleur. Nou ja, ik weet ook niet wat beter is, kijk zelf maar.
nevelige morgen in kleur   nog neveliger in grijs
Een paar uur later was het stralend helder weer en kon ik dit beestje goed bekijken. Een voeg tussen bakstenen is mooi glad, denk je toch.  Dit lieveheersbeestje zal er vast anders over denken. Meer van Waarom loop ik  hier verdomme met m'n zere voeten over die keien!
Een seconde later vloog hij heel verstandig naar een glad kozijn. 
lieveheersbeestje dat het zwaar heeft

Zondag 2 november. Dat is even wennen, het nieuwe log boven het oude zetten. Het wordt helemaal verwarrend als ik het een keer vergeet en het om en om erboven en eronder ga doen.
Mooie dagen gehad rond Jachmans verjaardag. WE kunnen weer vooruit met wijn en boeken, met grasmaaien en ander tuinwerk, bloemen en plantjes, eigengemaakte jams, appeltaart en liefde.
Vanavond hoef ik niet te koken, al bleef er niet veel over gisteren!

Bijzon. Afgelopen dagen hebben we twee morgens een schitterende bijzon gezien. Stel je in een heldere lucht een langwerpig dun wolkje voor dat van zuid naar noord voor je langs trekt. Een duidelijke halo lijkt aan de noordkant van het wolkje te beginnen en naar te zuidkant te schuiven. Waar het wolkje het dikst is weerkaatst het zonlicht een paar seconden zo fel, dat je er niet tegenin kunt kijken. Nu begrijp ik voor het eerst de naam bijzon. Vrijdagmorgen rond dezelfde tijd hetzelfde effect. Een halo heb ik wel vaker gezien, maar die enorm felle lichtflits die seconden aanhoudt, is een nieuwe ervaring. Ja, een flits van seconden kan natuurlijk niet maar hoe noem je zoiets dan? Straal, schijn, nee, dat is het ook niet.   

1 november. Allerheiligen. Veel Duitsers komen er op zo'n extra vrije dag naar onze grensgemeente, maar vandaag hebben ze pech, dat het op een zaterdag is. Het was wel druk maar niet abnormaal.
Onze halfduits geworden dochter kocht een prachtige poster van Mondriaan, de Scholtenbrug met de grote kerk op de achtergrond. Uit Mondriaans beginperiode, nog helemaal figuratief. In het dorp hangen in het oude gedeelte dat grenst aan de Scholtenbrug een paar ingelijste posters van zijn Winterswijkse tijd tegen de huizen, netjes achter glas. Als ze al te erg verbleekt zijn worden ze vervangen.

Onze dochter zegt net, dat zij zelfs vandaag vakantie op moest nemen, want zij heeft geen vrij, ze werkt in Hessen, en wel in Limburg, dat zelfs nog wel een Bisschofsstadt is. Gisteren hadden oostelijke landen vrij voor Reformationstag en westelijke landen vandaag voor Allerheiligen. Hessen werkt!

Bij De Koets was het weer als vanouds gezellig. Marlies heeft nu 's zaterdags hulp van Gemma, die we ook al 40 jaar kennen. Net zo'n vlotte meid als Marlies, dus er wordt heel wat afgelachen daar.