Logarchief   terug   Home  verder

Logs december 2012            

 


31 december
'
Uren, dagen, maanden, jaren,
vliegen als een schaduw heen,'     - of zo iets

Welk kind heeft tegenwoordig nog het bijbehorende beetje bange en toch plechtige gevoel als hij op oudejaarsavond in de kerk zit.  In de kerk zit? Zit daar nog iemand om 9 uur 's avonds bij de nog van Kerstmis overgebleven kaarsjes?
   en dan komt nog dat enge
'Schoon 't ons toegerekend blijft'. Nu ik dit schrijf, krijg ik weer die koude rug.

Tijdens de hele dienst  in het kerkje midden in het dorp, hoorde je maar 1x een rotje afgaan buiten. Zonder angst voor een aanval met een handgranaat konden we door de zacht vallende sneeuw naar huis lopen.

Ik wens jou, lezer, een gezellige jaarwisseling en een goede start in een gezond en gelukkig 2013!
wees voorzichtig
van internet

Zondag 30 december
Als alles goed is, ligt de Norwegian Spirit sinds vanmorgen 5 uur weer in de haven van Barcelona, na de 10-daagse reis naar Madeira, via de Canarische eilanden. Wolfgang heeft een fantastische reis gehad, zei hij.  Vandaag vliegt hij weer naar Frankfurt, gaat dan met de trein naar Limburg en met de auto naar huis. 
laatste etappe Norwegian Spirit
Deze week heb ik wel vaak aan de Costa Concordia gedacht. Op de een na laatste reis van dat schip vorig jaar om deze tijd zat Wolfgang daar op. Toen voeren ze ook al zo dicht langs de kust.

29 december (12gr)
Ik kan weer piekfijn een nieuw jaar binnenstappen, want ben van top tot teen als nieuw. Op 1 dag naar de pedicure en de kapper, dat helpt! Wat wel weer een zware aanslag pleegde op mijn stralende uiterlijk was de tweede zoektocht naar 2 fauteuiltjes die de voor ouder wordende mensen veel te lage bank moeten vervangen. Ze moeten dus goed zitten, vooral niet te laag zijn en er nog mooi uitzien ook.
Eergisteren heb ik een uur in zaak 1 rondgelopen, een lijstje gemaakt met namen van misschienstoelen, waarvan er uiteindelijk 1 overbleef. Die ging ik samen met de verkoper zoeken, maar hem zei de naam Irini niks en mij de door hoeken, trappen, doodlopende wegen onlogische 'looproute' ook niet. Toen we hem eindelijk gevonden hadden, vond ik hem voor dat geld toch niet lekker genoeg zitten.
Gisteren naar meubelhuis 2, na de kapper dus. Moderne chique zaak. Open trappen zonder leuningen, doodeng voor mensen die zich graag onzichtbaar een beetje ophijsen. De baas staat zich uit te sloven bij de tafel waaraan een dikke klant en zijn te jonge vrouw zitten te praten over hun nieuwe huis. Twee januari neemt de vette klant het hele bestek van het huis door, vertelt hij nogal luid. Daar luister je graag naar als designverkoper. Dan moet dat oude vrouwtje, dat de trap nauwelijks nog op komt maar een uurtje op een stoel zitten wachten, kan ze mooi bijkomen.
Dat doet dat oude vrouwtje niet, die tapt een kop koffie en gaat dat lekker aan tafel bij een bekend nog iets ouder stel dat al een poos zit te wachten, opdrinken. Zonder een andere verkoper gezien te hebben gaat ze langs de baas die niet op of om kijkt naar buiten naar zaak 3.
Vriendelijke ontvangst in een ruime warme lichte zaak. Of ik zelf wil kijken of maar gelijk iemand mee hebben. Ik zeg wat de bedoeling is en de jongeman gaat mee om te helpen. De trappen hebben leuningen. We komen langs de grote koffiekamer, waar een paar verkopers met stalenboeken met klanten overleggen.
Mijn jongeman wijst zeker zes stoelen aan, heeft gauw door wat de bedoeling is en stevent op de precies goede af. Zithoogte, diepte, stof of leer, deze fauteuil kan ik passen in verschillende maten, voor lange, gewone en korte mensen. Ik zoek de middelste maat uit, die later gemakkelijk 3 centimeter hoger te maken is. De kleur van de bekleding wordt rood, als mijn relaxstoel en ik bestel twee stoelen. Half maart klaar.
Dan ga ik Marcel, zijn baas, een oudleerling die in '88 eindexamen deed, even gedag zeggen, hoor dat Sylvester hier ook werkt, en blij verlaat ik het pand. Missie geslaagd.      

28 december
Het was mijn eerste Midwinteravond in Lievelde en ik vond het een schitterende avond. De grote deel was afgeladen vol met Munsterlanders en Achterhoekers die vooral in het Saksisch met elkaar zouden hebben moeten praten, dat is toch min of meer de bedoeling van zo'n bijeenkomst,  maar die het vooral in 't Hoogduits, 't Nederlands en ja 't ook nog half en half in 't Saksisch deden.
Het thema was het  thuisgevoel dat je in je streek hebt, Landleven/ Ländliche Idylle. Ik kom een dezer dagen nog wel op de inhoud terug.
Voor het programma begon, werd Günther Bernhard Inhester uit Borken, die enorm veel gedaan heeft om grenscontacten te leggen, geridderd in de orde van Oranje Nassau.  Inleidingen en voordrachten volgden en de vier mensen van Bonne Route speelden en zongen echt goed. Luisterliedjes en bijna swingende nummers. Hun website is  hier. 
Ik was er om zeven uur en toen was de zaal al voor driekwart vol. Een mooi  programma van half acht tot bijna kwart voor elf, inclusief internationale contacten, koffie en een kniepertje, is niet gek voor een tientje. 
ambtsketen en lintje  de nieuwe Ridder, Günther Inhester

27 december
Vandaag restjesdag. Heerlijk! Niet echt koken, maar snaaien. Wat gaat het worden vanavond? Ik begin met een restje kippenbouillon. Of zal ik dat niet doen? Ik wou daarna alleen een paar struikjes witlof uitpluizen en wokken, maar die scheut bouillon kan ik daar ook bij doen natuurlijk en dan alles zacht een beetje stoven, en dan past er mooi het restje blauwschimmelkaas bij. Zal ik die paar overgebleven kastanjechampignons even bakken en er ook door roeren?
O, er zijn ook nog vleeswaren! Ik wist niet of er met kerstmis lunchers zouden zijn, dus de rest Italiaanse ham kan ik vanavond gewoon als normale plakjes als voorafje snoepen.
Zie je het voor je? Glaasje port, toastje met restje geitenkaas, dan de ham, het lof met kaas en champingnons, en dan toe een glas met restjes ijs. De afgelopen zomer ingevroren aardbeien bewaar ik tot volgende week als Carla en Wolfgang komen, vandaag heb ik er een restje slagroom en Italiaanse koekjes bij. Echt restjesdag, beslist geen kliekjesdag, zoals mijn moeder dat vroeger noemde.
Goede inleiding voor de midwinteravond!

26 december 
regenwolken bij laagstaande zon  ....regendruppels uit die wolken
De wolken worden door een laagstaande zon beschenen, net enorme wattenbollen. Een bijzonder effect.

Ondanks de regen was het een schitterende dag voor me, Marieke en Ton waren er en verwenden me met bloemen, vloeibaar lekkers en Cees Nooteboom, Brieven aan Poseidon.
Vuurtje aan, praten, eten, en de catalogi ( schitterend uitgevoerde boeken) bekijken die Marieke meegenomen had n.a.v. mijn opmerkingen over Margriet Luyten, Stervelingen. Ze had ook die van Lucian Freud meegenomen omdat ze dacht dat de schilderijen van Lita Cabellut misschien verwantschap hadden met die van Freud. Op het eerste gezicht wel, allebei op grote doeken, allebei mensen, maar daar houdt de overeenkomst op.
Cabellut zet karakters neer, Freud lichamen. Dat is te kort door de bocht, want hij schilderde ook portretten, maar hij is het meest bekend geworden door de naakten met prominent aanwezige geslachtsdelen. Slechts in een enkel schilderij van Freud zie ik iets van mededogen met de arme donders die hij portretteerde.
In Stervelingen zie je wel dat mededogen met afgeleefde honderdjarigen. De foto's van gegroefde gezichten, oude lijven en handen zijn prachtig. Ze deelt iets met die mensen. Fotograferen of schilderen met respect voor de mensen die zich bloot geven, geeft een ander resultaat dan Freud laat zien. 
Veel mensen vinden zijn werk prachtig en betalen er een vermogen voor. Ik vind hem knap schilderen, maar het werk stoot me af.
Ja, ik heb een paar schilderijen in het echt gezien.

25 december Kerstmis
Yvonne komt langs. Bij de thee roept ze enthousiast dat ze een dezer dagen nog eens met haar man terug komt om naar de beek te kijken. Nou moet je weten, dat ook bij haar 'onze' beek langs het huis loopt, maar haar huis staat er met de rug naar toe. Ze zit hier voor het raam te genieten. Het is ook mooi om hoog en droog boven het water zittend erop uit te kijken.

Later heb ik een paar kruiwagens blad in de beek gekieperd. De blauwe tuinstoel die gisteren tegen de andere oever vastgelopen was, bleek weer verder gevaren te zijn. Ik begon te werken met een oud regenjack aan met daaronder een fleecetrui en daaronder een katoenen trui. Veel te warm! De jas ging al snel uit en toen de fleecetrui en toen, nee, meer niet, want het begon weer te miezeren en ik moest trouwens nodig binnen een mailtje plegen, dat ik beloofd had voor kerstmis te sturen. Kwam dat even goed uit! 

Voor de eters vandaag heb ik een aardig menu bedacht, het wordt lekker, hoop ik, maar is zonder overdreven gedoe. Laten we zeggen vier gangetjes. Nog beter: drie steegjes en een straatje.
Nou ben ik eigenlijk met dialect bezig, want gängeskes heten de paadjes in het dorp die achter de huizen langs lopen, buiten dus, en gangen zijn paadjes in de huizen. Hoe je gangen bij een maaltijd moet opvatten? als de doorloop van een maaltijd? Je hebt het bij kleine schotels nooit over gangetjes. Een vier gangetjesmaaltijd. Neu, klinkt ook niet echt goed. 

24 december
eindelijk weer eens hoog water

Na al die regen staat er eindelijk weer eens behoorlijk wat water in de beek. Een prachtig gezicht vanuit de kamer.

Slimme eekhoorn ontdekt de vetbol en het pindanet. Klimt in de esdoorn en probeert bij vetbol te komen. Touwtje is te lang en zelfs als hij helemaal op kop hangt glipt het tussen zijn poten door. Dan maar naar de pinda's. Daar lukt de truc beter, hij gaat op kop hangend knagen, gaat dan bovenop het net zitten en samen vallen ze op de grond.
Nu kan eekhoorn 2 er ook bij, dus die moet weg. Eén jaagt hem vechtend weg. Dan begint voor hem het gevecht met het netje. Schudden, trekken, wegsleuren. erop gaan zitten, ja, eindelijk heeft hij een dop te pakken. Had ie nou maar een snavel!
Zo is er altijd wat. In ieder geval heeft hij niet in de zenuwen gezeten over het eind van de wereld.
Gisteren las ik dat het niet 21, maar 23 december zou moeten zijn geweest. Verdorie! Altijd weer die onzekerheid! Wat doen die wetenschappers de hele dag!
   

Zondag 23 december
De natte donkere dag gisteren was prima geschikt om op te ruimen.  Ik hoefde de deur niet uit want had genoeg eten in huis. Eerst maar eens een lege ordner zoeken om het nieuwe jaar fris te kunnen beginnen. Een bijna lege map leeg maken blijkt spannend. Wat kom ik tegen? Naast adressen van mensen die ik misschien nog eens wil schrijven een paar krantenpagina's met boekrecensies. Ik leg alles op mijn bureau.

Onverwacht komt Marieke binnen, verrassing! Thee drinken, lopen met Isa, samen eten en veel praten. Ze vertelt o.a. over een vrouw die ze goed kent en die een dood kindje gebaard heeft. Via een omweg komt ze op een fotoboek met op een speciale manier gefotografeerde dood geboren kinderen en jong gestorven kinderen.
Als ze uren later weer naar huis is, kijk ik de recensies van 's middags door. Eén gaat over Margriet Luytens boek, Stervelingen.  (De Volkskrant van 1 september 2009) Behalve de bovengenoemde kinderfoto's staan er in het boek ook foto's van oude mensen en een serie over haar eigen moeder die 96 werd.

Als zo'n gelijktijdigheid zich voordoet, heb ik altijd het gevoel er iets mee te moeten doen. Maar wat? Ik sla het gegeven 'zolang' op. Nog niet zo lang geleden stopte ik het gewoon in mijn hoofd, maar nu voor alle zekerheid toch maar in het mapje Ideeën op m'n laptop.

22 december
Dat was opgelucht ademhalen vannacht, we zijn met z'n allen weer door het oog van de naald gekropen. Misschien heeft het geholpen dat er een Nederlandse Mariaklok voor de Notre Dame in Parijs is gegoten die nog net op tijd daar aangekomen is.
Mariaklok gegoten in Asten

Deze klok moest een bepaalde klank hebben om te passen bij de andere klokken. Tegenwoordig wordt er een computermodel gemaakt, waarin men precies kan berekenen hoe groot en zwaar hij dan moet zijn. In de praktijk wordt hij dan iets dikker gegoten. Dan kan de binnenkant voorzichtig afgeslepen worden  om precies op de juiste klank uit te komen.
Op de radio hoorde ik een telefonisch interview met iemand van Royal Eijsbouts. Hij liet de klank horen en het gesprek ging verder. De interviewster vroeg even later of het kon dat ze de klok nog hoorde. Ja, als hij aangeslagen wordt, trilt hij nog 2,5 minuut na en hij is zeker 1,5 minuut te horen.
We zijn met een schoolklas een keer daar in Asten op bezoek geweest, dus ik kan me iets voorstellen bij de werkzaamheden, de spanning en de opluchting.
Op de site van omroep Brabant staat een schitterend filmpje van het gieten.
Hier

21 december
Vergaat de wereld vandaag? Met planeten die op een rij staan, goden die op aarde komen, wisseling van tijdperk, nou, dat zou dan zo maar kunnen. In een column las ik echter, dat mensen wel eens opgelucht zouden kunnen zijn als het helemaal mis gaat vandaag, want dan zijn ze gelijk van die enorme hypotheekschuld af!
Ik ga in ieder geval geen natte bladeren harken, stel dat dat allemaal voor niks blijkt ;-)

Met Riet naar de Tricot geweest en ik zag voor de derde keer de enorme schilderijen. Er zaten meer rode plakkertjes op dan vorige week. Ik ben benieuwd wie zo'n enorm groot schilderij koopt, en waar dat dan komt te hangen.

20 december
Eindelijk weer een lichte morgen! Ik word een beetje zeurderig van een paar donkere dagen op rij. Mijn zus komt vandaag bij me, dus dan is het dubbel fijn als ook de zon nog schijnt. 

In Bredevoort weer een goede schildermiddag gehad. Goed gewerkt. De sfeer is er heel ontspannen, geen enkele irritatie, integendeel, na afloop had Carolien wijn, sap en lekkere hapjes.   Ik ga de mensen kennen en voel me er thuis. De lessen zelf gaan in principe net als hier in Winterswijk, maar ik voel me daar meer welkom. Iedereen krijgt evenveel aandacht en aanwijzingen. Is een schilderij af dan maakt Carolien er foto's van en zet ze op jouw pagina van haar site. Dat stimuleert heel erg. Hier ga ik dit jaar verder. Over drie weken wil ik m'n watervallen af hebben, dan is het de laatste les van deze serie.  Nu eerst vakantie, net als van geschiedenisles en  studiekring. 

19 december
Eerst 's morgens en later nog weer in de miezerregen met de potten op het terras in de weer geweest. Vergane glorie er uit gehaald, de overblijvende potgrond bewaard en de stengels in de groencontainer gegooid. Die werd gelijk geleegd. De beek staat weer hoog en dan is het verleidelijk om alles daar maar in te gooien. Nee, dat heb ik niet gedaan!
Toch is takken en bladeren in de beek gooien nog steeds een beetje spannend. Als kind gooide ik aan de ene kant van de brug een stok in het water en dan rende ik naar de andere kant om te zien of hij eraan kwam.  Bij het anemonenbosje was hij er dan vaak niet. Nee, daar stroomde het water hard en viel bij de stuw naar beneden waar het water wild kolkte. Een eind verder bij de brede brug in de Kottenseweg lukte het beter. Met spuug ging het daar ook goed.
Voor auto's hoefde ik niet bang te zijn, die waren er niet, bijna niet. Ook de ventweg was er nog niet.

18 december
Pieneköttel is het leukste/mooiste dialectwoord van dit jaar. Dat werd zelfs op het NOS-journaal vermeld. Een pieneköttel is iemand die het héél moeilijk vindt om een cent uit te geven. Ik vind de link met het lichamelijk ongemak geestig verwoord.

Met Marieke had ik het over de reebokken van gisteren, die bij Carla en die ene bij mij in de wei.  Bij haar struint de rekel al weer rond, ze hebben gezien dat hij op pad ging. Hij laat zich dan ook horen. Zouden ze de korte sneeuwperiode als 'winter' zien? Dus dat het nu 'lente' is.
Even nakijken. Volgens de boeken kan dat achter de vrouwen aangaan  inderdaad al vanaf half december tot ver in januari. Reegeiten hebben dan vaak een tweede bronstperiode met een verlengde draagtijd als ze drachtig worden. Bij vossen begint de bronst ook al in december. Alles gaat dus normaal. Gelukkig. 

17 december
Toen Carla vanmorgen al vroeg naar Fachingen fietste om water te halen, sprongen 2 reeën voor haar de weg over. Ze ging langzamer fietsen om te kijken waar ze bleven en toen kwam een meter voor haar een grote bok er achteraan denderen. Geweldig. Hier heb ik al een paar maand geen reeën gezien.
Ik ga een kop koffie halen en als ik de kamer weer inloop, zie ik een grote reebok langs de heg achterin de wei lopen! Van zulke toevalligheden hou ik. Er zal wel iets in de lucht zitten dat bokken achter geiten aan laat gaan en dat het helemaal geen toeval is, maar natuur. 

Een trouwdag die alleen nog een datum is, geeft mij een ander gevoel van gemis dan een verjaardag of zelfs de sterfdag. Ik denk dat dat komt omdat de geboortedag en sterfdag alleen bij die ene persoon horen, en een trouwdag bij twee mensen. Ook zonder Jachman voel ik mij getrouwd. 

Zondag 16 december
Vanmiddag heerlijk geluncht bij M&M. Het is niet alleen Marga's horeca-verleden dat het etentje zo goed maakt, maar vooral haar aandacht voor jou, het respect voor voedsel, en het gevoel dat ze je geeft dat het helemaal geen moeite kost.
Marcel laat de korte film zien van zijn verjaardag, zodat ik (voor mij) onbekende familieleden en vrienden van ze zie. En een swingende M&M op de dansvloer! Mooie verhalen gehoord. 
Ze hebben ook opnamen van het nieuwe Arcachon waar ze dicht bij wonen. Jachman en ik waren er kort toen we jaren geleden bij M. waren en ook al eens in de voorjaarsvakantie toen het uitgestorven was en armoedig leek. Veel oude gevels zijn nu gerestaureerd en ook wegen en parken zijn opgeknapt. Het zag er Spaans uit, met houten balkonnetjes over 2 verdiepingen in zachte kleuren en opgeknapte oude gevels waar moderne appartementen achter gebouwd zijn. Mooi. En duur dat opknappen. Iemand vertelde dat zijn kleinkinderen er nog wel voor zouden moeten dokken.
                                                    ---
De expositie van Lita Cabellut is inderdaad indrukwekkend. Haar immense schilderijen tonen sterke mensen en mensen die sterk lijken, maar van wie we weten dat ze grote zwakheden hadden. Op de reproducties zie je een fresco-achtig lijnenspel dat volkomen willekeurig lijkt, maar volgens mij wel gepland is.
Nu ik ze in het echt zag en kon aanraken, bleken het lange barsten te zijn. Ze geeft het canvas een bepaalde kleur, bewerkt het doek daarna met een pasta (een geheim procedé, hoorde ik vertellen, dat bedacht is door een bevriende chemicus) die bij drogen breekt en scheurt. Je ziet dan de kleur van de onderschildering onder de barst. Ze schildert later over de barst heen en dan lijkt die van een afstand op een geschilderde lijn.
Ze wil door die barsten het breekbare van mensen uitdrukken, geestelijk en lichamelijk. Er zijn sterke oude mensen met weinig barsten, maar ook jonge die er veel hebben.
folder en catalugus
flamencozanger Ramon  Coco Chanel
 
en deze dan op 4 vierkante meter

15 december
In 1 dag was alle sneeuw verdwenen, mooi. Ik kon buiten op de bank een kwartier in de volle zon zitten, het was zulk lekker weer!
Vandaag wil ik eigenlijk wel kaarten gaan schrijven. Zelf kreeg ik er ook al een paar. Verder wil ik naar de Tricot voor Lita Cabellut, zie 13 december, maar eerst de boodschappen.

Met hulp van Marieke, die met een zaklamp schuin naar boven in de open haard scheen, lukte het me om de klep in de goede stand te openen. Ik had al hout gehaald en met een aanmaakblokje ging het aansteken vanzelf. Jachman deed het met kranten, want die stonken minder dan zo'n blokje, maar dit stonk nauwelijks. Óf mijn reukvermogen is verminderd, dat is niet onmogelijk, ggrrr!
Voor 't eerst deze winter aten we erwtensoep, met ijs toe. Eigenlijk hoorde dat laatste drie in de pan te zijn, met streepjes?

14 december
Het was halfbewolkt gisteravond, dus keek ik elk kwartier of ik vallende sterren zag, maar het trok steeds meer dicht. Een wolkenveld schampte net de Achterhoek. Vannacht keek ik nog eens. Geen sterren te zien. Zelfs geen vallende. Of gevallen.

Ik kijk graag naar wetenschappelijke uitzendingen op tv waar ik niets van snap. Gisteravond was er ook weer zo een. Over  het universum en 'donkere' energie. Van zwarte gaten is er een beetje bekend en over het begin van alles, de oerknal, zijn de geleerden het ook wel eens, evenals over het uitdijen van het heelal, maar nu is er nieuw begrip over de snelheid daarvan.
Er werd aangenomen dat die snelheid afnam, maar nu zijn er berekeningen dat het steeds sneller gaat! Er moet 'iets' zijn wat als een aanjager werkt, een duister soort energie.
Ik had het idee, dat nu al wel zoveel van het universum bekend was, dat ik in gezelschap kon zeggen het niet allemáál meer te kunnen begrijpen, maar nu ik begrijp, dat geleerden het ook niet meer begrijpen, hoef ik me niet meer groot te houden!
Zo'n 5% van alle materie is bekend, en ook een beetje kennis over donkere materie, zeg 20%, maar de rest is totaal onbekend, 75%.
Twee teams die vorig jaar de Nobelprijs voor natuurkunde kregen, kwamen onafhankelijk van elkaar tot de conclusie van de versnelling. 
Donkere energie is sterker dan zwaartekracht. 'Iets' duwt of zuigt of trekt het universum steeds sneller uit elkaar.
Een leesbare uiteenzetting van het probleem met verdere links staat  hier

13 december
De schotelantenne was gisteren ingesneeuwd, dus geen tv. Heerlijk rustig.
Tijd voor de prachtige catalogus van de tentoonstelling van Lita Cabellut, die in de Tricot exposeert. Bij de opening van het Gerrit Komrij College gaven de beide hoofdaannemers dit boek aan alle leerlingen en werknemers plus nog een vrijkaartje voor de tentoonstelling. Ik kan me voorstellen dat jongeren niet veel hebben met deze schilderijen, ik eerst ook niet. Werd er gedeprimeerd van. Nu ik dagelijks door het boek blader, wen ik aan de lelijkheid van veel mensen en ga de onderliggende tragiek zien. Bij de oude mensen denk ik wel: zie ik er ook zo uit? Schrikbeeld.

Dat het toch went, komt denk ik ook door de maat van dit boek, je ziet de figuren op formaat 30x30 cm en dat is niet zo overdonderend als op een doek van 280 x 210 cm. Het is razend knap geschilderd.
foto komt van haar eigen website
Cabellut werd geboren in 1961 en zwierf ouderloos tot haar 13e door de zigeunerbuurten van Barcelona. Toen werd ze geadopteerd door een welgestelde familie, maakte kennis met de schilderkunst en zei, dat kan ik ook. Het halfwilde kind dat niet kon lezen of schrijven kreeg een ezel en schilderspullen en werd daar rustig van. Op haar 17e had ze haar eerste expositie in Barcelona.
Toen ze negentien was, wilde ze het bijzondere Hollandse licht leren kennen. Ze verhuisde naar Amsterdam en ging naar de Rietveld academie. Nu woont ze in Den Haag en exposeert over de hele wereld, behalve in Nederland.  Winterswijk is de plaats waar je zijn moet om haar werk een beetje te leren kennen. Er hangen 32 schilderijen meen ik. Haar werk is wel in galeries te zien. Alle adressen staan op haar site. 
Lita Cabellut  
(ik kreeg de catalogus van Riannes dochter die hem op school gekregen had, maar hem niet hoefde te hebben)

12 december
Er ligt een behoorlijk pak sneeuw als ik om zeven uur opsta, om half elf sneeuwt het nog. En om half twee ook. Een bui?
Toen ik naar Bredevoort reed om 1 uur ging het nog steeds hevig door en pas om 2 uur hield het op. Op de tuintafel is 11 cm is. Winter.

Op de terugweg had ik de rode ondergaande zon recht achter. De ruiten van de boerderijen links en rechts vooruit vlamden vuurrood op. Dat deed me denken aan de man die toen we net op het Jachthuis woonden hard op de ramen bonsde terwijl hij hard 'BRAND!!!' riep.
Toen hij zag dat we rustig in de kamer zaten, zag hij zijn vergissing in. Hij vond het pijnlijk, wat natuurlijk helemaal niet nodig was. 

Goed dat M&M gisteren hier waren, want vandaag zullen ze net als vrijdag wel niet de weg op gaan. Wel niet gaan?  Rare taal eigenlijk.

11 december
Over vier weken houd ik een inleiding bij de studiekring, maar het vinden van een onderwerp is een crime. Niet omdat ik niks kan bedenken, maar omdat veel dingen me interesseren en ik dus een keuze moet maken.
Nou ja, ik werk het best onder druk, ik heb nog 3 weken, dus tijd genoeg. 

De groene thee, die gisteren het onderwerp was, werd tegen mijn verwachting in, behoorlijk fel bediscussieerd. De inleider behandelde voornamelijk de preventieve werking tegen kanker en specifiek tegen prostaatkanker. Heel wat mensen dronken het al jaren, wij ook, maar geloofden absoluut niet of niet meer in de beloofde werking. De meeste vrouwen die bij de studiekring zijn, verloren hun man aan prostaatkanker.
Statistiek in het algemeen, medische hypes, onbewezen werking, enz. verhitten de gemoederen. Uiteindelijk kwamen we op het volgende uit: we worden oud, veel mannen krijgen prostaatkanker, maar ze gaan er in veel gevallen niet aan dood, maar aan wat anders. Grootste doodsoorzaak is ouderdom, de ultieme leeftijd bereikt hebben, allerlei klachten krijgen en ja, overlijden. 
Dat wisten we vóór de inleiding ook al.

10 december
De uitzending over de Naicagrot in Mexico boeide me zaterdagavond enorm.  Naica is een klein stadje ten NW van Ciudad Camargo. In het begin van de vorige eeuw is onder een uitgedoofde vulkaan, de Naicaberg, lood- en zilvererts gevonden en begon men met de winning daarvan. Men vond een grot met grote gipskristallen van 25cm doorsnee en 2m lengte, die men ook maar weghaalde.
Bij de ontginning van de berg met schachten tot zo'n 190 m onder de top en horizontale zijgangen, bleek dat het grondwater afgepompt  moest worden. Toen dat goed werkte, kon men dieper en in 2000 zat men al op 400m diepte.
Bij het graven van een nieuwe horizontale gang op 300m, stuitte men op een grot van 300m lang en 100 m breed en ik meen 25 m hoog. (Op Wikipedia staan heel andere maten, maar de documentaire laat zien hoe de onderzoekers de ruimte inschatten en beschrijven.) De grot heeft altijd helemaal onder water gestaan. Het water werd verwarmd door magma dat daar relatief dicht onder zit, en de temperatuur ervan bleef een half miljoen jaar schommelen tussen de 54 en 58 gr C. Dit waren omstandigheden, waaronder een enorme kristalgroei kon plaatsvinden onder water.
Door het wegpompen van het grondwater is die holte leeggelopen en kwamen de reusachtige kristallen te voorschijn. Er zijn er van meer dan 10 meter lang en een meter in doorsnee. Omdat ze nauwelijks aan de lucht blootstaan, is het seleen (gips) bijna doorschijnend.
Om daar te kunnen verblijven werden ijsgekoelde pakken voor de onderzoekers ontworpen, maar nog kun je er niet langer dan een half uur verblijven, dan is het ijs gesmolten, stijgt de lichaamstemperatuur en ontstaan er levensgevaarlijke situaties. De luchtvochtigheid is er bijna 100%.
De grot wordt weer afgesloten. Door regenwater dat door het dek sijpelt en het grondwater dat weer gaat stijgen, zullen de kristallen weer onder water komen en zijn dan niet meer te bewonderen. Uiteindelijk groeit de hele grot dicht. Alles wordt nu nauwkeurig gefilmd en opgemeten, er wordt een computermodel van gemaakt en dat kan dan door geďnteresseerden bekeken worden.   
Hier een paar foto's van Internet:
Naica1 Naica2 Naica3 100 jaar oude ragdunne en maar een paar mm lange aangroeisels in de bovenste grot|
herhalingen Arte 15/12/15.15u--24/12/1.45u--26/12/13.25u--

Zondag 9 december
de ondergaande zon schijnt op de achterkant van het scherm

Lampjes in een krans zijn leuk, maar de zon op het bevroren scherm is mooi. Aan de andere kant: de krans heeft een toegevoegde waarde, omdat hij speciaal voor mij gemaakt is, en de zon doet maar wat, schijnt ook voor de buren.

Gisteren was er weer het Groot Kinderdictee. Het werd voor de zevende keer gehouden in het gebouw van de Eerste Kamer. Zestig kinderen, de beste spellers van hun school, zaten ingespannen te schrijven op drie lange moeilijke zinnen. Twee niet blanke Hollandse kinderen, een Chinees jongetje en een Vietnamees meisje, kwamen op een gedeelde eerste plaats met elk 6 fouten.
Er waren fouten bij die ik bewust maak, omdat ik het anders geleerd heb, zoals dennennaalden. Meester Langendijk leerde ons dennenaalden en ik laat het maar zo, net als zielepijn, want ik heb maar 1 ziel ( en zelfs dat is niet zeker) maar hopelijk geen 2, zoals bij Faust, een soort symbolische borst. Ik moest toch even nakijken hoe dat ook weer zat met die zielen. 


Zwei Seelen wohnen, ach! in meiner Brust,
Die eine will sich von der andern trennen;
Die eine hält, in derber Liebeslust,
Sich an die Welt mit klammernden Organen;
Die andere hebt gewaltsam sich vom Dust (= Staub) Zu den Gefilden hoher Ahnen.
(Faust I, Vers 1112 1117)

   www.zeitenschrift.com

8 december (-8 vannacht, max -2)
Martha's krans
Deze krans kreeg ik van een aardige vriendin. Ze maakte hem van een paar honderd plastic zakjes die ze om een hoepel knoopte. Ik zie nu op de foto dat ik niet alle zakjes even wijd open geplukt heb, in het echt valt dat veel minder op. De lampjes en de frutsels voor de kleur moest ik er zelf op zien te krijgen en aangezien ik geen knutselaar ben, vind ik het resultaat best goed geworden.

M&M zijn gisteren toch maar niet hierheen gereden. Het weer en de weg waren niet geschikt voor een autotocht. Er komt nog wel een andere gelegenheid.

Het vogelhuisje van tante Marie staat weer paraat. Nu nog voer. Het oude van vorig jaar vinden de klanten maar matig smaken. Ze worden ook bang van de kokosnoothelften. De watjes.
De opoe van Jachman zei het al als hij te kieskeurig was: dan za'k oe de broodkorsjes wal 's wat hoger leggen. Maar ja, dat dreigement zegt vogels niks.

7 december
Zo'n brief als die van de SVB die half Nederland wel gehad zal hebben gisteren, vind ik vooral in de eerste alinea's raar overkomen. 

       Hogere boetes sociale uitkeringen

Geachte mevrouw,
(en dan volgt een opsomming van de strafmaatregelen bij de nieuwe Wet Aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving.  Bij overtredingen van de voorschriften op het gebied van sociale zekerheid gaan de boetes per 1 januari 2013 omhoog. Behalve alle te veel ontvangen gelden terugbetalen, moet je dan ook een boete betalen ter hoogte van dat bedrag, zonder maximum)

Dat zal al die hokkende oudjes leren! In mijn geval is mijn connectie met de SVB namelijk mijn AOW-pensioen.
Strafmaatregelen kun je ook anders aankondigen, bijvoorbeeld met een beleefde inleiding waarin je uitlegt dat er gefraudeerd wordt, dat controle en straffen jammer genoeg nodig zijn en dat je de lezer middels deze brief wilt waarschuwen om goed op te letten en het direct door te geven als er een verandering in de levenswijze plaatsgevonden heeft die de verzekering betreft. 
Vermeld de overgangsregeling: 'Voor 't geval u iets over het hoofd hebt gezien, kunt u dat tot 1 februari 2013 melden en dan is de straf voor een nalatigheid of fraude minder en de boete beperkt'.
De meeste oude mensen frauderen namelijk niet en die hoef je niet dreigend toe te spreken. Ik krijg toch ook geen brief van Justitie die me waarschuwt voor zware sancties als ik putdeksels zou ontvreemden, of koper zou weghalen bij de spoorwegen.
Bij elke uitkering die je krijgt, krijg je ook de bijbehorende voorschriften en waarschuwingen. Mensen die frauderen kennen die echt wel. 

6 december
Een medeleerlinge op de schilderles heeft dezelfde achternaam als de familie waar Jachman en ik jaren geleden op bezoek waren. We kenden die familie helemaal niet, maar dat we daar naar toe gingen, kwam zo:
Jachman had een jongere broer, Jan. Die trouwde lang geleden met Truus, de weduwe van zijn beste vriend, en kreeg zo gelijk een dochtertje van twee jaar erbij.
Het gezinnetje emigreerde naar Canada waar hij een aannemersbedrijf opbouwde en een stel kinderen kreeg waar hij als een aartsvader over regeerde, en zo zag hij er ook uit, met een grijze baard waaronder vandaan heel veel stichtelijke woorden en praise the Lord's kwamen.
Ze gingen niet vaak naar Nederland en aanvankelijk kwamen ze dan nooit bij ons, want de broers kenden elkaar nauwelijks, waren niet bij elkaar opgegroeid. De laatste 15 jaar zijn ze echter een paar keer hier geweest.

De laatste keer dat we ze zagen, logeerden ze bij een zuster van Truus in Lichtenvoorde en die mensen nodigden ons uit om bij hen te komen, want Jan kon niet zo goed meer uit de voeten.
We hadden daar een gezellige avond bij de familie die dezelfde naam had als mijn medecursiste.
Ik vroeg haar gisteren of ze familie in Canada had, ja dat was zo,  tante Truus, een tante van haar man, de zuster van haar schoonmoeder.  Wij waren dus bij haar schoonouders op bezoek geweest. Tante Truus is vorig jaar nog met een in Canada geboren dochter bij haar geweest. Ja, bij mij ook.
Dan zijn we toch bijna familie! Leuk.

5 december
Het lijkt wel een eeuw geleden dat we Sinterklaas vierden, de kinderen woonden nog thuis. Op school werd het gevierd met de klas waar je mentor van was, en na al dat regelen om het goed te laten verlopen en het ook nog ontspannen te vieren, was ik eigenlijk ook niet meer in de stemming om het thuis nog te doen.
Bovendien waren er jaren dat ik op twee scholen mentor was! Twee maal met 32 leerlingen Sinterklaas vieren! 64 keer vrolijk lachen om eindeloze, vaak flauwe versjes of surprises. Daar wordt een mens moe van. Dat ik dat allemaal bij kon benen!
Als ik nu ergens mensen van tegen de vijftig tegenkom die me aanspreken omdat ze me van school kennen, moet ik altijd eerst de laatjes opendoen: zat ze ( meestal zijn het vrouwen) op de RK-  of de Christelijke mavo?
Ik vind het ook niet altijd leuk, want ik schaam me voor die eerste jaren, toen orde houden een ramp was, voornamelijk op de RK school. Ik was niet RK, dus een heiden, en niet Christelijk, dus een onwetende dwaler, in de ogen van beide scholen vreemd.
Maar als je samen gezeild hebt in Friesland, gekampeerd hebt in Borculo op het terrein van de Fraters van Utrecht, met een kleine groep die Frans in het pakket had naar Parijs bent geweest, in een stokoude Engelse jeugdherberg een week 'kampeerde', ga je de leerlingen kennen. Later ging het veel beter en vond ik op beide scholen lesgeven fijn.

Hoe kom ik daar nou op? O, ja, ik zag in de supermarkt één van die RK meisjes van het eerste uur, tenminste ik dacht dat zij het was. Misschien dachten we aan hetzelfde, wist zij niet of ze me dag zou zeggen en wist ik ook niet zeker of ik dat leuk zou vinden, maar na de derde keer elkaar tegenkomen met ons karretje, herkenden we elkaar toch maar, ze keek me recht aan en lachte vriendelijk.
Ik helemaal blij. 

4 december
Het is mooi om een stel oudere mensen te zien die elkaar 5 jaar geleden via een datingsite hebben ontmoet en die nu samenwonen. Ze hebben niks overhaast gedaan, en doordat ze allebei een lang huwelijk hadden, voor hun partners overleden, zijn ze bereid en hebben ze de wijsheid om concessies te doen voor een nieuw samenzijn dat veel gezelligheid, aanspraak, een nieuwe familie en vrienden belooft. Je voelt de warmte, de zorg en héél af en toe een lichte irritatie waar ze dan ook weer om moeten lachen, die ze voor elkaar hebben. Ik ben graag in hun gezelschap.

Vanmiddag heb ik het Hulshofboek doorgekeken, waarin 400 jaar familiehistorie beschreven is. Een schitterend uitgevoerd boek met veel foto's, tekeningen en schilderijen. Bijna 400 bladzijden. De beschrijving van de tijd en de omgeving waarin de familie woonde -dat was vooral de omgeving van Lichtenvoorde- maakt het ook leesbaar. Verder staan er uitgebreide stambomen in, beschrijvingen van de diverse families per generatie,  en ook heel handig, een namenlijst met alle mensen die in die 400 jaar oude stambomen staan.
Ik sla het open en zie gelijk een familie met elf kinderen beschreven. Het tweede kind is een jongen die Johannes genoemd wordt, hij sterft na een paar maanden, er wordt weer een jongetje geboren dat ook weer Johannes heet en op 3-jarige leeftijd sterft, dan wordt er opnieuw een jongetje geboren, ja, weer een Johannes, want grootvader moet vernoemd worden, en die wordt volwassen, maar niet oud. Ook worden drie andere kinderen niet ouder dan 7 jaar/8 jaar. Wat een verdriet.
Een heel stel boerderijen bij Lievelde heeft Hulshofwortels. Hier kent ook iedereen de tassenfabriek van Hulshof Herwalt, én Vic natuurlijk.   

3 december
 
Zo was het om 8.10 uur

Als ik op de bank zat, was de stapel te lezen kranten en tijdschriften die naast me lag, bijna even hoog als ik. Er moest iets gebeuren, voor ik bedolven zou worden. Met de kranten was ik snel klaar, 20 september tot 8 oktober ga ik echt niet meer lezen. Met de tijdschriften was het moeilijker, niet het soort bij soort leggen en ook niet het op datum leggen ( ja, áls ik begin, zal het ook volgens de methode Zamarra O.- K. gebeuren), maar het beslissen welke stapel weg moet. Heb de verschoppelingen nog even in handen genomen en doorgebladerd.
Ik kwam toch interessante dingen tegen:
In de Gagea stond bijvoorbeeld dat aan het eind van ik meen de laatste ijstijd het smeltwater hier naast de deur een geul uitsleet die van Vreden naar Winterswijk liep en wel 50 tot 100 meter diep was. Dat naast de deur stond er niet zo precies, maar wel dat de huidige Ratumse beek door die oude geul loopt. Bij de periode van droge vrieskou die volgde, stoof die geul weer grotendeels dicht. Moet je toch nagaan dat Winterswijk en Vreden er al waren toen het westen van ons land onder water liep en duizenden jaren later pas bewoond kon worden! Leerzaam tijdschrift! héél goed artikel!
Toch gaat het op de stapel voor de papiercontainer.  

Zondag 2 december

Precies bij het begin van de meteorologische winter sneeuwt het behoorlijk. Toen Marieke 's middags kwam, was het heel aardig weer, maar toen ze weg ging, was het al goed wit en op het gras spekglad.
Binnen brandde de haard, en nu zonder rook, ik heb mijn lesje geleerd.
gaat goed met gammaanmaakhoutjes   nou, nog één blok dan
Ik kreeg zomaar de verhalenbundel van Lydia Davis 'Varianten van ongemak en andere verhalen'. Verheug me op uren lekker lezen. Door de buien was de tv niet te bekijken, te veel storing in beeld en geluid.
Er worden nu weer huizen verkocht. Vanmiddag toost ik bij vrienden op de (redelijk snelle, relatief bezien tenminste) verkoop van haar huis.

1 december
Hes van 16 praat ernstig met zijn oma over de economie, de AOW en de gevolgen van bezuinigingsmaatregelen. Zijn jongere broer luistert mee en zegt ernstig:
'Dan krijg jij ook minder AOW, Oma. Hoe doe je dat dan?'
Oma, quasi ernstig: 'Ja, ik zal dan eerst eens goed gaan bekijken hoe het met al die verjaardagen moet.' (kleinzoon is deze week jarig)
Die kijkt zorgelijk. Krijgt dan een helder idee: 'Gelukkig kun je altijd nog meer kippen verkopen, oma!'
Oma vertelde dat gisteren, ze moest er heerlijk om lachen.

Van de week schee mijn tv eruit, er kwam een bericht op het scherm:  geen signaal, geen geldige simkaart, neem contact op met uw leverancier.
Ik ken dat geintje, toestel helemaal uitschakelen, drie minuten wachten, weer inschakelen, hij reset zichzelf dan en doet het weer. Had ik al eens geleerd van de leverancier toen ik dacht, dat ik iets gemold had en hem belde.
 
Vriendin had dat ook ooit zo ongeveer geweten, maar ze had nu een ander toestel en bij haar recente storing kon ze hem niet meer aan de gang krijgen. Ze demonstreerde hoe dat gegaan was met die storing. Ze was met de afstandsbediening in de hand voor de tv in slaap gevallen en had waarschijnlijk raar op knopjes gedrukt, het scherm was blauw toen ze wakker werd  en bleef dat ook. Ze wou niet gelijk de leverancier bellen, haar oudste kleindochter van 16, die slim en technisch is, zou het wel kunnen oplossen. Ze belde dus en kreeg de raad eerst het toestel uit te zetten, niet alleen met de afstandsbediening, maar ook met de aan/uitknop.
Ze zocht met de telefoon tegen 't oor en half onder de tv knielend het knopje, maar kon het niet vinden. Ze geneerde zich een beetje en zei dat ze niet zo goed kon bukken. 'Het kan ook door de steker uit het stopcontact te halen, oma', zei de stem bij haar oor. Dat was de oplossing, even wachten, steker weer erin en ja, hij deed het weer. Ze was super trots dat ze zo technisch was.
Mooi, heel herkenbaar!