log 012 sept Logarchief   terug   Home  verder                  Logs september 2012
 

                           
Zondag 30 september
Stralende zon. 't Weer is zeer geschikt voor werk aan de caravan: de banden op spanning brengen en hem weer draaien. De wielen komen dan in een andere stand, daar houden ze van, blijven dan beter in conditie.
Het lukt Wolfgang om de al twee jaar niet meer gebruikte mover aan de praat te krijgen. De caravanpoten moest hij echter handmatig omhoog draaien, want de handige boormachine met opzetstuk die Jachman daarvoor gebruikte, had een lege accu. Ik krijg les in lege accu's en hoe ze weer gezond vol te maken.
We kunnen buiten koffie drinken en daarbij genieten van 5 buizerds die wel een half uur mauwend rondjes draaien boven ons hoofd. Als de zon achter de beuk verdwijnt, gaan ook Carla en Wolfgang weg.
Het waren mooie dagen. Ik heb het gevoel dat het viertal mij erg verwent, zij zeggen dat ze vinden dat ik hen verwen!

29 september
Gezellige drukte hier, want Carla en Wolfgang waren er gisteravond al! Marieke kwam vanmorgen met Isa met de trein en Ton komt aan het eind van de middag. De dames gaan op de fiets naar het dorp met een tamelijk luxe boodschappenlijst. Ze slagen niet, kopen elk alleen 2 flessen shampoo waar ze g r a t i s 500 gram snoep bij cadeau krijgen. Dat noemen ze nog eens een geslaagde aankoop.

Twee Koerdische vrouwen uit het asielzoekerscentrum komen intussen beleefd vragen of ze walnoten mogen rapen. Een vrouw kent behoorlijk Nederlands. Als ik zeg dat al weken de eekhoorns aan het plukken zijn, vinden ze dat heel jammer, je kunt zlf zoveel met walnoten doen. Ik vraag wat zij er dan mee doen. Ze gebruiken ze vanzelfsprekend voor de baklava, maar zij hebben ook een speciaal streekrecept, mahdush. Dat maakt me nieuwsgierig. Zo begrijp ik het:
Je snijdt kleine aubergines in de lengte door, bestrooit ze met zout en zet ze 24 uur weg om uit te trekken. Wassen en afdrogen. Je maalt de walnoten grof, vermengt ze met een beetje sambal en uitgeperste knoflook, misschien nog een beetje zout en vult er de aubergines mee. Daarna bak je de helften voorzichtig in olie in een koekenpan. Op keukenpapier uit laten lekken.

Ik zoek later op internet en vind alleen andere aubergine-met-walnootrecepten zoals de variaties : doe er mager lamsgehakt doorheen, of doe er gekookte rijst doorheen, of: vul een halve aubergine, leg de andere helft erop, bind er een paar stengels citroengras omheen (idee van de kok), of een witte katoenen draad, zo een als waarmee we vroeger op de handwerkles van Els Langendijk pannelappen voor moederdag haakten (idee van mij).

Een variatie van de Koerdische mevrouw was nog: neem een grote aubergine, vul die met alles wat je lekker vindt, bind hem stevig dicht, bak hem in de oven, laat hem tot lauw afkoelen, snij hem met een superscherp mes in niet te dunne plakken, serveer met knapperig warm stokbrood. Smul.
Ik gaf met beide handen een eind naast mijn heupen aan hoe dik ik daar wel van zou worden. Ze lachte stralend: 'Mooi toch? Kijk mij eens!'
Ja, ze had helemaal gelijk.

28 september
Schitterende luchten gisteren.|
Regenboog  Na de bui  Na de bui

Hier heb ik niets aan toe te voegen.

27 september

Hier kwam om 1 uur een flinke hoeveelheid water uit. Om vijf over een scheen de zon
Als ik achter het huis langzaam achteruit rij, zie ik een eekhoorn aan komen rennen op weg naar de notenboom. Hij trekt zich niks aan van de rijdende auto en rent er gewoon onderdoor! Als hij dat op de weg ook probeert, heeft hij een probleem.

Vanavond spreekt hier in Winterswijk Abraham Moszkowicz over zijn boek Liever rechtop sterven dan op je knien leven.  De zaal voor 200 mensen is uitverkocht. Domien Esselink, verslaggever van de Gelderlander zal hem interviewen.
Als ik iets ergs uitgespookt zou hebben en een goede advocaat nodig had, en ik had het geld ervoor, dan zou ik zo'n type als Bram M. als verdediger kiezen, een zeer geslepen jongen.
Als ik hem op tv zie, heb ik het idee dat hij een heer van stand speelt, maar eigenlijk lak heeft aan stand en in zijn hart een volksjongen is. Die mix zal hem goed van pas komen bij zijn advocatenpraktijk.

26 september
Heel langzaam begint in Duitsland crematie gewoner te worden. Het gaat nog wel heel anders en veel gereglementeerder dan hier, maar mensen hebben gehoord hoe het in Nederland kan en vinden dat goed en mooi.
Het bijzetten van de as met daar nu niet meer in een metalen urn die in een muur komt te staan, maar mag ook in een urn die vergaat en in een echt bos onder een boom wordt ingegraven. Het is nog wel een daartoe aangewezen bos, maar het geeft de nabestaanden toch een totaal ander gevoel dan een urn in een muur naast andere urnen.
Ik hoorde ook dat mensen uit het Duitse grensgebied hier in Bredevoort gecremeerd willen worden. Ik kan me dat heel goed voorstellen, want mijn ervaring met de mensen daar is hartverwarmend. Alles kan, niks moet. Heb je een idee dat anders is dan ze kennen, dan proberen ze het zo te doen als jij het wilt.
Ik kom erop, omdat dochter vertelde in Duitsland met iemand mee naar zo'n bos te zijn geweest. Het voelde als een goede plek en ook de weduwe vond het idee van terugkeren in de aarde in de vorm van as mooi en heel natuurlijk. Net als ik.  

25 september
Bij Jo even de receptiebezoekers van zaterdag doorgenomen. Zij kent mensen waarvan ik de naam slechts half verstaan heb, maar zij plaatst ze na mijn beschrijving van uiterlijk en manier van praten op de juiste plek in haar leef- en kerkomgeving. O, die zat zondag nog voor me in de kerk. Of, bij een andere naam: die zat lang op de zang, of die haar moeder is een nicht van Wim z'n tante. Langzamerhand ken ik al een wijde kring van mensen om haar heen. Niet kennen, het blijven namen, maar zij portretteert ze heel duidelijk voor me. Als ik over een jaar niet precies meer weet wat de band ook al weer was tussen Janna en ome Hendrik, zegt ze: dat heb ik je twee dagen na de receptie van je vriendin toch nog uitgelegd!
Ja, Jo heeft een ijzeren geheugen.
Ik heb haar maar niet verteld dat Annie, waar ik zaterdag naast zat, als jonge vrouw bij mijn tante Anna in Amsterdam gelogeerd had. 'Dan hebben we in hetzelfde logeerbed gelegen', zei Annie. Zij had ook Winterswijkse familie die naar Amsterdam verhuisd was, maar die had niet genoeg slaapplaaatsen. De families kenden elkaar en zodoende.
Over een jaar ben ik deze bijzonderheid geheid vergeten, maar Jo zou het nog precies weten. Als ze het dan ter sprake zou brengen en het mij niks meer zegt, is dat een beetje pijnlijk!
Ik bracht de bloembollenbestelling, die toch weer anders werd dan ik eerst dacht. Het is een heel stel mininarcisjes voor verwildering en leliebollen geworden. 

24 september (max.20.8)
Onweer met een zware regenbui vannacht om vier uur. Onhandige tijd daarvoor. 

Beekvondst
De vergrote foto geeft ongeveer de ware grootte weer
Andere beekvondsten heb ik al eens laten zien, deze nog niet, want die stond al jaren in het raampje van de schoppe. Een paar maand geleden lag hij op de grond bij de buitenkraan en redde iemand hem, hij mocht mee naar binnen. Het woord 'vondst' is vrouwelijk, maar ik noem dit toch 'hij' want hij heeft niks vrouwelijks. Toch? Goed, 'het' dan, het heeft bijna een eeuw in het beekwater gelegen, als het na de brand van het Walin in 1908 daarin terechtgekomen is.
In Bergbeek 6 en Log november 2011 staan foto's van de rozetten die de kinderen ook vonden. Waar het allemaal voor diende? Versiering? Bescherming tegen het boze oog?

De geheugenkaart van m'n minitoestelletje was vol, dus zocht ik het nieuwere en grotere toestel op, maar daarvan was de batterij leeg. Na opladen keek ik wat er eigenlijk opstond. Deze foto, van iets vieren met champagne op 30 juni op klaarlichte dag! Ik kreeg de anderen er maar zeer gedeeltelijk op, had kennelijk ook al wat op. 't Was mooi weer.


Zondag 23 september

Mijn vriendin Dini was 50 jaar getrouwd met Jan en het bruidspaar gaf een feestelijke receptie met een uitgebreid buffet. Het was leuk om een zus en twee broers van haar weer te zien. De oudste broer heb ik met de renie van de middelbare school nog gezien, ik dacht zo'n jaar of vijf geleden- het is al in 2005 geweest! De andere broer had ik al zestig jaar niet gezien, maar ik kende hem zo weer.  Hij is een paar jaar ouder dan ik en destijds was ik een beetje bang voor hem, omdat hij me voor de gek hield in een taal, die ik niet altijd verstond. Hij kon er dan hard om lachen.
Ik kon hem nu eindelijk eens vertellen dat ik toen een beetje bang voor hem was. Hij was er niet van onder de indruk, kon er nu hartelijk om lachen.
Drie minimeisjes van ongeveer 6, 7 en 8 jaar, speelden op viool, dwarsfluit en klarinet een paar liedjes voor opa en oma. De jongste had net 2 maand vioolles, kende nog maar 3 snaren, maar speelde er vrij en behoorlijk zuiver op los.
Mooi was ook de film waarin Dini's oudste zus, die in 1950 naar Canada emigreerde, met haar kinderen-, klein- en achterkleinkinderen het bruidspaar feliciteerde. Ze had dezelfde soort humor en manier van praten als Dini, deed het in het Winterswijks. Een dochter kende nog een beetje ons dialect, maar de kleinkinderen feliciteerden helemaal  in het Engels. 
Toen ik tegen acht uur naar de auto liep, stond de maan hoog aan de heldere hemel die zachtgroen gekleurd was. Het duurde nog maar even, maar ik kan daar z van genieten.

Marieke belde om te vragen hoe het geweest was. Ze weet hoe fijn ik het vind, dat ik even m'n verhaal kwijt kan. Het huis is dan minder leeg. 

22 september

De bollencatalogus van Jo kijkt me met zijn kleurige foto's verwachtingsvol aan: koop mij! en mij ook! het is snel weer voorjaar, de winter slaan we toch gewoon over.
Kalm aan jongens, veel tuinplek in de zon heb ik niet, jullie zullen het met een plaatsje onder de beuk moeten doen. Ik ga jullie echt niet in de wei poten.
De beuk komt dan wel laat in blad, maar ik moet toch rekening houden met halfschaduw en lang niet alle bollen doen het daar goed. Tulpen kunnen sowieso nergens, die worden door woelmuizen de grond in getrokken. Narcissen hebben daar geen last van, maar die komen het tweede jaar bijna niet terug. Blauwe druifjes dan? Te iel hier of je moet er een paar duizend poten. Ja, hallo. Hetzelfde geldt voor hyacintjes voor verwildering. Mooi in een park van Natuurmonumenten, maar hier te kostbaar.
Ik koop eigenlijk liever planten voor in kuipen en potten voor de stoepjes (de terrassen!) bij de kamer en de keuken. Wel volgend jaar met ingebouwd slakkengif. Staat al in de agenda.
Dit allemaal bedenken kost een half uur.
Hoe moet ik nou Jo d'r zangvereniging steunen? Ze hebben immers extra geld nodig, anders kunnen ze niet goed verder.
O.K., dan maar bollen voor binnen: hyacinten, een paar paperwhites en geluksklavers, plus een Amaryllis met een hoofdletter. Ik ben d'r uit.   

21 september
Dochter in Duitsland wilde een e-bike kopen. Ze woont 7 km van haar werk en gaat zomer en winter op de fiets, ook wel eens lopen. Het is een schitterend gebied maar tussen haar huis en het werk ligt een heuvel met een steile helling. Vaak moet ze afstappen. Ze dacht dat een e-bike d oplossing was, wel fietsen, maar met trapondersteuning op steile stukken,
ze zag het al helemaal voor zich. Toen ze hier was heeft ze er een paar uitgeprobeerd en ze wilde er ook hier een kopen, want bij haar zijn er weinig zaken die ze verkopen, haar fietsenmaker had er maar n.
Maar vorige week stond ineens zijn hele etalage vol met e-bikes. Er was een beurs geweest en hij had er een stel gekocht, allemaal verschillend. Ja, ze mocht ze gerust uitproberen. Daar nam ze een hele morgen de tijd voor. Het ging heuvel op, heuvel af gesmeerd, dit was wat ze wilde.
De laatste, de duurste, was de beste. Ze toerde er mee door de omgeving, pikte nog een heuvel mee, het was net of ze er altijd op gereden had. Ze wilde er ook een hebben die, op een bospad met boomwortels- als ze moest afstappen-,  gewoon op eigen kracht zonder trappen erover heen kon rijden. Dat moest ze uitproberen. Prachtig bos was het, prachtig pad ook, wat ze wilde uitproberen ging heel goed, en door modderplassen fietsen was ook geen probleem. Lekker fietsje had ze nu. 
Ineens bedacht ze dat ze op een showfiets reed, die dus helemaal niet van haar was, hij moest weer terug naar de showroom!  Wat te doen, de gloednieuwe wielen waren hartstikke smerig geworden, ze kon hem zo niet terugbrengen. Ze bedacht dat ze bij een benzinestation water hebben om de autoruiten schoon te maken, dus daar kun je ook fietswielen mee schoonmaken. 
Ze had wel de nodige bekijks, maar ze kon een glimmend schone fiets terugbrengen. De volgende dag bestelde ze er net zo n.

20 september
In het voorhuis staan een paar kratten boeken die naar de kringloop gaan. Ik heb de mensen die hier komen gevraagd of ze er nog iets van willen hebben, nee, nou een boekje dan. Dat schiet niet op, dus gaan ze weg. Ik wil meer ruimte in de kasten van de voorste kamer en mijn leessmaak is in de loop der jaren veranderd. Mijn lievelingsboeken van vroeger mogen blijven. Dat zijn er nog behoorlijk wat.
Als ik in Bredevoort een kwartier te vroeg ben voor de schilderles, kijk ik tussen de boeken van het buurhuis, die in kasten met afdakjes erboven buiten tegen de muur staan.
Ze kosten niet veel, n voor 2 euro, drie voor vijf. Gooi het geld maar door de brievenbus, de baas is er alleen zaterdags, het is een Duitse verkoper met alleen maar Duitse boeken. En dan doe ik zomaar een ontdekking als ik een heel vreemde schrijversnaam zie, wat is dat voor vreemde naam?  GCINA MLOPHE.

Het is een Zuid-Afrikaanse vrouw, geboren in 1958 in Natal, als liefdeskind, Love Child, van een Zulu-vader en een Xhosa-moeder. Het boek heet ook Love Child. Als ze 17 jaar is, hoort ze voor het eerst een imbongi, een verhalenverteller, de oude verhalen en liederen vertellen en ze weet dat ze dat ook wil zijn. Ze heeft nooit gehoord van vrouwelijke imbongi's, maar dan zal zij de eerste worden.
Ik zal er een andere keer nog meer over vertellen. Op internet is veel over haar te vinden.
Marieke nam n boekje mee en ik vulde dat plekje gelijk weer op.
Dat schiet inderdaad niet op.

19 september

Stilletjes ben ik er wel een beetje trots op dat ik een hele pagina in de nieuwe Oer heb, het cultuur-historisch tijdschrift voor Achterhoek en Liemers no 5. Nou ja, Henk Jan Ormel heeft er bijna drie en Gerrit Komrij zes, nee zeven met de cover mee, maar dat ik in dat gezelschap mag verkeren is toch eh, geweldig wou ik zeggen, maar dat zou ik niet meer zeggen, dus: het is toch fantastisch! 
Hans Mellendijk las veel van het werk van Komrij, praatte met mensen die hem gekend hebben, en maakte op die manier duidelijk hoe Gerrit Komrij tegenover Winterswijk, zijn geboorteplaats stond. Toen hij op zijn negentiende naar Amsterdam vertrok, deugde er niet veel van het dorp, maar in 1995 schrijft hij in De Buitenkant, Een Abecedarium, over wat de Portugezen terra noemen, 'terra, de grond waarop ze geboren zijn. Aarde. Lapje grond.  Het begrip is er nauw verweven met dat andere typisch Portugese begrip, de saudade, het verlangen naar iets wat niet is, - naar ergens waar je niet bent - het afscheid dat elke aankomst bij voorbaat is.'    Hij denkt vaak aan Winterswijk, 'maar het moet een fabel blijven, onbereikbaar - anders zou ik er niet meer zo dromerig aan kunnen denken'. Hij werd 50 toen hij dit schreef, zulke gedachten krijg je als je aan de overkant van de vijftig bent. 

18 september
Het WAS-seizoen is weer begonnen en we hebben 3 nieuwe leden in onze schildersgroep, we zijn nu met elf, 10 vrouwen en 1 man. Vic helemaal blij. 't Is fijn om elkaar weer terug te zien na bijna vijf maanden. Fijn om Lief en Leed bij te praten. Het atelier is een stuk groter geworden. De oefenruimte van het bandje is nu bij onze ruimte aangetrokken.  We hebben nu goede stoelen en tekentafels. Alles voor nop van de oude Driemark. Die stoelen en tafels konden natuurlijk niet meer gebruikt worden op het gloednieuwe Gerrit Komrij College. 
Ja, we hebben ook nog geschilderd.  Ik ben begonnen met een boom die iets abstracts moet worden. Een experiment.

Dit is het negatief van de foto waar ik van uitga. Het origineel ervan stond bij een artikel in Tubantia van Jan Bengevoord 'Wegwezen' op 19 maart 1992. Het was een serie beschreven wandelingen die we destijds bijna allemaal gelopen hebben. Ik heb een hele stapel artikelen bewaard. De wandeling van de foto ging langs het riviertje de Reest. Je weet natuurlijk waar dat loopt.

17 september
M. is een neef, en dan nog neef van de kouwe kant, die dan ook nog eens in het buitenland woont, maar die met zijn prachtige en warme &M. telkens hier komt als ze in Nederland zijn, dat vind ik z lief en leuk, nee, het is 'eigen', dt is het goede woord. Als ik een broertje zou kunnen wensen, zou het M. zijn. Hij is zes jaar jonger, dus vandaar dat broertje.
zoals het nu is    zo was het in januari 2007
Toen Jachman bijna zes jaar geleden dit pad aanlegde, was het zo kaal en vanaf de zandweg een zo uitnodigend fietspad, dat hij er al gauw een rozenstruik dwars voor pootte, tegen de inkijk. De border van de achterburen (links) die gedeeltelijk langs de koeienwei en ons loopt, is nu ook uitgestoeld, waardoor het een prachtige doorgang geworden is met geheimzinnige donkerte en wijde uitzichten. Ik moet wel weer wat wegsnoeien. Een week of zes geleden heb ik het nog gedaan, maar de natuur wil me aan het werk houden.

Zondag 16 september
Mooie dag gehad in Deventer. Ik kon gelijk op de heenweg een bloemetje halen op de Vredenseweg, het oud papier meenemen naar Huppel om het in de veewagen van Excelsior te schuiven, daarna een paar boodschappen halen in Meddo, even praten met Eline, nog een keer even praten met Eline, daarna even praten met Diane, en  toch was ik al voor half twaalf bij Riet. We hebben wat geknutseld aan haar website, Joao kwam ook helpen, een klein stukje onduidelijkheid hebben we op kunnen lossen, maar echt helemaal goed is het nog niet.
Het weer knapte zo op dat we in de zon op het balkon konden zitten.
Thuis zag ik een mailtje van Hans Mellendijk, dat hij de Oer al had ontvangen, we staan er allebei in, hij met een artikel over Gerrit Komrij en ik met een paar gedichtjes. De Jachthuisweg vormt de verbinding. Ik schreef al eerder dat Gerrit zich aan het eind van 'onze' zandweg voor het eerst echt dichter voelde.  Op 20 september verschijnt van hem een nieuwe bundel gedichten, die bij zijn leven al grotendeels voorbereid klaarlag. (Hij overleed 5 juli)

Marjolijn Februari wordt wat ze is, Maxim Februari. Ik vind het zo sterk van M. om het openlijk in de krant te zetten, om geen verwarring en onduidelijkheid te scheppen. Het is een lange weg voor iedereen om uit te vinden en te worden wie je bent, maar als je dat ook nog met je lichaam moet doen en daar dan de consequenties van aanvaardt, wat een opgave, wat een moed. Ik wens Maxim van harte toe, dat hij gelukkig wordt en net zo'n mooie geestige aardige man wordt als hij al was in het popstadium.  
Kijk op de website van Maxim en je weet dat het goed komt! Hier

15 september
Huizingalezing '82
Een boekenkast opruimen duurt eindeloos, zeker als het de kast is waar het 'ongeregeld' instaat, dat wat niet zo 'toont' en wat nu in een ongebruikte kamer staat.
Ik nam een dun rood boekje dat ik jaren geleden met een zekere instemming had gelezen mee naar de woonkamer, om het actuele onderwerp dat erin behandeld wordt. Het is de Huizinga-lezing van 1982, Links en rechts in de politiek en in het leven. De schrijfster is Renate Rubinstein, die als Tamar elke week een column schreef in o.a. Vrij Nederland.
Ze beschrijft de geboorte van het links/rechts-denken en de stand van zaken tot 1982.
      Voor het gemak verdeelden we de onoverzichtelijke wereld maar handig in goed en slecht, links en rechts. Alleen is daar niet alles in onder te brengen, dictaturen zijn slecht, dus rechts, maar er zijn ook linkse dictaturen die ook nog eens lang in stand blijven, tja, wat moeten we daar nu van denken? 
Na wat omwegen komt ze uit op drie denkrichtingen in de politiek, te weten liberalisme, socialisme en conservatisme. 
De moeilijkheid daarvan is, dat mensen niet alleen naar vrijheid streven, maar ook naar gelijkheid en behoud. Zeker als ze ouder worden.
Ze vraagt zich af of links niet zou moeten vechten tegen elke dictatuur van welke signatuur ook, zodat links weer betrouwbaar wordt.
'Want de behoefte om de waarheid te zeggen is niet stuk te krijgen. Dat heeft de samizdat- literatuur in de Sovjetunie ons in de jaren '60 bewezen. Je kunt de mensen niet allemaal kapot liegen, ook al bezit je sinds een halve eeuw het informatiemonopolie. Dat is, vind ik, goed nieuws, want zeker weten deden we het niet en anders voorspeld kregen we het.'

Het was voor het computertijdperk, voor de sociale media, dat ze dit schreef. Ze had er geen idee van dat iedereen met alle mogelijkheden van nu iedereen kapot kan maken en voorliegen. Iedereen heeft een soort van informatiemonopolie.
Maar als eenling kun je ook een verkeerd systeem aan de kaak stellen en zaken die niet deugen openbaar maken.

Een jaar na de lezing stierf Renate. Als ze nu de lezing had kunnen houden, wat zou dan haar conclusie geweest zijn? Zou ze links weer betrouwbaar gevonden hebben? En hoe betrouwbaar zijn wij mensen? 

14 september
In het Openluchtmuseum in Arnhem kun je het landleven beleven in het weekend van 22/23 september. Het hele programma staat in een extra bijlage van de krant. Wat mij bij de activiteiten die aangekondigd worden opvalt, is het maken van meubels van vers hout. Green woodwork is de passie van de Nederlander Daan de Leeuw, die het twintig jaar geleden in Wales leerde.
Als je in het bos al onderdelen van stoelen kunt maken, dan hoef je niet die zware stammen te vervoeren, je hebt geen paarden of trekkers nodig, want poten en stijlen zijn makkelijk zelf te hanteren. Dat bedachten zo'n honderd jaar geleden meubelmakers in Wales. Ze maakten in het bos een kleine werkplaats, en in de werkplaats bij huis assembleerden ze de onderdelen tot stoelen. Ze werden bodgers genoemd. Tot in de jaren zestig deden ze dat, maar het vak van groenhoutbewerker is nog wel bekend. Daan de Leeuw leerde het daar en was verkocht. 
Nu heeft hij zijn werkplaats in Meddo, hooguit een kilometer hier vandaan, op de plek waar oom Ernst zijn honden trainde op het Haneveld. Daar restaureert Daan antiek, maakt hij meubels en geeft er workshops en cursussen. Op zijn website staan prachtige voorbeelden, zie:      Adres van Daan 

13 september
Klaar voor de winter. De verwarmingsketel is schoongemaakt en het water aangevuld. Met n ketel en twee verschillende circuits, een radiatorsysteem en een met vloerverwarming waartussen een warmtewisselaar zit, moeten we bij steeds weer andere monteurs uitleggen hoe dat werkt. Ze willen altijd de temperatuur instellen zoals de ketelfabrikant die voorstelt, en dat moet hier juist anders. Jachman heeft het perfect op papier gezet, dus ze komen er uiteindelijk wel uit en elke winter werkt het.
Toch zie ik altijd tegen zo'n beurt op, want ik moet er twee kleine ruimtes voor leegruimen, anders kan de monteur niet bij de ketel en de sturing. 
Waddeneiland
Het schilderen in Bredevoort is echt heel leuk. Mijn eerste doekje met olieverf is af. Acryl, olieverf, penseel en mes. Ik ben ook bezig geweest met de watermolen, krijg daarvoor goede aanwijzingen van Carolien, kan daarin veel met het mes doen,  wat ik lekker los en snel vind gaan.

12 september
De Gelderlander meldt, dat tot grote vreugde van de burgemeester en anderen in Berkelland het kasteel van Ruurlo eindelijk verkocht is, dat de intentieverklaring getekend is. Anderen hadden gehoopt, dat het toch nog eens als gemeentehuis in gebruik genomen zou kunnen worden. Jammer voor die mensen, maar miljardair Hans Melchers heeft het kasteel voor een miljoen euro gekocht en gaat het als dependance voor het nieuwe museum voor realisme in Gorssel gebruiken. Na een grote opknapbeurt komt er de kunstcollectie Scheringa in.
Na de Gelderlander keek ik de Volkskrant door en zag een prachtige foto van het kasteel van Ruurlo. Bijschrift: ' Zakenman en miljonair Hans Melchers <....> verkoopt kasteel Huis Ruurlo aan de gemeente Berkelland.' Verder net als het bericht in de Gelderlander.
Hij zal wel uit geldgebrek moeten verkopen denk je dan, hij is ineens geen miljardair meer. 
Ja, dan moet je je kastelen verkopen.  Wat naar voor die man.
Toch kijk ik voor alle zekerheid ook nog maar even op de website van Berkelland. Het nieuws staat er al op, en uit de inleiding valt niet op te maken wie aan wie verkoopt. Pas in de tweede alinea wordt duidelijk dat Berkelland Huis Ruurlo afstoot, in de markt zet.
Donderdag zal ik toch maar extra goed de stemuitslagen vergelijken in de twee kranten. Je weet maar nooit.
foto van Dick Walraven op internet  Om dit Huis gaat het
                                        
11 september (max.18.7)
Het ZKV ging vanmorgen over een gevoel dat ik onmiddellijk herkende: je steunt met je hand tegen een oude muur en bedenkt met een schok dat jouw hand misschien op een plek rust, waar een bekend iemand honderden jaren geleden ook zijn hand tegen steunde. A.L. Snijders kreeg dat gevoel als kind, toen hij in Amsterdam tegen de muur van het Bethaninklooster leunde om zijn loszittende schoenzool te bekijken. Hij besefte opeens welke mensen -waar nu straten, ziekenhuizen, enz. naar genoemd zijn- daar ook gelopen hebben en tegen diezelfde plek geleund kunnen hebben.
Zelf heb ik dat gevoel gekregen bij een hunebed in Drenthe. Elf jaar was ik en maakte met vriendinnetjes en oom Piet een tochtje daarheen vanuit Coevorden.
Later herhaalde zich dat sterke gevoel bij steencirkels in Engeland en Frankrijk, bij dolmen en bronnen en andere overblijfselen van oude culturen. Wie waren die knappe koppen die Stonehenge bedachten en uitvoerden, de 18-jarige maancyclus kenden.     

Boeket met per ongeluk speciale belichting
Verrassing! Marieke kwam onverwacht en bleef gezellig eten. Er is altijd wel een voorraadje eten in huis en we aten heerlijk, zaten tot acht uur buiten. Het bleef nog lang heel zacht door de dikker wordende bewolking.

Waar laat je kapotte spaarlampen? Kapotte?? Spaarlampen gaan toch niet kapot? Nou ja, na een jaar of tien misschien, ooit werd al gezegd dat ze wel 20 jaar bleven leven. In ieder geval heel lang. De levensduur is inmiddels bijgesteld, ongeveer 8 jaar zal die zijn, dwz dat dan de lichtsterkte flink terugloopt, en dat heet levensduur. Vaak aan- en uitdoen bekort de levensduur, net als kou, warmte en een vochtige omgeving. Hoe ze reageren op trillingen door verkeer bijvoorbeeld weten we niet.
Sinds 1 september 2009 worden er geen gloeilampen van 100 watt meer verkocht. Elk jaar daarna volgden stapsgewijs de andere wattages. Vr 2009 werden er ook al wel spaarlampen verkocht, maar niet in grote hoeveelheden, veel mensen hadden gloeilampen gehamsterd. 
Als je die 8 jaar als normale gebruikstijd rekent, hoeven er nu nog geen grote bakken klaar te staan voor al die kapotte spaarlampen. Spaart alweer een tv-spotje. Zeg liever dat een spaarlamp een krom tl-buisje is en dus net als een tl-lamp behandeld moet worden.   

10 september (max. 24,6)
Bijna alle achterstallige kranten weggewerkt. Ook nog maar weer eens Blindgangers van Joke Hermsen ter hand genomen, maar ik kom er niet door, telkens moet ik naar het begin terugkijken, wie was nou met wie en waarom ging het mis, van wie zijn die kinderen ook al weer, enz. Het gaat zo traag. De opzet van het verhaal deugt niet. Voor mij niet. Ik heb wel de laatste hoofdstukken doorgekeken, veel drama, weinig tragedie; en het laatste hoofdstukje vind ik een draak. Als dit een romanuitwerking is van Stil de tijd, dan heb ik kennelijk niks van Sdt begrepen, en ook niets van Hermsens uitleg van Blindgangers.

Vandaag de laatste zomerdag? Ik ben de paadjes aan het fotograferen hier rond de wei. Ik denk dat n paadje voor vandaag genoeg is om te laten zien. Dit is het paadje dat ik door de wei gemaaid heb van het poeltje (ooit 'de vijver') naar de eik van Jachman. Met de maaimachine kan ik het gras daaronder nu kort houden. Ik kan nu weer op de vlonder staan. Het ingezakte rozenpoortje is half door mij en half door Carla uit de grond gewrikt en wacht nu in de schoppe op een andere bestemming. Ooit.
      

Zondag 9 september (max. 30.6)
Zuidwest/Noordoost

Hij kwam vroeg in de avond over, precies over me heen. Ik zat buiten te lezen in de lijsttrekkersinterviews, want ik weet nog steeds niet wat ik moet kiezen, toen de honden in de buurt tegelijk aansloegen en ik ook de gasbrander hoorde. De geheugenstick was vol en ik kon nog net een paar minder goede oude foto's deleten om deze te nemen. Die van recht boven me is minder geslaagd. 

Ideaal maaiweer gisteren. Het gras was goed gedroogd en tegen de avond werd het een aangename werktemperatuur, ik moest dus van mezelf aan het werk. Dat is geen straf voor me of plicht, nee, het is juist fijn om van zo'n gunstige omstandigheid gebruik te maken, een soort innerlijke noodzaak. En altijd zit er iets achter van wat geweldig dat ik het nog kn, en ook: dat ik een stuk gras hb om te maaien.
Je ziet deze gedachten er niet aan af, maar het ligt er weer mooi bij voor de zondag.

Vroeger werd altijd op zaterdagmiddag de tuin geharkt en de fiets gepoetst, zodat de kerkgangers niks op je aan te merken konden hebben. Zou het geholpen hebben? Ik heb m'n twijfels. Mensen die vallen over een niet aangeharkt perkje vallen waarschijnlijk over heel veel.

...en dit dan schilderen
Toen ik in 2009 deze watermolen schilderde, begon het rad te draaien en mislukte mijn kunstwerk. Nu heb ik het hele rad weggeschilderd en ga het opnieuw en heel secuur uittekenen en schilderen als het ongeveer droog is. Deze foto maakte ik dinsdag. Mooi, die schaduw erachter.

8 september  (max. 25.8)
Om acht uur deed ik de boodschappen, en nu om kwart voor tien ben ik klaar voor de Openmonumentendag. Er is veel te doen, fietstochten naar natuurmonumenten en de steengroeve, wandeltochten in het dorp door de 'parken', die hier gewoon plantsoen heten, en naar het Oude kerkhof, de Grote kerk en de Synagoge.
Echt wel mooi, maar ik ga er lekker niet heen. Met 30 man over het Oude Kerkhof lopen geeft degenen die het voorbereid hebben natuurlijk veel voldoening, maar ik loop er liever als er niemand anders is. Er is niet n object waar ik niet geweest ben, en van de meeste weet ik veel en/of heb ik de documentatie in huis.
Morgen is er een natuurexcursie in de Ratumse Beek, laarzen en schepnetje mee. Ik hoop van harte dat het niet hier is. Veertig jaar geleden zaten hier in de beek nog medicinale bloedzuigers. Een vriendin van Marieke, apothekersdochter, riep  enthousiast na vijf minuten door het water gelopen te hebben: O, jullie hebben nog echte medicinale bloedzuigers!! Er zat zo'n engerd op haar been.  Ze kunnen twee jaar zonder 'eten', dus als je er n treft die zolang niks gehad heeft, raak je hem niet snel meer kwijt, vrees ik. Ze kunnen ook nog eens 15 cm lang worden.     
Op internet lees ik dat ze in Nederland bijna niet meer in het wild voorkomen; er zijn kennelijk veel aderlatingen.

7 september  (max. 22.4)
Ik wen heel snel aan het weer samen zijn met een ander mens, zoals de afgelopen dagen toen Carla hier was.  Ik kan dan direct m'n verhaal kwijt, we hebben een goed gesprek, kletsen ook heel wat af, eten samen en zijn veel buiten, gaan elk onze gang, komen weer bij elkaar en hebben weer wat te vertellen, plat gezegd: de eerste dag alleen is klote.

Maar dan belt vriendin op, we praten een uur over alle mensen die op haar feest komen en van wie ik er nog een stel moet kennen uit onze middelbare school tijd! Ik ben benieuwd. Zij is acht jaar later getrouwd dan ik, het contact viel praktisch weg toen ik Jachman leerde kennen en het snel 'aan' was, we naar Groenlo verhuisden, nog geen telefoon hadden en wel 3 kleine kinderen. Na dit gesprek voel ik me al een stuk vrolijker.  
Even later belt andere dochter op, we hebben een goed gesprek, en het gevolg is dat de dag niet klote is, maar gewoon goed, zoals meestal een dag voor me is en zoals ik vind dat die ook hoort te zijn. 
Als er later ook nog een mailtje komt van een mailvriendin die met olieverf schildert, kan de dag helemaal niet meer stuk. 

6 september (max.19.2)

Hier wordt hard gewerkt. Achter de opening lijkt een gang te beginnen met verderop rechts een deur. Als ik dit gezien had als vierjarige, dan was ik er vast van overtuigd geweest een kabouterhuis gevonden te hebben. Nu ben ik daar natuurlijk niet meer zo vast van overtuigd.
Hoewel..?

Carla is vanmorgen weer teruggereden naar Duitsland. De auto stampvol met planten en Hollandse lekkernijen. Ook voor buren en vrienden neemt ze echte Limburgse rijstevlaai en Edammer kaasjes mee. We hadden schitterende dagen, zowel samen met Marieke, als met zijn tween of apart. Zo'n beetje los/vast werkt bij ons het beste. We hadden ook enorm mazzel met het weer. 

5 september
Vanmorgen zijn we eerst naar de markt geweest, daarna gingen we vroeg eten, - dat was tenminste de bedoeling, maar we zaten nog zo vol van de chocolademelk en het stofperengebak*, dat we dat brood maar lieten liggen-. Carla ging om half een naar haar vriendinnen in Doetinchem en ik naar schilderles in Bredevoort.  Terwijl we druk en geconcentreerd aan het werk waren, stond Carla daar ineens foto's te maken door de open deur naar de straat! Ze vond het nog te vroeg voor Doetinchem en dacht: Ik ga even in Bredevoort kijken. Is mijn moeder daar wel? -;)  
Volgende week is het strandgezicht(je) af. Ik vind olieverf makkelijker schilderen dan acryl. Je kunt fouten wegpoetsen, prachtig nat-in-nat werken, en de kleuren zijn in de goede kwaliteit heel mooi. Het enige nadeel voor mij is de lange droogtijd.
Ik ben heel blij met mijn verjaardagscadeau!

*Verduitste Carla is gewend geraakt aan de Duitse oo's en o's, maar soms doet ze aan overcompensatie. Bij de nieuwe bakker, die nog aan het verbouwen is, hebben ze stoofperengebak. Carla vraagt dan om stofperengebak. Grote hilariteit. 'Ja dt zou een toepasselijke naam zijn', roept de nieuwe bakkersvrouw die midden in de verbouwing zit, 'die houden we er in!'

Op de markt zijn bij de bloemenhandelaar bloeiende clematissen in de aanbieding, 5 euro per stuk of drie voor een tientje. Carla kan er nog maar n in de auto bij proppen, schiet een langslopend Duits stel aan, vraagt of ze niet samen van de aanbieding gebruik zullen maken! Verbazing bij die mensen, maar als ze de handigheid begrijpen, moeten ze vreselijk lachen! Nee, ze hoeven geen planten, maar ze hebben net als de koopman, Carla en ik vreselijke lol.

 4 september
Drukke dag gehad vandaag. Carla snoeide langs de beek, ze moest wel, na mijn hint.
De over de beek gevallen els wordt getopt
Ik zocht intussen alles bij elkaar voor de schildermiddag. Al voor twaalven gingen we richting Hackfort bij Vorden. Jaren geleden heb ik de watermolen met acryl geschilderd, maar toen ik met de moeilijke schoepen bezig was, zette de molenaar de molen in werking, waardoor de verdere afwerking van het rad in het water viel. Ik wilde het schilderij nu met olieverf overschilderen. De omstandigheden waren heel anders dan de vorige keer, nu zon, toen bewolkt, nu laag en bijna stilstaand water, toen hoog water in een bruisende beek. Het bleef schitterend weer, geen wolkje, geen wind en 25 gr.
Als je buiten zit te werken komen er nogal wat mensen langs die graag willen kijken en een praatje maken. Zoals  de meneer uit Wieringerwerf die zelf ook schilderde, en volgens anderen wel heel bijzonder en abstract, zoals hij zei. Hij moest er zelf om lachen, toen hij het vertelde, want hij was erg kleurenblind, en maakte nogal eens vreemde combinaties.
We hadden een tas vol eten en drinken bij ons, stoeltjes en een plaid, boeken en tijdschriften, genoeg voor een week. Na het schilderen bracht Carla alles naar de auto, en gingen we op het terras koffiedrinken. Net als toen met Marieke bij Rozenhaege kregen we bij ons ene stuk appeltaart twee vorkjes. Het was er druk, er werd vlierbessenjam gemaakt, de bediening was aardig en het zicht op de moestuinen lekker ouderwets.
Na de koffie liepen we de wandeling rond het kasteel, door de moestuinen, tussen weilanden met graspaden en koeien door, en door het bos weer terug langs de beek. Ook daar zagen we op een paar plaatsen de eikhaas.
Thuis lag op de tuintafel een aardig briefje van de vorige Jachman en Jachmanse. Jammer dat ik ze miste, morgen zal ik ze bellen. 
De watermolen
3 september
Mooie dag gisteren met de beide dochters. Tot 7 uur buiten geweest, steeds verder opschuivend naar de wei, om in de zon te blijven. Ben in mijn wang gestoken door een wesp. Ik dronk buiten mijn glaasje port, er kriebelde wat op mijn wang, ik wreef het weg en werd gestoken. Zou ik ook gedaan hebben als ik een wesp was geweest.

Zwam op dode boom  Zwam
Gisteren hadden Marieke en Carla deze zwam al gezien, dus vanmorgen wilde ik hem ook bekijken. Hij is inderdaad enorm met zijn wel 50 cm hoogte. Volgens mij is het een Eikhaas, die niet vaak in Nederland voorkomt.

Zondag 2 september
  (max.22.0)
Morgenhemel
Vanmorgen was de lucht heel even roze gekleurd, tot ver naar het noordwesten. 

Iemand stuurt met een mailtje een link mee en die blijkt de deur naar een collegezaal, waar docenten in korte speeches in duidelijke en voor iedereen te begrijpen taal interessante onderwerpen bespreken. De naam van die serie korte lezingen is TED-talks. TED staat voor Technology, Entertainment and Design. Ik heb nu zo'n 10 talks bekeken/beluisterd en vind het fascinerend. De mensen die ik zag, waren gedreven pleitbezorgers voor hun 'onderwerp'. Geen van die mensen las van een papiertje, ze praatten net als bij Collegetour gewoon uit het hoofd.
De talks worden sinds 1984 in Amerika gehouden, eerst alleen voor mensen die erg veel geld betaalden, maar sinds 2002 zijn ze gratis te bekijken op internet, onder het motto 'Ideen die het waard zijn om verpreid te worden'.  In de conferenties die vier dagen duren, en 2x per jaar plaatsvinden, spreken 50 mensen maximaal 18 minuten.
Mijn Engels is niet z goed, dat ik het snelle tempo van praten dat veel sprekers hebben kan volgen. Ik ben niet de enige, want van de meer dan 1100 talks zijn er al veel in het Nederlands ondertiteld, vertaald door meer dan 150 vrijwilligers.
Dit is de link naar de vertaalde talks: Hier     en kijk dan bijv. eens naar Stephen Ritz. Ook in Nederland worden al dergelijke lezingen gehouden. 

1 september  (max. 19.6)
Morgen komt Carla voor een paar dagen hier. Ik hoop dat het droog weer is, zodat ze flink aan het werk kan buiten!! Dat kan ik hier rustig schrijven, want ze leest hooguit 2x per week deze logs. We bellen elkaar wel een paar keer en dan zeg ik bijvoorbeeld: 'Nee, we gaan niet visiteachtig de hele dag in de kamer zitten, hoor, 'we' kunnen ook buiten bezig zijn.'
Of zoiets. Zij weet dan precies hoe het in de praktijk gaat. 

In n klap is het herfst geworden. Als de zon niet naar binnen schijnt, koelt het in huis snel af. Over tien dagen krijgt de verwarmingsketel zijn servicebeurt en tot zolang wacht ik maar met het aanzetten van de verwarming. Als het erg koud wordt, kan de haard altijd nog aan.

De keuze is vannacht voor me gedaan: de verwarming sloeg vanzelf al aan. Minimumtemp. was 6,5gr.