archief  oktober  home   december

  

Logs november 2013

 


zaterdag 30 november
Weer zo'n superinteressant  DWDD-college van Robert Dijkgraaf. Dit keer over het enorme belang van Albert Einstein en zijn ideeën over ruimte en tijd. Niet dat ik snap wat er allemaal voorbijkwam, maar de manier van uitleggen met demonstraties met behulp van een appel, een treintje of een keukentrap maakte dat ik op dat moment begreep wat hij bedoelde. De achterliggende kennis uitleggen kan ik niet, maar die korte flits van inzicht vind ik voor mij al heel veel.
                                               * * * 
Leeft ISON nou nog wel of niet meer? Ik schrijf dit op de 29e 's avonds en ik zag net op internet dat 4 uur geleden vaststond dat hij door de zon opgeslokt was, maar 58 minuten geleden dat het leek of hij de zon veilig had omrond. Als je dit leest is het de 30e en weten we misschien meer. 
Hier staat een heel duidelijk animatiefilmpje van de baan haaks op de planetenbaan.
                                               * * *
De laatste schilderles gehad bij Nel in Groenlo. Alles klopt: 5 minuten samen rustig ontspannen, een duidelijke uitleg, heel aardige medecursisten, het gemak dat al het materiaal voor je klaarstaat of pakklaar in de kast, de hele avond verzorging met koffie, thee en koekjes, aandacht voor iedereen, een nabespreking met het accent op de geslaagde gedeelten van je werk, ik heb het nog nooit zo goed gehad, en toch....    Ik schilder liever wat ik zelf wil, waar ik uren of weken over kan doen en waarbij ik geen moment het gevoel heb, dat het een beetje sneu is voor de docent dat haar idee niet mijn idee is. Bovendien werken we met acryl, ecoline en krijt, en ik wil nu het liefst werken met olieverf.
Het afscheid was warm. Misschien ga ik er nog eens 6 lessen heen als er een thema is dat me aanspreekt. Nel biedt korte series aan met wisselende onderwerpen en materialen, maar geen olieverf.

vrijdag 29 november
Het was fijn om weer bij Riet te zijn. Herinneringen ophalen aan Opoe Gribbroek en haar kinderen. Een van die kinderen woont naast de voormalige 'boerderij/met café' van haar ouders, Opoe, dus. Opa heb ik wel gekend, maar maakte geen indruk, en dat het een café was, kan ik me niet herinneren, Riet wist het nog wel.
Dochter Dinie, die naast haar oudershuis woont, is 91 jaar, haar man Pleun ook, ze stonden met een mooie foto in de krant samen met de burgemeester, want ze waren onlangs 70 jaar getrouwd.
Nu kun je eens zien hoe gezond wandelen is! Ze hebben elkaar leren kennen op een wandelontmoeting, zaten bij verschillende clubs. Nee liepen!
Ze zijn altijd blijven wandelen en Pleun vertelde aan de verslaggever dat hij erover dacht om nog een keertje de vierdaagse te lopen.
Alleen al dat voornemen gewoon even in de groep gooien is een statement.  Dat onthouden de mensen: weet je nog van Pleun die op zijn 92e de vierdaagse liep? Ja, slimme jongen, die Pleun.
Een zus van de bruid, Willemien, sprak ik 2 jaar geleden bij Kotmans op een dialectavond waar ik iets vertelde over mijn familie. Na afloop vroeg ze of ik Leidje was die vroeger bij haar grootouders kwam die toen in het huis woonden waar zij nu in woonde. Dat huis is een dubbel met dat van Dinie.
Daar weer naast stond het huis van Mevrouw, waar ik over schreef bij Bergvolk1. 
Ik vergeet bijna de heerlijke lunch bij Riet. En het was nog wel zo lekker. Ze had paddestoelensoep, veel grote garnalen in een verrukkelijke saus en ijs toe. Zomaar op een gewone donderdag, Heerlijk!  
                                                * * *
Vanavond komen Carla en Wolfgang misschien al,  ipv morgen.

donderdag 28 november
Op internet is met een kleine vertraging de komeet ISON te zien die 'dicht' langs de zon gaat. Net zoals je de positie van treinen en schepen op je scherm kunt bekijken, kun je nu ook de komeet zien 'schuiven'. De staart, die altijd van de zon af wijst bij de elliptische baan, is vandaag een half uur voor zonsopkomst te zien, links boven de zon. Vandaag staat hij het dichtst bij de zon. 
Hier zie ik hem door de bomen niet. Elke dag staat hij iets hoger, op een schuine lijn naar linksboven van de zon af, en is dan elke dag wel iets minder zichtbaar. Op TV zag ik hoe de baan van de komeet is: ongeveer loodrecht door het vlak van de planeten. 
                                              * * *
Het was weer fijn om bij de vorige Jachmannen te zijn. Er was sinds de laatste keer veel gebeurd, prettige en minder prettige dingen. Een beetje veel van het laatste.
We konden nog lachen, want wat zijn er grappige uitdrukkingen in het dialect. Als de verkering uit is, wordt er van gezegd dat 't nus onder d'n boom ligt.
De andere uitdrukking weet ik niet precies meer, over iets weggooien waar je niks meer aan hebt, genoeg van hebt. Nee, deze bedoel ik niet, al is die ook vreemd. 
Ik dacht dat het was: dat smiet ik wal op d'n boanen-akker. Maar toen ik dat opzocht in de dialectwoordenboeken vond ik alleen boanenhakken, de grond losmaken tussen de bonen, en dat is een keurige aangelegenheid, niks met rotzooi  weggooien op 't land, zou ik denken. En zeker geen schilderijen!  Navragen dus. Bij deze, Riki.

woensdag 27 november
Zeven weken hebben we nu drie andere vakken bij de Avondacademie:
1.Kunst-en cultuurgeschiedenis
2.Sociale geografie
3.Theologie/maatschappelijke stromingen
Les 1 is nogal traditioneel, maar ik hoorde wel dingen die ik niet wist. We begonnen bij de Romeinen, het ontstaan van Rome, uitbreiding van het grondgebied van daar uit, rol van stamhoofd/koning/keizer, ineenstorting van het rijk. ( zelfde docente als bij Literatuur)
Les 2. Hoe hebben mensen zich aangepast aan de grond waarop ze wonen. Eerst leerden we over de aarde zelf, wat is ermee gebeurd voordat we hier van een Nederland konden spreken. Wat zit er onder onze voeten? De reis over de aardbol van dit stukje grond, de veranderingen onderweg, ontstaan van leven, van micro-organismen tot mammoeten enz.
We moesten hard aan het werk om met behulp van een geologische periodenlijst teksten, tekeningen en foto's goed te bekijken en in volgorde te leggen. In groepjes van 3 en in een kwartier tijd! (bevlogen jonge docente die ons en haar HAVO-leerlingen als proefkonijnen gebruikt! zeer goed voorbereide les)  
Les 3 was lachen. Zijn we net in 7 lessen filosofie van ons geloof afgeholpen, staat er nu een RK-pastor voor de klas die ons leert over heiligen en zondaars, over de macht en het machtsmisbruik van de kerk, over heiligen en hun betekenis en die zeer blij is met paus Franciscus. We kwamen het lokaal binnen terwijl er kerkmuziek klonk en er een grote kaars brandde!
Het lijkt me een heel aardige, enthousiaste, man. Deze les probeerde hij ons nog niet te bekeren. Kijken of het hem gaat lukken!

dinsdag 26 november
Ik heb niks met Zwitserland, en toen ik het onderwerp zag van de spreekster bij de studiekring, had ik de neiging af te haken.
En het was me toch interessant! Ineke heeft er 40 jaar gewoond, al van voor haar huwelijk met een Nederlander, die daar werkte. Eerst in een gehuurde flat, na 16 jaar in een eigen huis. Ze woonde in het Duitssprekende deel en kon het Zwitsers-Duits aanvankelijk slecht verstaan. Ze burgerde in bij kerkwerk en verenigingen, had al snel een bestuursfunctie, leerde de eigenaardigheden van Zwitsers kennen en kreeg een dochter.
Ze leerde in de praktijk heel goed het systeem van de opbouw in gemeenten, kantons en regering kennen.
Zij en haar man zijn geen Zwitsers geworden. Zij wilde dat wel, ook al was het duur en waren er tig eisen, maar toen ze de aanvraag deed, kòn zij helemaal geen Zwitser worden, alleen als haar man het ook werd.
Hun dochter wilde het wel toen ze zestien werd, de leeftijd dat je het aan kunt vragen. De procedure duurt altijd twee jaar. In die tijd word je in de gaten gehouden door de inspecteurs. Buren worden bezocht, verenigingen, scholen, je moet alle cijferlijsten vanaf de lagere school overleggen, vertellen wat je toekomstplannen zijn, en natuurlijk is ook de hoogte van de bankrekening van je ouders erg belangrijk.
Elk kanton is autonoom en heeft eigen wetten, waarover in een referendum wordt beslist. In het ene kanton begint het schooljaar in september in een ander in april. Winkelsluiting, speciale feestdagen enz. kunnen allemaal verschillen.
Op de camping praatten een paar kinderen over baby's krijgen. Hoe kwamen ze in de buik?  Een zei dat de ooievaar er iets mee te maken had, een ander wist dat liefde eraan te pas kwam, maar de derde zei dat het er maar helemaal van afhing in welk kanton je woonde.
Spreekster tracteerde royaal op Toblerone. Kleine bergtopjes.  

maandag 25 november
Gisteravond was er het eerste deel op tv van de serie De Magie  van Kunst. Adelheid Roosen deed in de eerste aflevering verslag van haar project Wijksafari Utrecht. Bij mensen thuis worden verhalen verteld door die mensen, opnamen gemaakt, en achtergrondinformatie gegeven. De zoektocht naar interessante verhalen en lokaties is al een programma op zich.
Het publiek kan met scooter, bus of lopend van de een naar de andere 'voorstelling' gaan.
Gisteren waren we bij een Turkse vrouw die een stervende man, een volwassen zoon in een inrichting, en een handwerkwinkeltje had. De winkel was haar alles. Als haar verhaal verteld wordt, kunnen er misschien maar zes mensen luisteren.
Een tweede adres was een alleenlevende man, zijn vrouw was met de jonge kinderen vertrokken. Hij miste ze verschrikkelijk, maar het was z'n eigen schuld. Drank en handtastelijkheid.
Hij vertelt zijn verhaal en geeft in een lege kamer een aangrijpende dansvoorstelling.
Het mooiste vond ik hoe Adelheid en de filmer omgingen met de mensen en hun vertrouwen wonnen. 

zondag 24 november
Zon! Heel fijn na een onrustige nacht door buikklachten. Gisteren heb ik een uur lang gebukt buiten gewerkt en toen ik moe naar binnen ging, smaakte me een ijskoud glas karnemelk heerlijk. Niet zo verstandig van me. Marieke kwam later op de middag en zag dat ik niet veel eetlust had.
Goed dat hebben we ook weer gehad. Omdat ik zoiets maar eens in de dertig jaar heb, zit er geen norit in mijn EHBO-doosje. Als de volgende domheid weer over dertig jaar te verwachten is, zal ik morgen maar niet gelijk wat halen.
                                                                      * * *
zaterdag 23 november
Klein leed. De buurtsuper is een half jaar geleden verbouwd en groter geworden. Iedereen gestresst, personeel en klanten. Een totaal andere indeling van de winkel, en veel erger is: de artikelen staan niet meer daar waar je ze logisch bij elkaar verwacht, zoals vóór de 'verbetering', maar op twee plekken. En die wisselen telkens. Bij elk bezoek is er wel iets van wat ik nodig heb verplaatst. 
Voorbeeld. Achterin de hoek zijn links en rechts de twee enorme koelmuren met vla, melk, boter en yoghurt. In de linker de nu nieuw in het assortiment verschenen Danone activia naturel. Daar ben ik heel blij mee, want het is onder een andere naam dezelfde yoghurt als waar we in Frankrijk zo gek op waren. Rechts in de koelmuur staat de melk.
Tot dit weekend. Ik kom bij de linkermuur, trek de deur open, geen danone. Ook geen vla! Ik kijk op de kaartjes voor het schap, geen leeg plekje, ook geen kaartje. Ik heb ook melk nodig, dus trek de deur van de rechtermuur open: wáár staat de melk!!!
Een winkelmeisje met empatisch vermogen ziet mijn irritatie en zegt dat  de inhoud van de muren gedeeltelijk omgewisseld is en of ze kan helpen.
Wat een schatje.
Ik kalmeer onmiddellijk en we praten over de reden van de gedeeltelijke omzetting. Ze weet het niet zeker, maar het zou best eens te maken kunnen hebben met een hogere omzet. Als mensen naar een andere plek moeten dan ze gewend zijn, zien ze ook andere producten en kopen meer.
Ik zeg dat ik de neiging heb juist minder te kopen, uit irritatie. En mensen kopen misschien wel eens een ander product, maar de meesten zullen geen extra geld uitgeven, ze nemen dan het gewone product niet. Ze letten toch op de prijs. 
Naar een goed ingedeelde winkel waar je snel je spullen kunt vinden ga je liever, dan naar een zaak waar je moet zoeken en doorzichtig uitgemolken wordt (wat een beeldspraak!) Misschien kan ze dat bij gelegenheid eens door geven aan 'boven'. Ze knikt, maar zegt niks.
Dit was bij de buurtsuper. Bij AH die ook pas vergroot is, kom ik niet meer, omdat het daar ook zo ging én omdat ik zelf moet scannen. Het kán nog wel gewoon, maar dan staat er een juffrouw achter je die zegt dat je nu zo handig zelf kunt scannen.
Nu mag IK geen fout maken, lekker ontspannen winkelen, hoor! En maar personeel uitsparen. 
Bij de kleine super in Meddo kan ik bijna alles krijgen, en wat ze hebben staat altijd op dezelfde plaats, dus daar kom ik graag, al zijn sommige dingen er wel iets duurder. Het kost me echter geen dure tijd en het geeft me een goed humeur. 

vrijdag 22 november
Derk Bolt (Spoorloos) werd in het Doopsgezinde kerkje geïnterviewd door Domien Esselink van de Gelderlander naar aanleiding van zijn boek 'Altijd ergens anders'.

Bolt praat gemakkelijk, Domien had er een makkie aan. Hij hoefde maar te vragen 'hoe lang al?' en 'verschil tussen nu en vroeger' en in een sneltreinvaart kwamen de gegevens met jaartallen eruit. Domien vroeg: hoe was dat met die dames in Fez? en een hilarisch verhaal van Derk volgde.   Maar..voor veel mensen was hij niet te verstaan.
Domien heeft een heldere stem, praat duidelijk en in de microfoon, is ook een goede interviewer, die niet zelf het hoogste woord heeft; Derk articuleert niet goed, praat vrij zacht en snel,  heeft geen heldere stem en praat niet in de microfoon. In de pauze gingen mensen weg.
Ik zat dichtbij en kon hem voor 95 % verstaan. 
 
Bolt links
Na de boekverkooppauze ( waarin ik opgesloten zat tussen een paar invalide dames die niet konden opstaan in het gedrang en de koffie aangereikt kregen, gaf Vronie me het boek aan en kwam Derk het bij me ophalen om het te signeren. Attent van haar en hem.) was er gelegenheid om vragen te stellen, waar een druk gebruik van gemaakt werd.
Een uitzending van Spoorloos kost ongeveer 90.000. 
Van de 2000 aanvragen p.j. om te helpen met opsporen worden er 200 à 300 gehonoreerd waarvan er zo'n 70 in de uitzending komen. Er wordt goede nazorg verleend. Een vrouw vertelde dat ook zij naar de biologische moeder van haar zoon hadden gezocht in Zuid-Amerika, dat het gelukt was, dat ze die vrouw hadden gevonden en ondersteunden, en dat na een paar jaar de redactie van Spoorloos nog contact  opnam om te vragen hoe het ging na de ontmoeting.
Er volgden nog veel vragen. 

Bij de nazit heb ik met 2 Ambonese zussen, een tweeling van een jaar of 50 gepraat, die hun verjaardag hier vierden. Ze waren alle twee weduwe geworden, de ene in 2010, de ander die in Thailand woonde vorig jaar. Ze woonden nu in Drenthe in dezelfde plaats.
Voor dat het interview begon, heb ik een kwartier met Marinel gepraat. Ze is 2 jaar ouder dan ik en woont nog in het huis waar ze geboren is. Ik zie haar sporadisch in het dorp, maar als we met elkaar praten gaat het als vanzelf.    

donderdag 21 november
Er werd hard gewerkt hier. Achter het huis waren Peter de tuinman en zijn helper aan het snoeien en de stormschade van 2 weken geleden aan het opruimen, terwijl voor het huis de gevel verder geschilderd werd door JanDerk. De voordeur en de spatrand onderlangs de muur plus de vensterbanken zijn ook al geschilderd. 

Tijdens de koffie vertelde hij, dat hij in december en januari exposeert in de Hanzehof in Zutphen. Op het ogenblik hangen daar werken van zijn oom. Het koffiedrinken liep een beetje uit vanwege ons beider interesse in van Gogh en andere schilders.
Met zijn kinderen maakte hij al 2 keer een reis langs alle plaatsen waar Vincent gewoond had, van Zundert tot Auvert-s-Oise bij Parijs. Ook was hij nog niet zo lang geleden bij het 'gesticht' in Saint-Remy geweest waar Vincent zich vrijwillig had laten opnemen. De eerste keer dat hij dat met de kinderen had bezocht, waren klooster en kerk  tamelijk vervallen en verwaarloosd geweest, nu, jaren later, was alles opgeknapt en was met Vincents kamer in die inrichting erbij een toeristische trekpleister geworden. 
                                                  * * *
Het schilderij 'metamorfose' is ongeveer af, ik heb er lol in gehad en Carolien ook. Misschien is dit de stijl die bij me past: een toevallige vorm veranderen in iets totaal anders. Het ging nu 2x achter elkaar goed.
'metamorfose' 60x80 olieverf

woensdag 20 november
Na maanden was Rianne weer hier. Ze kwam thee drinken en bijpraten in een schoon huis, want 's morgens was haar vriendin hier geweest om het mooi te maken.  Ze baalt van het thuiszitten. Ze hoopt gauw weer aan het werk te kunnen gaan, maar ik denk dat ze nog even geduld moet hebben. .  
                                                 * * *
Bij Economie ging het over de invloed van de politiek op economie. Welk systeem is het beste voor een gemeenschap. In de vorige zes lessen bespraken we de marktgeleide economie en de centraal geleide economie. Gisteren de tussenvorm.
Bij Literatuur was Harry Mulisch het onderwerp en vooral zijn boeken en journalistieke werk m.b.t. de Tweede Wereldoorlog. Het verslag van het proces tegen Eichmann in Israël (1961), 'De aanslag' en 'Het stenen bruidsbed' werden besproken.
Eichmann veroordeeld tot de strop
Bij Filosofie kwamen de staatsvormen aan bod. De onderwerpen die we bij Economie hadden besproken kwamen terug bij filosofie maar dan vanuit een ander standpunt bekeken. Wat zijn de voorwaarden om van Europa een werkelijk goed functionerend systeem te maken?  Hoe zorgen we ervoor dat de burger zich gehoord weet in Brussel, dat hij zich veilig voelt en dat het hem economisch goed gaat.
Volgend jaar gaan we dieper op deze drie vakken in. Volgende week beginnen we aan een serie van drie nieuwe vakken.  

dinsdag 19 november
Terwijl ik iets anders zoek, kom ik op Brava bij een pianoconcert. De solist is een Indiaan. Pikzwart schouderlang haar, een grote kromme neus, typisch een uiterlijk als van Indianen in films. Hij grijpt stevig in de toetsen, speelt een razendsnelle krachtige cadens, het orkest luistert gefascineerd.
Even later twijfel ik, is het wel een hij? hij heeft een doorschijnende, kanten blouse aan, is het misschien een vrouw?
Dan gaat het stuk verder met een speelse, lieflijke romance en het eerst zo harde gezicht verzacht zich tot dat van een al wat oudere vrouw die vertederd en geestig vertelt over haar eerste grote liefde.
Je hoort en voelt de magie tussen orkest, dirigent en soliste. Het gaat goed! aan sommige orkestleden kun je dat duidelijk zien, en helemaal aan de dirigent. Als soliste en hij elkaar aankijken gebeurt er iets, prachtig om te zien. De naam verschijnt in beeld: Berliner Philharmoniker onder Simon Rattle met de Japanse soliste Mitsuko Ichuda.       
Later zoek ik informatie. Ze is 64, in Japan geboren, op haar 12e naar Wenen verhuisd, studie, nu woont ze al een hele tijd in Londen.  
       
(
foto's gemaakt van het scherm)
Ben je toevallig in Berlijn op 15 december dan kun je haar in actie zien in een kamermuzieksetting.

In het muziekfilmpje dat erna komt, speelt Janine Jansen ergens met orkest op een podium in de open lucht, in een immens park. Janine speelt zoals ze altijd doet, is helemaal 'in' de muziek, spert haar ogen vaak wijd open. Ze draait zich steeds om naar het orkest of ze dat mee wil trekken. De dikke dirigent lijkt haar niet te zien.
Het klikt niet, en ik heb medelijden met haar.      
De tegenstelling tussen de twee uitvoeringen is immens. 

maandag 18 november
Ik ben een fan van de dagkalender  van Onze Taal. Wat staat er in? Taaladviezen, Taalkronkels, Europese talen, Spreekwoorden, Straatnamen, Etymologie. Veel informatie, maar ook veel grappige dingen, fouten uit advertenties en krantenkoppen. Dan is onze taal echt leuk. Afgelopen weekend stond er dit in:
'Toen ze de man volgden werd een snelheid gemeten van 104 km per uur. Bovendien viel het de agenten op dat de man met die snelheid diverse fietsers passeerde.' ( De Nieuwe Krant)
Ook mooi: 'Een Mercedes uit de C-klasse met alle bedenkelijke extra's(..)  (loterijfolder).
Of: Help het Reumafonds bestrijden. (Kennemerland op zondag)
Of: Vrijwilligers gevraagd. ( Website Nederlandse Vereniging voor Vrijwillige Euthanasie)
                                                                          * * *
Vandaag is er weer een conferentie over schaliegas met wetenschappers en mensen uit het bedrijfsleven. Alexander Rinnooy Kan, die een grote ervaring heeft door een loopbaan bij beide groepen, vertelde er vanmorgen over op de radio.
Het zal wel niet de laatste discussie zijn.

zondag 17 november
De 'warkbi'jeenkomst schrieven' van de Dialectkring Achterhoek en Liemers was gezellig en bovenal verhelderend, in de betekenis van elkaar beter leren kennen. Van drie mensen hoorde ik iets over de impact die ernstige verkeersongelukken op hen hebben gehad. Ze hadden die zelf meegemaakt of hulp verleend. 

Een nieuw gezicht op deze middagen is altijd prettig.  Gerrit was nieuw, maar ik ken hem al een tijd van de geschiedenislessen van Henk Krosenbrink. Je hoeft je niet op te geven, het is geen club, je kunt zo binnenvallen en meedoen. Vind je het leuk, dan kom je vaker. Het is wel de bedoeling dat je dan iets in je eigen dialect schrijft en dat voorleest. Is je printer toevallig bedrijfsklaar, dan neem je zo'n 15 kopietjes mee. 
Iemand had een column geschreven over het opwaarderen van Nederlandse bedrijfsnamen.  Hij zag na een ongeluk een sleepwagen aankomen met het opschrift 'Incidenten Management'. Dat is nog mooier dan Recycling op de enorme vrachtwagens van het bedrijf, dat vroeger van de vodden- en oudijzerkerel was, die met paard en wagen langskwam. 
We zitten altijd bij het vuur in de kökkene van Erve Kots en krijgen koffie uit de smodde, een hoge, smalle en van boven iets nauwere steelpan van koper waarin koffie wordt gezet, die dan warm gehouden wordt in de hete as op de vloer van de haard. Vroeger dan. Nu komt de inhoud uit een koffiezetapparaat.
 
Ik begreep nu pas dat de teksten die in de Moespot verschijnen, vooral niet te moeilijk mogen zijn, want het blad moet laagdrempelig zijn. Zelfs een column of interview is al te hoog gegrepen. Ik begrijp niet waarom de spelling van bepaalde klanken dan zo speciaal Moespots moet zijn, en je niet de spelling als in de woordenboeken van Duenk en Entjes mag gebruiken. Die staat namelijk dichter bij het 'laagdrempelige' niveau en is ook veel handiger in het gebruik en veel nauwkeuriger voor het Winterswijks dan de schitterende boeken van het voormalige Staringinstituut, dat al niet meer zo heet en na fusies niet meer Den  Schaorpoal uitgeeft, (Dank aan Hans, die me er vriendelijk op wees, dat ik het blad Praotpoal noemde. Mijn fout zal wel met Freud te maken hebben) wat tussen haakjes een rare spelwijze was voor dezelfde klank, maar het glossy Oer.
Willem Wilterdink, Hulzer Willem, schreef prachtig dialect in zijn eigen spelling en de lezers van de Gelderlander begrepen hem prima.
Ja, ik ben lichtelijk geïrriteerd, vind de opvatting over lage drempels een belediging voor onze voorouders, die geen andere taal kenden, veelal minder schoolkennis hadden, maar net zo intelligent waren als de mensen nu. Laten we alsjeblieft niet zo neerbuigend doen. 

zaterdag 16 november
Zo maar even naar Marieke en Ton gereden. Ik vind het heel leuk om er heen te gaan als ze me niet verwachten. Als ze niet thuis zijn, kan ik er in, maar als Ton net voor me aankomt en Marieke er na 10 minuten ook is, is dat wel zo gezellig! Daar schijnt volop de zon én ik mag mee-eten. 

Net toen ik op pad wilde gaan kwam de schilder en hij was er nog toen ik thuis kwam. Het kastrandje en de daklijsten plus de zolderramen zijn al gegrond, de gevel is gesausd en ziet er weer superfris uit. De laatste keer was dat in 1997. De datum stond op de bus verf voor de luiken, die ik nog had staan én nog weer kon vinden ook!
Misschien moet de gevel van 't voorjaar nog een keer gesausd worden als blijkt dat het bruin van het ijzerhoudende sproeiwater er niet in één keer onder zit.

vrijdag 15 november
Thuis had ik op het minidoekje van de vorige les een stel bladeren vastgeplakt in natte acrylverf, maar toen ze droogden, krulden ze op. De grootste kon ik nog zo'n beetje lijmen en weer vastdrukken, maar de kleine moesten het doen met een flink dikke laag vernis.  't Ziet er best aardig uit, maar ik loop liever in het bos en schop flink tegen bladeren aan en zelfs hark ik nog liever 3 kruiwagens nat blad, dan één 30x30 doekje beplakken met 3 grote en een stel kleine blaadjes aan een takje.
Het voordeel ervan is dat ik nu weet hoeveel werk het is.

Nu zijn we op een 70x50 doek bezig om à la Kandinsky  12 cirkels in 12 vierkanten te schilderen. We doen er 2 lessen over. Dit vind ik wel leuk, is echt schilderen. De vierkanten staan voor de aarde en de seizoenen en de cirkels voor het universum en hoe ik daar tegenaan kijk en in sta. 't Is niet niks wat we maken!
Ik sta meer in de aarde en de seizoenen, dat is al overweldigend veel. 

donderdag 14 november
Toen ik thuiskwam na m'n schilderles, ging net de bel. Een paar seconden later weer. Voor ik mijn tas had neergelegd wéér. Ik liep tamelijk aangebrand naar het voorhuis: welke idioot.....!?
Had schilder Eno zijn zware reclamebord aan de ouderwetse trekbel opgehangen. Deze geeft dan met een typische Jachmantruc een electrisch doorgegeven BigBen-signaal in de kamer en de keuken. En ik heb er net een nieuw batterijtje ingedaan. Heeft-ie dus van 1 tot half 5 gebeld!
Nou goed, kon Eno niet weten. 
De gevel had hij schoongemaakt met water uit de beek, want de buitenkraan is al afgesloten. Hij woont zelf bij de beek, dus kent het gemak dat je er van kunt hebben. Een slim mens moet zich weten te behelpen. De bruine vlekken van het sproeien met grondwater zaten al onder een isolatielaag en hij had al wat houtwerk geschuurd.
In de werkplaats is hij al een heel end met de restauratie van de luiken. Iemand zei al: 'Als die met Kerstmis klaar moeten zijn, kun je dan niet al eens vragen of ze mooi worden?'
Ja, een goeie natuurlijk, maar ik had het nog niet gedaan.

Morgen komt hij weer, als het droog is. Hij maakt nog een kunststof flapje onder de voorste rij pannen om inrotten van het 'kastrandje' te voorkomen. Volgens hem zat er vroeger een dakgoot. Kan ik me niet meer herinneren. Wij lieten alleen aan de keukenkant een goot aanbrengen, want daar zat geen mooi kastrandje.
                                                     * * *
Bij Dini koffie gedronken. We zijn weer helemaal bij. We hadden elkaar een paar maanden niet gesproken. 'k Heb kennis gemaakt met heerlijke chocolaatjes en koekjes. Ze woont aan de andere kant  van het dorp en gaat naar een andere super dan ik. Mijn wereld wordt steeds groter!

woensdag 13 november
 
Wie snapt dit? Betaal ik aan Menzis premie voor zo'n onzin? Hoeveel mensen krijgen deze brief over 'Te ontvangen premie door mutatie' in de bus?
                                       * * *
De avonden op Marianum blijven enorm fijn. Je hoort dat van iedereen, je merkt het aan de vragen die gesteld worden, aan de nette mappen, aan het feit dat alle mensen aanwezig zijn en aan de goede sfeer. Ik probeer wel om in de pauzes ook met anderen dan alleen de Winterswijkers aan de praat te komen.
          We behandelden bij Economie inflatie, deflatie en de aanleiding en het gevolg van beide. De invloed van China en de langzame gang naar meer liberalisering.  De uitbreidende invloed van China om de race om grondstoffen en de methoden die het daarvoor toepast in Afrika en Zuid-Amerika. 
          Bij literatuur bespraken we Hella Haasse ( Oeroeg en Mevrouw Bentinck).
We praatten met een paar mensen in de pauze even na naar aanleiding van het interview op tv met Haasse toen ze 91 was. De docente kwam er bij staan en vroeg hoe oud ik was! Oei!
          Filosofie blijft voor mij het leukste vak. De les ging over ethiek, wat is goed/slecht. Over Caesar, de standen in het oude Griekenland en in het Romeinse rijk.
Over afschrikwekkend gruwelijke lijfstraffen in de middeleeuwen, toen er geen politie was om de burger te beschermen.
De docent is van zijn vak advocaat geweest en vertelde uit zijn praktijk een paar rechtbankgevallen als voorbeeld van de verandering in de rechtspraak de laatste 25-30 jaar.      

dinsdag 12 november
Bij de Studiekring hield Willem Peletier (een import Winterswijker en geoloog) een interessante inleiding over geschiedenis van de steengroeve van ±1850 tot heden.  Hij was vorig jaar bij de traditionele barbecue van studenten en docenten geologie geweest, waar de naam Universiteit van Ratum geboren is. 
Op 23 en 24 juli schreef ik al over de vier lezingen in Ratum.
                                        * * *
Ik ga even voor Peter een lijstje maken van wat ik graag aangepoot wil hebben in de voortuin, en welke lelijke en/of dode struiken opgeruimd moeten worden. Ook moet de ingang naar de zandweg gesnoeid worden, want anders komen er krassen op auto's en dan wil niemand hier meer komen. 
                                          * * *
De laatste weken heb ik geen kraanvogels meer gehoord of gezien. Zijn ze oostelijker gegaan? Volgens mij is het nu toch trektijd.   

maandag 11 november, ( -0,5) Sunte Marten.  Ik schreef er al eens over hoe het in 1955 in Groenlo ging. ( nu nog zo?)
 
Dezelfde wei en altijd nieuw.

Gistermiddag. Ik ben niet vaak in zo korte tijd en zo onverwacht strontnat geworden, dat is natter dan nat. De zon scheen, ik was lekker in mijn vest aan de wandel achter in de wei, wilde het felgroene gras van de buurwei fotograferen en opeens viel de regen bij bakken uit de lucht. Vijf minuten misschien, maar ik was door en door nat en koud geworden, moest me helemaal omkleden. Daar ging mijn mooie föhnkapsel van 's morgens, dat me een half uur gekost had!  
Voordeel, ik was nu wel mooi op tijd binnen om te werken aan iets voor de komende Schrieversmiddag, iets wat ik steeds voor me uitschuif.  Ik werk beter onder druk, dus maak me nooit zo naar over tijdgebrek.
Gelukkig zit er één goede kant aan het voorlezen van eigen werk: naast de kritiek die er geleverd wordt - héél voorzichtig en opbouwend- worden er ook goede tips gegeven. En dat heb ik net nodig, want ik weet heel veel niet van ons dialect. Van Jo leerde ik van de week mongs ( alvast, intussen, soms, ) en mongs...mongs.. ( nu eens.. dan weer...) en temeute (tegemoet). Kijken of ik dat al kan gebruiken.

zondag 10 november
Mijn tante Cor was gek op planten. Ze had een grote kas en was vaak bij de kweker om iets uit te zoeken wat ze nog niet had. Haar bijbel was de dikke Herwig, die ik nu heb. Ze was onderwijzeres aan een school over het spoor en aan die kant was ook de kwekerij; de kinderen van de kweker zaten op die school.
Ik mocht vaak mee, achter op de fiets, als ze planten ging kopen. Mijn moeder ging er ook vaak heen. Later ging ik ook alleen. Tot een jaar of 12 kwam ik daar en speelde met een ouder meisje en een jongen. Er was ook een jongetje dat nog te klein was om met ons mee te spelen.
Ik hoorde later nog wel eens iets over die kinderen en de familie en en net als alle oudere Winterswijkers was ik geschokt door het ongeluk dat het volwassen geworden 'jongetje' overkwam. Hij kwam met de trekker onder de trein en verloor zijn benen. 
Van de week op de visite bij Jo waren hij en zijn vrouw er ook. Ik vond het heel  leuk om hem na zo'n 70 jaar weer terug te zien. Veel gevraag over en weer, want hij wist natuurlijk niks van mij en ik wist van hem alleen van dat ongeluk en dat ik hem van héél lang geleden kende. 

Ik kon hem vertellen dat we aan zijn vader hebben gevraagd of hij een houtmand voor ons wilde maken. Dat was toen we een paar jaar nadat we hier kwamen wonen een open haard hadden gekregen. Ik wist nog dat z'n vader vroeger manden vlocht in de stille tijd van de kwekerij. Die zei dat hij dat allang niet meer deed, maar het nooit zou verleren en dat hij er een zou maken. Die staat hier nu al 40 jaar, een stevige mand van wilgentenen met hengsel.   

Aanvulling: Al snel na het uploaden van bovenstaand stukje, reageerde de vorige Jachman.  Het ongeluk was gebeurd met de scooter en niet met de trekker. Hij wist het zo goed, want B. was destijds zijn collega en bovendien getrouwd met een familielid! Het was ongeveer in '61-'63 geweest.
Tenminste één persoon leest deze site! Dank, Ab!

zaterdag 9 november
Twee kleindochters van Jo (groep 7, nichtjes) brengen de bestelde pleisters en kaarten van de kinderpostzegels. Klinkt idioot, pleisters van de kinderpostzegels. Nou ja, ze plakken allebei, dat zal de link wel zijn.
Het eerste wat ze opvalt in de kamer is de veldschuur die ik van de week een extra laag verf gaf.
Dionne: 'Die ken ik wel! Te Kempel!'  'Ja, heb je helemaal goed.' 
'Teken je die eerst en verf je hem dan in?'  'Nee joh, ik pak een kwast en dan begin ik gewoon.'
Jikke: 'Ik wíst helemaal niet dat je schilderde!' 'Ik doe het toch al een heel tijdje, hoor.'
Ze bekijken een paar andere schilderijen, eerst het abstracte met de beestjes. 'Kunnen jullie zien wat er op staat?'
Ja hoor, allebei zien ze dieren, een kalfje, een beer, een wat is dat, een wolf?
'Ja, als jij die ziet, dan is het een wolf.'
Stomme verbazing. Ik weet toch zeker wel wat ik schilder?

Prachtig zo'n gesprekje.

Op de visite gisteravond bleek dat ik de enige was die de kinderpostzegelbestelling had gekregen. Ze waren nog niet bij Oma en buurvrouw &J geweest. Het kan natuurlijk zijn dat ze denken laten we maar eerst naar buurvrouw Leidje gaan, dan zijn we daar tenminste van af. Het kan ook zijn dat ze zin in een kokosmakroon ( ?? vroeger schreef ik dat toch heel anders?) hadden.

  pauze  en genieten 

vrijdag 8 november,  141 jaar geleden werd mijn grootmoeder Drika Korten geboren. Ik denk vaak aan haar.

Het grote racisme experiment. Wat een indringende documentaire gisteravond op Nederland 3 over discriminatie.
Een groep jonge Nederlanders die iets zou 'leren' werd bij binnenkomst gescheiden op blauwe of bruine ogen. De mensen met blauwe ogen (blanken) werden hard aangepakt, moesten bijv. 3 uur in een kale stenen ruimte wachten voor de 'lessen' begonnen. De bruinogigen ( vooral gekleurde mensen) werden vriendelijk toegesproken en mochten direct in een andere ruimte. In die ruimte hingen grote borden met: blauwogigen zijn lui, dom, onbeschoft, je wilt niet dat je dochter met een blauwoog  enz.
Bij de intelligentietest met meerkeuzevragen, hadden de blauwen geen idee wat bepaalde begrippen waren in een onbekende taal, de bruinen hadden van te voeren al instructies gekregen en scoorden dus hoog. Langzamerhand zag je de onzekerheid en frustratie bij de blauwen toenemen en bij de bruinen het gevoel dat ze écht beter waren dan die stomme luie blauwen.
De 'les' was uiteindelijk om de blauwen te laten voelen hoe discriminatie voelt en de bruinen hoe gemakkelijk ze zelf ook gaan discrimineren.
Bij de evaluatie zei de zich zeer hard en zeer zacht opstellende gespreksleidster dat ze bij de bruinen op de vraag hoe ze dachten over de gevoelens van de blauwen alleen antwoorden gekregen had als gefrustreerd, onzeker, bang boos enz.  en niet één maal gevoelens als beheerst en sterk. Dat was weer een eyeopener voor de bruinen. 

Het meest schokkende was voor mij dat het kennelijk mogelijk is om in een paar uur van gediscrimineerde mensen zelf discriminerenden te maken.

En ook vond ik het schokkend dat maar een paar mensen tegen onderdrukking en intimidatie in opstand kwamen. Een bruine kon het niet langer aanzien en ging bij de blauwen zitten.  Een blauwe die zich van het begin af aan onderdanig gedragen had, werd als beloning bij de bruinen gezet.
Als ik daar gezeten had, hoe had ik me dan opgesteld? 
Deze documentaire lijkt me verplichte kost op scholen. Discriminatie gaat niet alleen om huidskleur maar ook om veel andere dingen die een ander niet aanstaan. 

donderdag 7 november
Op mijn suggestie om voor de collage een passende naam aan te dragen, reageerden 2 lezers. De heer T. bedacht het originele 'verknipte Indiaan' en mevrouw M. het niet minder originele 'Oeps, ik verlies mijn haarnetje'.
Het werk gaat nu heten: 'Verschijning op de Feestweide van verknipte Indiaan Oeps die zijn haarnetje verliest'. Als iemand dat nu nog even voor mij in het Frans vertaalt, dan staat zo'n titel helemaal geweldig! Ja, 'k was in een melige bui. 

Vervolg: De dichter en columnist Hans Mellendijk die nog op heel veel andere vaardigheden aanspraak kan maken, reageerde ook op m'n collage bij 5 november. De voorstelling deed hem denken aan zijn gedicht Kelderhelder, verschenen in Poëziepuntgl no 3, september 2005.          

             Kelderhelder
Vale vaantjes vibrerend in de wind
Vlagen drinkers, dronken door het lint.
't Verlangen in tin en glas vermoord.
De ingeving in Tiffany gesmoord.

Stapelende dromen gepalletiseerd,
naar plaats van bestemming gepréadresseerd.
Verloren verbanden, ontstemde bekomst.
Gewaande plots dansen op z'n domst.

Nog nooit was het verlengen,
een verlangen naar het begin zo groot.

Brakke bloemen op de brik geschikt.
gedachten gepakt, gewogen, gewikt.
Helderder kan ik 't nu niet krijgen.
om over betekenis maar te zwijgen.

Het lijkt mij helder dat dit gedicht over VERLIEFDheid of LIEFDE
gaat. Ik zag de collage die ik maakte als wel aardig knip- en plakwerk, zonder er iets mee te bedoelen. Dat idee van feestweide laat ik er in, spreekt me aan. Leuk dat een ander er ook zoiets in ziet.

Ik geef graag de link:  http://mellendijk-gedichten.blogspot.nl/2009/02/kelderhelder.htm
l
                                                 * * *

Op de Bubastisles maakte ik deze foto's van 2 van de 4 katten die er wonen en ons heel goed kennen. De gevlekte springt het vaakst op schoot en kan praten. Dat denkt ze tenminste. Natuurlijk hoort de voordeur vanzelf voor haar open te gaan, we weten toch dat ze een lichte afschuw heeft voor het  kattenluikje aan de steegkant?
Kat nummer twee krabt rechtop staand tegen de deurruit. Dat irritante geluid horen die schilders tenminste. Zitten daar maar lui op hun gat te niksen de hele middag, ik zal ze wel eens aan het werk zetten. Vóór eruit en achter door het luikje naar binnen en dat zo vaak als ik zelf zin heb. Héél vaak.
   

woensdag 6 november
Het is echt leuk om weer in de klas te zitten en samen met anderen oude (school)kennis op te halen, nieuwe dingen bij te leren, de stof te bespreken, het oneens te zijn, enz.
Ja, ik ben heel blij dat ik er aan begonnen ben. Nog 2 avonden hebben we dit schema van Economie, Literatuur en Filosofie, daarna krijgen we 3 andere vakken.
Gisteravond bespraken we bij filosofie de betekenis van woorden in het Oude Testament ( geschreven in het Ivriet). Onder andere ging het over de getalswaarde van de woorden voor 'goed' en 'kwaad' die even groot is, zodat die begrippen elkaar opheffen.
Over het woord el'ohim, God, dat van rechts naar links gelezen de stam vormt voor hemel, zoals ook in Himalaya.
Dat met die YWHW  had ik meen ik redelijk begrepen.  Y is het mannelijk deel, Adam, voorgesteld met deze letter, de rib, die hij na zijn dutje kwijt was. Die letter staat voor het getal 10, wat iets anders is dan het cijfer 10, waarmee gerekend wordt. Het getal 10 is iets magisch’ en staat voor het mannelijke deel van god. 
Het vrouwelijke deel van god zijn de drie andere letters. Het werd uitgesproken als awe(?) wat wij verbasterd hebben tot EVA ( van rechts naar links lezend). 
De som van de vrouwelijke letters was 5 plus 6 plus 5, 16 dus. Het vrouwelijke deel gedeeld door het mannelijke is het goddelijk volmaakte, het magische getal 1,6, de gulden snede, de ideale verhouding. 

Verder ging het over schepping of evolutie, over de tijd die een gelijktijdigheid is, over het lichtste atoom, waterstof, en het zwaarste, uranium, over het ontstaan van ogen, over de mogelijkheid van weer een catastrofe zoals de botsing met een ander hemellichaam waardoor (bijna) al het leven op aarde zal uitsterven, over ander leven in het universum, - en nog zo'n paar dingetjes. Niet weinig voor een les van drie kwartier.
De bedoeling is natuurlijk, dat we zelf aan de hand van deze steekwoorden verder gaan zoeken en dan de volgende 2 jaar er alles van afweten.
Nee, we hebben nooit huiswerk!
 
dinsdag 5 november
Nel stuurde een foto van mijn collage. Ik moet nog wel een naam bedenken.
Ik aarzel tussen 'Verschijning op feestweide' en 'Haal een pleister!'  
Als je wat beters weet... graag!


Jo bracht de bestelde crocusbollen. Waar ga ik ze planten? Je zou denken dat ik genoeg tijd heb gehad om dat te bedenken. Mijn oorspronkelijke plan om het gootje achter het dakpannenmuurtje in de voortuin vol te zetten is misschien niet zo gek. Ik kan daar in ieder geval gemakkelijker bij, dan een halve meter lager ergens op de grond. 

maandag 4 november
Op de cursus heb ik een paar mensen leren kennen, die ik aardig vind. We willen elkaar ook buiten school beter leren kennen en misschien worden we meer dan kennissen. Bij sommige mensen weet je gelijk dat het vrienden worden, bij anderen kan het groeien. Of niet. We waren nu 2x bij elkaar, de eerste keer hier en nu in het Rommelgebergte. Eigenlijk hou ik niet zo van op een zondagmiddag afspreken, hou het weekend graag vrij voor 'zomaar aankomers', of spontaan iets doen, maar zo'n enkele keer is het prima.
Een van de dingen die onmiddellijk opvielen was
het ruïnemuurtje in de tuin.
Jaren geleden gemetseld en nu al een beetje groen uitgeslagen zodat het oud lijkt.  Het is net zo'n 'oud' muurtje als ook Wendy eigenhandig in haar tuin heeft gemetseld.
Ik heb ook zo'n oude muur, alleen een beetje groter, en al meer dan 150 jaar oud.                                       
                                                 * * *
Het schilder-, knip-, en plakschilderij bij Nel is af. Ze gaat het vernissen en daarom kan ik het nog niet laten zien. Ik weet wel dat die collagetechniek niet mijn ding is. Ik heb ook helemaal geen geduld voor kant, kraaltjes en sinaasappelnetjes waarmee we nu mogen werken in combinatie met verf. 'k Probeer nu iets met herfstbladeren, hééél origineel.   Nog 2 lessen te gaan.
                                                   
zondag 3 november
Bijna heel Duitsland heeft weer een lang weekend. Donderdag was het Reformationstag in de overwegend protestante landen en die hebben behalve die dag dan ook de tussenliggende vrijdag vrij. Vrijdag was het Allerheiligen, een vrije dag voor de overwegend katholieke landen, en gisteren was het Allerzielen, veel winkels dicht. Vandaag is er geen kerkelijke feestdag en dan zijn veel winkels open, koopzondag. Werk je bij een bedrijf als Karstadt in een stad met een bijzondere domkerk en sinds kort een immens en luxueus bisschoppelijk paleis, ja, van dié bisschop, dan moet je het hele weekend werken en hebt het door nieuwsgierige toeristen extra druk. Je verdient op zondag wel 3x zoveel als op een gewone weekdag, dat scheelt. Carla werkt vandaag.  

zaterdag 2 november
Helemaal weer met Riet bijgepraat. In het echt is het contact intenser dan per telefoon. Natuurlijk hebben we over Frank gepraat, het is een heel moeilijke tijd voor haar als moeder.
Ik bewonder haar om dat sterke 'doorgaan', om het plannen maken, om haar in stilte verwerken van het immense verdriet, om haar aandacht voor anderen, de grote discipline.
Ja, en ze denkt ook mee over de trekvogels, het zijn vast spreeuwen geweest.  

                                                        * * *
Marieke deed verslag van de Welsumse sapmobiel. Samen met vriendin hadden ze 300 kg appels, die 43 containers van 5 liter troebel supergezond en volgens haar lekker sap opleverden. De dichte cont. kunnen 2 jaar bewaard worden, en een aangebroken cont. blijft 6 weken goed door het zelf vacuümzuigende mechanisme. De pulp die na het persen achterblijft gaat naar de koeien die het echter mondjesmaat krijgen, tegelijk met ander voer.

vrijdag 1 november
Om 4 uur vannacht werd ik wakker van een geluid dat ik al even in mijn halfslaap gehoord had: trekvogels. Toen ik buiten ging luisteren kon ik niet opmaken welke vogels daar zo gezellig babbelend en roepend vrij laag vliegend voorbij trokken. Het waren er wel héél veel. Het deed nog het meest denken aan gekwetter van spreeuwen. Niet het geluid van het zwermen 's avonds, maar meer het gekwetter van leuk met zijn allen op schoolreisje naar het strand.  In ieder geval waren het geen ganzen of kraanvogels.
Straks komt mijn zus en dan vraag ik wel of zij het weet. 

 

i