HOME                                                            boven                                                                                                   

     Naar Overzicht Schrijven

  'De geschiedenis, onmetelijk archief van leugen en een beetje waarheid', zei Voltaire

   
                                               Schrijven 5 Bredevoort Boekenstad

In Schrijven 5 t/m 11 gaat het over de geschiedenis van Bredevoort en over wat ik kocht bij bezoekjes aan Bredevoort Boekenstad.

Bredevoort

Wie kent nou dat kleine stadje in het uiterste oosten van de Gelderse Achterhoek? Bredevoort, zeg je? Is daar wat te beleven? Niet veel, als je niet van boeken en geschiedenis houdt. Maar houd je daar wel van, dan is dit een schitterende plek. Duizenden boeken, oud en nog ouder, kaarten en atlassen in ongeveer dertig antiquariaten en tweedehands boekwinkels. Bredevoort is een Boekenstad. 
Je kunt er ook genieten van de sporen die de geschiedenis heeft achtergelaten in de straatjes en steegjes, de namen van panden en pleintjes, de gracht en Het Zand, het centrale plein waar het informatiecentrum van Bredevoort Boekenstad gevestigd is. Het stadje heeft een grote rol gespeeld in het verleden van Oost-Gelderland.
Het is mijn bedoeling in deze serie iets te vertellen over bijzondere, mij aansprekende boeken, die ik al snuffelend in Bredevoort ontdekte.

                                                               *****

              Dinsdag was ik in Bredevoort. Niet zo handig van me, want veel boekenzaken zijn op die dag gesloten. Ik wist het eigenlijk wel. Toch kon ik heerlijk snuffelen in de rekken die veel zaken buiten hebben staan. De prijs staat in elk boek en het geld gooi je in het busje dat er hangt of je stopt het in de brievenbus. Simpel toch.
Net toen ik verstijfd van kou een café in wilde duiken, had ik een boek in handen dat me enigszins bekend voorkwam. Dat lag aan het kaftpapier dat erom zat, van dat ouderwetse roodbruine, nu verkleurd tot bruinig geel. Met zwarte inkt stond op de rug geschreven 738 V. Ik wist het weer.
Het jaar 1949. Mijn ontdekking: de boekenuitleen van Albrecht. Niemand hield in dat eenzame jaar toezicht op wat ik uitvoerde. Mijn moeder was ruim een jaar dood, vader was druk met een nieuwe liefde, en ik, net dertien, kon me ongans lezen aan Hedwig Courts-Mahler en Székely-Lulofs, boeken in roodbruin kaftpapier met nummer en V. 
Nu, een halve eeuw later, sta ik met een boek uit die uitleen in mijn handen. En ik ken het, ik heb het in die tijd gelezen! Jack London, Vóór Adams tijd. Vertaling S.J. Barentz-Schönberg, uitgeverij H.J.W. Becht Amsterdam. Het boek is geschreven in 1906, dus de vertaling zal van direct daarna zijn.

Dit boek is de aanzet geweest tot mijn liefde voor de prehistorie. Het is een roman. De hoofdpersoon, een jonge man uit gegoede Engelse familie, heeft zolang hij zich kan herinneren afschuwelijke nachtmerries. Elke nacht. Als klein kind begrijpt hij de beelden die hij droomt niet. Ouder geworden en bekend met archeologie en Darwins evolutietheorie, beseft hij, dat hij in zijn dromen leeft in de tijd dat de allereerste mensachtigen de bomen verlaten en in holen gaan leven. Ze hebben nog geen taal, stoten klanken uit, ongeveer veertig verschillende. Ze hebben een paar gewoontes, maar nog geen leefregels. Het recht van de sterkste is het enige recht. De groep kent geen vuur, geen gereedschappen, behalve stokken en stenen. Toch zit in deze wezens de kiem tot vriendschap. Het verhaal vertelt van het jonkie, de ik, die opgroeit, verstoten wordt, een vriend krijgt, verjaagd wordt, een vrouwtje vindt, een vreselijke strijd uitvecht met een ouder mannetje, zijn doodsvijand, en uiteindelijk een eigen woonplek vindt, ver weg van waar hij geboren is. Daar groeien zijn kinderen op. Dan stoppen de dromen.

Het hele boek door geeft de Engelse ik commentaar op het leven van zijn nacht-ik als aapmens. Ik vind dit boek boeiend. Zó zou het geweest kunnen zijn, de ontwikkeling van de mens van boombewoner tot rechtopgaande vlaktebewoner. De vorm waarin Jack London zijn zienswijze vertelt, is gezocht. Toch vergat ik tijdens het overlezen mijn bezwaar daartegen en werd ik weer meegesleept door de belevenissen van Groottand, Snelvoet, Hangoor en de moordenaar Rood-oog. 


omhoog