logarchief  augustus  home  oktober

Logs september 2014

 

 

dinsdag 30 september
Ako Taher wordt misschien een beetje bekender nu hij de dagwinnaar bij Holland's Got Talent werd. Hij speelt heel goed piano, maar op m'n laptop kwam dat niet zo goed over. Vanaf 2011 volg ik hem al, toen hij in de kringloopwinkel in Rotterdam op een krakkemikkige piano speelde, zie 10 juni 2011.  
In mei 2013 was hij in De Wandeling en speelde toen in het Concertgebouw op een echte vleugel voor een paar honderd mensen.
                                                                 *****
Sorben. Ik had er nog nooit over gehoord. Zo'n 60.000 zijn er nog die de taal spreken, Tsjechisch/Pools. Het is de rest van een Slavisch volk dat nu nog leeft in de Lausitz. Die streek had ik ook niet geleerd op school, maar doordat de familie van Wolfgang daar nog woont, hoor ik van mijn dochter die daar graag heengaat, dat die streek in Duitsland veel wegheeft van de Achterhoek: vennen, bossen, beken, dorpjes, alleen geen verspreide boerderijen zoals hier. Bekendste plaats is Cottbus, met een kleine 100.000 inwoners. Gisteravond zuidenwind en 19 graden daar.

Carla belde gisteren: er is nú een uitzending over op NDR. We keken beiden en belden later nog even na. Een van de leukste dingen die ik zag was de fabricage van Baumkuchen, een gebaksoort in de vorm van een boomstammetje, rond, cakeachtig met crême en met een mantel van chocola. Kerstgebak, in oktober verschijnt het in de winkels. Carla bracht er wel eens een mee.  
  

maandag 29 september
Het geeft me altijd weer een goed gevoel als een oude vriend van vroeger via internet even langskomt. Zo'n mailtje als van Wim, die ik voor het laatst op de reünie van de middelbare school zag en die was in 2005!
De jaren en ziekte hebben hun tol geëist, maar zijn hoofd doet het nog als vanouds. Hij tekent nog steeds.
Hij stuurde me een biografie die misschien voor oude bekenden ook leuk is om te lezen.
Wim Sikkink woonde in het dorp aan de Waliënsestraat. Ik ken hem van de middelbare school en dansles. 55 jaar vóór de reünie. Kijk maar eens bij het log van 26 januari 2012.
Oude Winterswijkers zullen hem nog wel kennen.
 
 

zondag 28 september
poollicht
Van een schildervriendin kreeg ik poollichtfoto's die haar dochter een paar weken geleden in Zweden maakte.
Ze weet hoe ik probeer poollicht te schilderen. Dat lukte bij kleine stukjes, maar je moet heel trefzeker werken, -verbeteren gaat niet- , zodat ik nog heel wat moet oefenen om het 'levensecht' te krijgen. Ik zit in een ongeconcentreerde schilderperiode door veel afleiding. Misschien gaat het komende winter beter.

Het lijkt een schitterende dag te worden, met zon en zachte lucht. Naar buiten dus!

zaterdag 27 september  prachtig weer!
In het dorp loop ik Rikie die nu een chiquere naam heeft tegen het lijf. We trokken nogal eens met elkaar op bij de Marianumlessen. Ze was daar altijd superenthousiast en alle docenten hadden plezier om haar. Ik dacht dat ze nu zeker weer mee zou doen. Nee, vertelde ze verdrietig, ze had deze zomer een derde tia gehad en kon helemaal geen drukte meer verdragen. Dat vind ik erg, zo'n leergierig mens dat op oudere leeftijd nog wil 'weten', wil inhalen wat ze als kind niet mocht: doorleren, en die dan nu moet stoppen, net nu ze deze leermogelijkheid heeft ontdekt.

De Grote Kerk gaat net open en er is een fototentoonstelling, portretten op groot formaat. Maker Ruud Spaargaren. Kinderen en oude mensen. Genadeloos dichtbij alle onvolkomenheden in een oud gezicht, maar juist daardoor zó prachtig!
Met een van de kerkgastvrouwen sta ik herinneringen op te halen, waarbij we erg moeten lachen.   Nummer twee komt aanlopen, sist SSSSSSTT, mensen willen hier rust!!!!
Ik zie niemand anders, maar bied mijn verontschuldigingen aan;  handel in de kerk mag wel? 
Ga nog even de fresco's en secco's bekijken die bij de laatste restauratie onder de kalklaag vandaan kwamen. De oudste zijn uit 1472-'74 op het plafond. Door de open deur naar het koffiezetapparaat komt vrolijk luid gesnater tot achter in de kerk: de gastvrouwen. Tja. Was er niet iets met splinters en balken?
Plafondschildering.
1472-1474. Jacobskerk Winterswijk. Maria met Christuskind tussen Jacobus aan haar rechter- en Paulus aan haar linkerhand.

vrijdag 26 september
Tegen de muur van mijn slaapkamer leunt een stokoude linnenkast, nog afkomstig uit de boedel van Hotel de Klok, ja, waar Sinterklaas logeerde als hij hier was.
Ik sliep net en schrok wakker van lawaai vanuit de kast, er schraapte iets langs hout, en het ging nog even door toen ik goed wakker was. In de kamer heb ik vloerverwarming die al een paar keer afgelopen week even 'liep'. De kast begint dan te werken en verschuift iets langs de muur. Dat geluid ken ik van voor- en najaar. Nu was het heel anders, maar niet zó verontrustend dat ik er voor uit bed kwam. Toen ik bijna sliep, kwam er weer een geluid uit de kast, niet iets met hout maar net of een dier ergens afgleed...
Ale er een muis in zat, dan zat die er 's morgens ook nog wel in, pitten dus Leidje. Niks meer gehoord. 
Vanmorgen deed ik de deur open en moest vreselijk lachen. Tegen de binnenkant ervan had Jachman ooit een flinke haak gelijmd om er zijn broekriemen aan op te hangen, ik had er nu mijn riemen aan hangen en de haak had het begeven. Hij was kennelijk op een plank gevallen, de riemen ook en die waren later naar de bodem gegleden.  Raadsel opgelost.
Er zijn in dit oude huis, dat door houten gebinten en dakspanten bij elkaar gehouden wordt, bij elke weersverandering vreemde geluiden te horen. Er zitten vleermuizen in de spouwmuren, vogels tussen pannen en beschot, muizen die buiten wonen, maar binnen hun voorraad pitten en zaden droog houden, dus je begrijpt, dat er altijd wel iets wakker is, beweegt en geluid maakt. Ben er helemaal aan gewend.
Zij aan mij ook, anders verhuisden ze wel.      

donderdag 25 september
Bij al het dreigende nieuws wil ik het plezier in gewone simpele prachtige onderwerpen niet laten ondersneeuwen of verzieken.
Een pot met deze schitterende bloemen herinnert me er telkens aan om zelf als een mini tegenwicht te functioneren. Dank aan de Jachmannen.
 

De eindejaarsvraag 'wiljewatgevenvooronsgoededoel' is eergisteren al ingezet en gisteren voortgezet met de kinderpostzegelactie. Dionne komt met geestelijk ondersteuner Jikke met de lijst. Over een maand komen nog een paar verenigingen langs en aangezien ik al die mensen een warm hart toedraag, ze vaak persoonlijk ken en ze ook aardig voor mij zijn, bestel ik iets bij hun voetbalclub of bejaardenkoortje, al heb ik daar niks mee. Bloembollen, postzegels, kunstkaarten, oliebollen, stollen, wijn, struiken, kniepertjes, rollades, worsten, het assortiment wordt steeds uitgebreider.
Wat ruilhandel betreft vind ik 'een heitje voor een karweitje' van scouting sympathieker. Iets 'doen' als tegenprestatie ipv met een lijst komen.
Ik bedenk net dat Yvonne vorig jaar weer met anderen samen een hele dag 'kniepertjes', nieuwjaarsrolletjes, stond te bakken voor de 'muziek'. Ik meen me te herinneren dat het er 1200 waren.  Als dat geen 'doen' is!  
 
woensdag 24 september
De bollenverkoop voor de zang van Jo is weer begonnen, dus ik zoek weer naar wat moois in de catalogus. Nee, 't heeft geen haast, ik mag er een paar weken over doen. De mini Buddleja van vorig jaar is in de pot flink gegroeid en heeft uitbundig gebloeid.
Als Jo naar haar volgende adres gaat, loop ik met haar mee naar de zandweg.  'Hoe gáát het met je?' De vrouw met het oranje jackje die daar loopt, heeft het tegen mij, maar ze kent kennelijk Jo ook die net weg fietst.
Ik ken haar als de moeder van een inmiddels 40-jarige oudleerling, maar ook  van een heel andere situatie. Ze assisteerde in het ziekenhuis bij een zwaar onderzoek van Jachman een paar jaar geleden. Ik mocht daar bij zijn. Haar man werkte bij Jachman op kantoor in Groenlo en was 23 jaar na zijn afscheid bij de nazit na zijn overlijden. Dat hebben we zeer gewaardeerd.
O ja, we hebben ook nog eens dezelfde bakker, daar zie ik hem nog wel eens!   

dinsdag 23 september herfst
Mooie postzegels gekocht, vuurtorens op een velletje.

Heb je wel eens meegemaakt dat er een gebruiksaanwijzing achterop stond, om te vertellen hoe ze eraf te krijgen? Ik wel, een heel duidelijk verhaal, alleen werkt de methode van postzegel eerst langs de perforatie afscheuren, hem dan een beetje omvouwen en dan lostrekken, niet. Het velletje buigt mee met de postzegel, is niet stug, blijft goed plakken. Mijn snelste tijd per zegel was 2 minuten.     
                                                 *****
Ruim 2 maand staat er al een waarschuwingspaaltje naast de afgebrokkelde slootkant in de zandweg. Die zandweg is gisteren weer geschaafd, mooi, met een boogje om het paaltje heen. Ach, misschien groeit het vanzelf wel vast.
                                                 *****
Naar de open dag bij Corinne geweest. Alles wat met het onderhoud en de verfraaiing van voeten en benen te maken heeft, kan ze nu onder haar dak aanbieden. Het was druk. Leuk voor haar. 
                                                 *****
Een jaar geleden overleed Frank, de enige zoon van mijn zus. Als het voor mij al moeilijk was, hoe zwaar is het dan voor haar en de vrouw van Frank. Ik bewonder zeer hoe ze met hun verdriet omgaan.
                                                   *****    
maandag 22 september
Ineens kreeg ik de geest en stortte me op de achterstallige boekhouding. Niet dat er veel te boekhouden is, maar wat er is, ligt onordelijk in verschillende bakjes en op losse stapeltjes tussen reclamefolders, tijdschriften en aantekenbriefjes.
Ik had graag gezegd dat het nu keurig voor elkaar is, maar.... ik kwam een brief tegen waar ik op reageren moest, daar had ik een oude map voor nodig, toen kwam ik daarin weer iets anders tegen dat ik leuk vond, zocht in een laatje de bijbehorende ansichtkaart, vond wel een tegoedbon van 12.50,  keek op internet wat ik daarvoor kon kopen, en toen hoorde ik drukte op de weg, en ging kijken. Er liepen veel individuele hardlopers en wandelaars langs die door verkeersbegeleiders voorrang op auto's kregen bij het oversteken, geen idee waarvoor ze waarheen gingen, en zo was ik een paar uur druk met niks. Een heerlijk raar rommelmiddagje gehad!

zondag 21 september 18,4 gr
Vaak rijd ik van Bredevoort 'binnendoor' terug naar Winterswijk en dan kom ik langs dit beeld van een monnik.

Het herinnert aan het klooster Schaer dat hier dichtbij stond. De bisschop van Munster gaf in 1429 toestemming om een klooster te bouwen op landgoed Ter Schaer onder Bredevoort, dat onder Munster viel. Eerst kwam er een klein kerkje, later een grote kloosterkerk met 11 altaren. Tijdens de 80-jarige oorlog brokkelden het kloosterleven en de kerk langzaam af. Ook letterlijk: na de beschieting van Bredevoort door  Maurits in 1597 werden de kloosterstenen gebruikt voor de herbouw van het stadje.
Hans de Graaf dook in de geschiedenis en schreef er een boek over. Ik weet niet of het al verschenen is, las wel dat er vorig jaar voor het uitgeven van het 320 pagina's dikke boek in full color nog geen geld was.

zaterdag 20 september Dichte mist, 's middags onweer.
Niet het houden van een inleiding is het probleem, maar het onderwerp. Heb je maar één favoriet, en heb je de mogelijkheid die op een paar plaatsen te laten horen, dan groei je erin, beheerst het onderwerp. Heb je maar 1x de mogelijkheid iets te vertellen, dan wordt het moeilijker. Mijn onderwerp is ???????? 
Wat doe ik dus? Snuffel bewaarde krantenartikelen door, kijk op internet, bedenk wat anderen in ons gezelschapje al verteld hebben, wat ik zelf al deed: Gavrinis, Familieopstellingen, en bedenk dat ik niet met de nieuwste gegevens over Stonehenge aan kan komen, omdat er niet de mogelijkheid is om iets te laten zien. We hebben de beschikking over een ruimte van de Bibliotheek, maar er is geen beamer aanwezig en bovendien interesseert maar een enkeling zich voor het raadsel van bouwkunst in de prehistorie.
Wat dan? Een onderwerp dat iedereen aangaat, is dood gaan. Dát lijkt me wel een mooi onderwerp: Stervensbegeleiding. Heb ik daar iets recents over, weet ik daar uit de praktijk iets over, dat laatste wel, dat eerste ook: Maud Effting schrijft erover in de Volkskrant: Arts faalt bij stervensbegeleiding, te vroege sedatie kan leiden tot een vreselijk sterven.
Je komt de bibliotheekruimte binnen, ha gezellig, Annie en Bob zijn er al, staan met Gerrit te praten, Jopie is er ook, er wordt chocolademelk getapt, er komen meer mensen binnendruppelen, vragen waar doe jij het over? Falende stervensbegeleiding.
Stilte.
Ik zie het voor me. Iets anders zoeken dus.

vrijdag 19 september  21,6 gr
Als ik buiten bij de keuken boontjes afhaal, hoor ik weer even een paar keer de schreeuw van de ijsvogel. Ook een stuk of tien buizerds laten zich horen als ze boven het bos en de wei cirkelen; is dat al het verzamelen voor de trek? De zwaluwen zijn al weg evenals veel merels. Vreemd zo'n herfstig gedrag als je bij ruim 25graden een paar zomerse dagen beleeft.

Tuinman Peter komt even langs om de voortuin een paar handen vol  natuurmestkorrels te geven.
'Ga je het onkruid bemesten?' Hij kijkt even zorgelijk, maar heeft nu echt geen tijd om te wieden, want het gaat regenen en voor die tijd wil hij nog bij meer mensen mest uitstrooien.
Als ik hem uitgeleide doe, zie ik in de net gemaaide berm iets glinsteren, een bierblikje en een kapotte patatzak met schaaltje. Ik wil me niet  meer ergeren en ruim elke dag wel iéts op. Het is leuker als toeristen het huis kunnen fotograferen zónder dat er rotzooi bij op komt te staan! Rianne heeft niet voor niks alle spinnewebben weggehaald en luiken en ramen een beurt gegeven!
Ik zag Jan Derk ook al waarderend kijken. Hij schilderde de gevel vorig najaar. 

donderdag 18 september  25,8gr
Om kwart over zes ben ik naar buiten gegaan en had het gevoel bijna recht onder de maansikkel te staan. Geen wolkje te zien, nog wel een paar sterren, er hing een beetje grondmist boven de wei. Door de beuk heen kon ik het ISS aan zien komen, zó helder verlicht zie je hem bijna nooit. Hij was 4 minuten te zien voor hij precies in het oosten 'uitdoofde', want zo lijkt het dan. Al zo vaak heb ik naar hem gekeken en het blijft genieten, bewonderen en verbazen.  Wát een schitterend begin van de dag!
                                              *****
Op de mail van Laurens Jz. Coster vandaag een gedicht van Arthur Rimbaud, uit Gedichten, vert. Paul Claes, 1998. pag. 72/73. Over een soldaat die op een idyllische plek in het gras ligt te slapen. Hij lijkt te glimlachen in zijn droom. En dan:
De geuren doen zijn neusvleugels niet trillen;
Hij slaapt in de zon, één hand op zijn stille
Borst, rechts twee rode gaten in de zij.

Het lezen van dit gedicht gaf me hetzelfde schokeffect als toen ik de slapende pad vond, die door een bunzing gebeten was om hem te verlammen, zodat hij lekker vers bleef voor opeten later.

Pad            

Hij lag zo lekker lui te zonnen bij de beek,
de beentjes beetje wijd, het buikje nog wat bleek.
Ik wilde hem zacht kietelen, en bukte dichterbij;
zag toen pas de twee gaten, heel diep in elke zij.

schilderij van pad
Paul Claes geeft in het boek bij elk gedicht uitgebreid uitleg over zijn keuze om het zó te vertalen, over de achterliggende betekenissen van een woord in het Frans, enz. Voor mij vaak boeiender dan de gedichten zelf.

woensdag 17 september  25,6gr
Volgende maand is Rianne 25 jaar getrouwd en ze bracht een uitnodigingskaart voor me mee. Ook bij hen was het een jaar met veel verdriet en moeilijkheden. Misschien kunnen ze toch na zo'n prachtige herdenking het jaar positief afsluiten.

Het was een prachtdag gisteren, om 10 uur konden we al buiten koffie drinken en om half acht was ik net klaar met maaien. Het ziet er weer zo netjes uit! Ik zou bijna bezoek van een drone-tje willen hebben om me van boven af te filmen bij het rondjes maaien. Rondjes? Ronden!
Bij zo'n schitterende dag met veel zon denk ik nu wel aan mensen met een zonneallergie, die dan juist binnen moeten blijven. Lijkt me heel erg.
                                                     *****
PAN. Die letters zeggen je misschien niks, maar ik ben lid van die Vereniging. De letters staan voor Particulier Agrarisch Natuurbeheer. Van de site:
De coöperatieve vereniging is opgericht voor de praktische uitvoering van natuur- en landschapsonderhoud. Ongeveer 25 leden, overwegend agrariërs, voeren als zelfstandig ondernemer werk uit in opdracht van de coöperatieve vereniging. De overige leden zijn over het algemeen potentiële opdrachtgevers van PAN, eigenaren dus van landschapselementen, bos of natuur.
De vereniging heeft hier al verschillende dingen gedaan, die je als eenling niet kunt: zoals bomen kappen en afvoeren na de sneeuwramp van 2005, het aanpoten van een stuk bosplantsoen en het kappen van een paar bomen bij de beek, die op de schoppe dreigden te vallen. Vorige week is er een grote acacia afgescheurd van de dubbele voet en is in  een grote met klimop begroeide berk gevallen, die nu helemaal scheef staat. De andere acaciastam staat nog.
( ik typte per ongeluk in plaats van 'is in' 2x  'is' en dat is een beladen lettercombinatie)

dinsdag 16 september 25,5gr
Bij de studieclub vertelde Willem bijzonderheden over de beken  in het Winterswijkse. Veel beken die er nu heel natuurlijk uitzien zijn ontstaan uit diepten in het landschap die vaak vol water stonden. De eerste boeren vonden dat jammer van de landbouwgrond. Om het water weg te laten lopen groeven ze gootjes tussen die diepten en doordat de bodem sterk afliep, zo'n 25 m over 10 km, begon het water vanzelf te stromen en af te vloeien naar een paar bestaande beken. Door de draaiing van de aarde begonnen die jonge beken vanzelf te meanderen en sleten zo de bodem uit, zodat het er nu na eeuwen natuurlijk uitziet. Op veel plaatsen hebben ze hoge steile oevers, zoals ook hier 'onze' beek heeft. Geschikt voor ijsvogel en grote gele kwikstaart, die er nestholen in maken.
Wanneer de bodem niet slijt doordat die een andere samenstelling heeft zoals bij de Geul in Limburg, is de bedding veel vlakker.

De bodem van Winterswijk stamt uit verschillende geologische periodes, krijt, keileem van gletschers uit de ijstijd, stuifzandduinen, beekklei en nog iets wat ik na moet kijken. Ander keertje. 
Willem ging ook uitvoerig op andere beekaspecten in, overstromingen, watermolens en hun eigenaren, beekbegeleidende bossen, recreatie en verdroging van landbouwgrond door rechttrekken van beken in de jaren 70 - nu weer voor een deel teruggedraaid-. Ook Willem kende baas Baas van het Waterschap destijds!  

Veel wist ik al wel, maar een paar oorzaken van overstromingen niet, zoals de spoordijken, waardoor al het water bij een plaatselijke hevige bui naar een beek stroomde die dwars door het dorp liep, en die een te kleine bedding had om dat snel af te kunnen voeren.
Fabrikant Jan Willink, Tweede Kamerlid (zie website NOLS) die katoen in grote hoeveelheden weefde moest de grondstof snel kunnen aanvoeren en de producten snel kunnen afvoeren. Ook zag hij de voordelen voor personentransport in en hij was een van de eersten die opdracht gaf om spoorlijnen aan te leggen. Hij deed dat niet kinderachtig: 2 lijnen naar Duitsland, een lijn naar Arnhem en een naar Zutphen, de GOLS-lijn naar Twente en de NOLS-lijn naar Delfzijl.
De GOLS-lijn is opgeheven, net als de twee Duitse lijnen, maar kleine stukjes van de NOLS-lijn bestaan nog.

maandag 15 september
Gisteren was het precies vijfenzestig jaar geleden een woensdag, - even op de eeuwigdurende kalender gekeken- en op die morgen ging mijn vader met zijn verloofde naar het gemeentehuis en kwam getrouwd weer thuis. Ik kan me niets feestelijks van die dag herinneren. 'k Zal er mijn zus eens naar vragen hoe dat was. Had ik die dag vrij van school? Volgens mij woonden we toen net in het buurhuis, haar huis, dat verbouwd was om 3 mensen extra te herbergen.

Iets meer dan 5 jaar heb ik daar gewoond, van m'n 13e tot m'n 18e, en dat waren niet mijn gelukkigste jaren. Die van mijn tweede moeder ook niet, denk ik, met mij als lastige puber, en een man die bij ruzies meestal voor zijn dochters opkwam.

Dat ik niet ben weggelopen, kwam doordat ik op m'n 15e Jachman leerde kennen.

zondag 14 september
Vandaag was het een feestelijke dag. Het hele weekend was feestelijk. Gisteren o.a. naar het dorp geweest met Carla. Met zicht op een bloeiende wei in het nieuwe koffiehuis wat gedronken. De cheffin die de bestelling opnam begroette ons met: Fijn dat u hier bent, u ging toch altijd naar De Koets?     Dat was lachen natuurlijk. Bekend als de bonte hond. De zozijn-mensen, die bedienen, doen heel goed hun best. Aandoenlijk.
Wolfgang ging met hand-en kettingzaag de schuingezakte kers en de ingestorte acacia te lijf. Enorm veel hout kwam er af. Carla pakte de nette stukken in de houtberging en de lange dunnere takken voerde ze af naar de kidde.
Vandaag ging ze met het tuinwerk verder.
De Cadzandgangers waren weer terug en kwamen ook. We konden buiten lunchen, maar het avondeten moest binnen, toen was het te fris. In de zitkuil was het vanmiddag en gisteren gewoon heet.
Zo met elkaar bezig zijn- koken, luieren, koffie drinken, met de honden lopen, praten, lachen, tabletvoorlichting geven/krijgen, tafeldekken, voetballen kijken, vaatwasser inruimen, denken over wat voor houtkachel waar kan staan, en dat alles in wisselende samenstellingen- maakt voor mij zo'n weekend tot een feest. Inmiddels zijn ze alle vier weer thuis, ze bellen altijd even, en ik kan naar bed. Moe maar zeer voldaan.

zaterdag 13 september
Tegen 11 uur gisteravond kwamen de logees toch nog. Het was enorm druk geweest op de weg, na een langdurige Stau voor Düsseldorf. Ze kunnen natuurlijk ook zaterdags bijtijds rijden ipv na het werk op vrijdag, maar dan missen we het ontbijten samen en de vroege gang naar de markt. Voor mij is het echt een extraatje als ze 's avonds al komen.
Wat was er nog meer voor leuks: bij de post zat een heel persoonlijk cadeau, de gebundelde gedichten van iemand die ik alleen van een mailgroep ken. Leuks is niet het goede woord, goeds of warms is een betere omschrijving.

Ook iets leuks, wel leuk dus, is de correspondentie met de SNS-Bank. De simpele banken zijn opgeheven en ook het prachtige gebouw hier bij ons staat leeg. De SNS-winkel(!) - hoe verzinnen ze het, in een winkel je financiën afhandelen!- zit nu in de winkelstraat.
Ik krijg post van het hoofdkantoor. Al drie brieven en een telefoontje dat ik me moet laten identificeren. Dat moet, anders kunnen ze geen zaken meer met me doen   '..en we willen u graag als klant houden!' en We kunnen desnoods een gesprek bij u thuis hebben!
Nu moet je weten dat er nog 34 cent op de rekening staat, (ik had over 2013 precies euro 0,01 rente) en dat ik van 1997 tot 2004 moeite gedaan heb om die rekening op te zeggen. Dat kan niet zonder meer want het zijn 34ct van een spaarloonrekening van vóór 1997 en dat kan niet telefonisch, want het is een papier waar een handtekening op moet van mijn oude werkgever en die zit op 12 km afstand.
Ik verdom het om er naar toe te rijden, 24 km, een kwartier wachten, uitleggen waarom, enz. het kost me zeker een uur en dan nog de reiskosten.
In de brief van SNS staat bij Contact een mailadres, maar als je dat aanklikt, krijg je geen mailformulier, maar de hint om eerst op de site te zoeken naar het antwoord op je vraag. Dat staat er uiteraard niet bij, dus probeer ik het mailadres van Klachten, wat hetzelfde blijkt, natuurlijk. Ik kan ook bellen, maar dat kost me  
ook weer iets.
Dus negeer ik de brieven en dreigementen en laat me als klant afvoeren. Blij toe.
 't Kost ze een paar centen, maar dat grote verlies moeten ze maar nemen!

vrijdag 12 september
Bij Rainer weer 3 boeken voor 5.- gekocht.
   Carlos Ruiz Zafon, Der Schatten des Windes. Ik wou het al jaren lezen, maar aarzelde omdat het een moeilijk boek is. 2001 geschreven in het Spaans, in 2003 vertaald naar het Duits. Ik wil weer hardop Duits lezen want ik merk dat de vaardigheid in het spreken achteruit holt.  
   Edgar Hilsenrath, Das Unerzählbare erzählen. Artikelen door en over de schrijver. Jood, schrijft over de Holocaust, heeft die overleefd, gaat in Israël wonen, ziet welke ellende patriottisme veroorzaakt en gaat weer terug naar Europa.
   Penny McLean, Einsamkeit ist eine Sehnsucht. Na haar boeken over beschermengelen is dit er één met een heel ander thema, wat is het nut van eenzame perioden. Ben benieuwd.
Ze zien er alle drie gloednieuw uit, dit keer geen opdrachten of namen erin, maar wel een mooie kunstkaart, voorstellend een jong meisje met racket en pluimbal. Jean-Baptiste Simeon Chardin, 1737.   De term badminton past niet bij dit meisje in die kleding.

donderdag 11 september
Weer had Meggie mooie verhalen over haar kleinkinderen, die bij hen een paar dagen logeerden.
Ze loofde een prijs uit voor een bepaalde opdracht, een zelfgebouwde hindernisbaan moet zo snel mogelijk genomen worden. Stopwatch en veel met water gevulde ballonnen! Er is een troostprijs voor de verliezer, ze denkt aan de jongste. Allemaal vinden ze de troostprijs zo leuk, dat ook de oudste die  altijd wil winnen het nu zo langzaam mogelijk doet!-
De jongste kan de r niet zeggen, en heeft het over een klinggesprek. Maar hij kan wel de anderen roepen voor het voetenwassen voor het naar bed gaan:
Binnen komen, voeteninspectie!-
Van het huis hebben de kinderen een restaurant gemaakt, met een bord bij de deur waar De Kaketoe op moet komen te staan, maar waar de middelste die net goed kan schrijven De Kaktekoe van maakt.- 
Ja, ik ben ook opgeschoten met m'n schilderij, volgende week is het af!

woensdag 10 september
Over 2 weken is Vronie één van de mensen die bij DWDD een boek gaat aanprijzen. In de Gelderlander staat een groot artikel over deze ondernemende onderneemster. Ik ken het miniwinkeltje van haar grootvader nog aan de overkant van de straat. Als ik naar school liep kwam ik er langs en bewonderde vaak de heiligenbeelden die in de etalage stonden. Er werden ook kantoorartikelen verkocht en misschien kerkelijke lectuur, dat weet ik niet, want wij waren protestant.
Jachman die als jongen bevriend was met een andere zoon dan de opvolger,  kwam er vaak thuis.
Hij vertelde hoe er eens een klant met een kapotte vulpen kwam. Of die snel gemaakt kon worden. Zoon Jan verdween naar achteren met de woorden: 'Ik zal even op ons reparatieatelier vragen of het er tussendoor kan.'
In de huiskamer brandde de kachel en hij drukte de punt van de pen stevig en plat op een hete ring, de aangekoekte inkt verbrandde, daarna spoelde hij de pen in heet water, vulde hem met inkt, en yes, hij deed het weer. Hij dronk nog rustig een kop thee en ging toen de klant blij maken.  

Deze zoon en zijn broer werden echte boekhandelaren en de zaak verhuisde naar de overkant, werd steeds groter. Dochter Vronie heeft de zaak verder uitgebreid en verfraaid en organiseert avonden met schrijvers. Ze wint etalagewedstrijden, geeft op internet boekentips, en heeft veel voor Winterswijk gedaan, zoals voor het herstel van strandbad en openluchttheater.
...én ze heeft een dom mens, die in haar winkel niet uitkeek en met een ambulance naar het ziekenhuis vervoerd moest worden, liefdevol gerustgesteld en later thuis een mooi boeket laten brengen! Veronie Snijder-Kramer!

                                                                             *****
dinsdag 9 september
M&M belden op, het gaat goed! Ze zijn een paar dagen met vakantie in de Pyreneeën geweest, klein hotelletje, prima keuken, ze hebben tochten gemaakt, gezwommen, stukjes gewandeld, kortom: genoten. Na het nare en spannende jaar is dit natuurlijk geweldig goed nieuws.
                                                       *****
Ook in Cadzand genieten ze van mooi weer. Prachtig de volle maan boven de duinen, de beschutte plek om te zonnen, het strand om te wandelen enz.
En daar eten ze ook lekker, zeker weten! Lief dat ze bellen.
                                                        *****
Van Corinne hoorde ik ook goede berichten, ze werkt in haar praktijk al samen met een podoloog en nu komt er nog een orthopedisch schoenmaker bij.
Ze kan goed organiseren en heeft haar zaakjes prima voor elkaar. Daarbij is ze gewoon een aardige vlotte meid.
                                                          *****
Carla belde. Ze hebben plannen om komend weekend hier te komen. Of dat uitkomt? Ja, altijd  natuurlijk! Fijn.

maandag 8 september
Vanavond eindelijk op Arte Het ontstaan van Europa, om 19.25u. Dacht ik.
Errig! Ik was een uur te laat! Het was nu een uur vroeger! Nee, ik vloek niet!! Probeer nu a.s. donderdag 7.45u.  'D'r rust gin zeagen op.'
                                                *****
Afgelopen donderdag liet ik Carla's tuin zien met het kistje zelfgepote en naar ik nu weet heerlijke aardappels. Ik vroeg toen plagerig wat er voor lekkers in het achterste kistje zou zitten. Nou dat heb ik geweten!
Moeder! Dit zat er allemaal in dat kistje! Jaha! ik hoor je wel!

Een paar uitgelopen oude aardappels  in de grond stoppen en dan heb je zonder gif een pracht opbrengst. Kan iedereen met een tuin. 
Hé, daar is de groene kikker ook!

Ik heb de gloednieuwe mollenklemmen in prima compost in de kruiwagen gepoot. Dat moet. Mollen houden niet van de lucht van smeerolie en vet en door de klemmen een week in zand of compost te leggen kun je ze mooi vernachelen. Dat klinkt wraakzuchtig, maar dat is alleen om mijn weerzin tegen klemmen te maskeren.
Mijn weerzin tegen molshopen in een net gemaaid grasveld is groter, dat wel - en daarom dus tóch!

zondag 7 september
Soms kijk ik weken niet naar een documentaire en nu een paar keer achter elkaar, omdat ik geologie en archeologie interessant vind. In de Kalahariwoestijn in Namibië leven de San, een volk dat leeft van de jacht, voornamelijk met giftige pijlen. Ze leven in groepjes van ongeveer 50 mensen en verdelen de jachtbuit eerlijk. Om verse wildsporen te vinden, hebben ze een ongelooflijke kennis over sporen lezen ontwikkeld. Van welk dier, hoe oud, van wanneer is het spoor, was het 's morgens vroeg, in de namiddag of 's nachts, waar gaat het heen?
Een spoor ouder dan een dag is al waardeloos.

In de westelijke Pyreneeën in de buurt van Pujols bij Les trois Frères bevinden zich grotten die 2 km diep zijn. Eén ervan ligt op particulier terrein bij een kasteel en een eeuw geleden heeft de toenmalige kasteelheer de grot al onderzocht en werd een enthousiast archeoloog. Hij ontdekte tekeningen op de wanden, lemen bisonbeelden, en voetafdrukken van een stel dansende mensen, ja, van rituele dansen, wist hij. De huidige kasteelheer laat geen toeristen toe in de grot, alleen archeologen.

Wat hebben de jagers in Namibië met Pujols te maken? De wetenschap wil weten wat die grotmensen deden, hoeveel het er waren, of het mannen of vrouwen waren en of de sporen net zo oud zijn als de met houtskool gemaakte tekeningen, uit het eind van de laatste ijstijd, het Magdalenièn, 18.000-10.000 jaar geleden.
In wetenschappelijke geschriften staat al veel dat als bewijs gezien wordt, maar als de jagers de sporen kunnen bekijken en hun mening erover geven, dan zou dat een verrijking zijn.

Een paar mensen van verschillende universiteiten gaan op les bij de San. Veertien dagen trekken ze met tentjes en 4 jagers door de woestijn, en ze staan versteld van hun kennis.
Ze willen ze graag meenemen naar de Pyreneeën en als proef gaan ze met z'n allen een grot in Noord-Namibië in. Een test of die vlaklandbewoners de duisternis en de benauwdheid aankunnen. Hun kliktaal is ook een probleem, maar 1 San kent Engels en vertaalt. Door hun totaal andere levenswijze hebben ze een ander soort taal ontwikkeld. Voorbeeld: Ze kennen niet het begrip 'misschien', het is wel of niet, ja of nee, ook 'het zou kunnen, maar...' komt in hun taal niet voor, want met jagen in een groep zou dat niet werken. 

In de grotten komen ze tot heel andere conclusies dan de wetenschap. Als ze het alle vier op dezelfde manier uitleggen, geldt het pas voor ze. Zo en zo is het. Ja of nee.
Door met een totaal andere insteek naar de sporen te kijken, 'zien' de archeologen wat de jagers zien. In die 2 weken les in sporen lezen, hebben ze veel geleerd. Zelfs de kasteelheer doet afstand van de ideeën van opa en accepteert de nieuwe zienswijze. Een bijkomend voordeel is dat 'de' wetenschap leert om dingen van de grond af nieuw te bekijken en niet voort te borduren op oude 'bewijzen'.  Film van het ZDF 2014, gezien bij Arte.
Niks rituele dans. Hielafdrukken van een man van ongeveer 38 en een jongen van 14 in de grot, op de terugweg van een ondergrondse rivier waar ze leem gehaald hebben!  Ze liepen 2x heen en terug.  Ik zou dat er niet uit opgemaakt hebben! Dat dansen trouwens ook niet. (Er zijn meer afdrukken dan er op de foto staan) 

Zaterdag 6 september
Jammer voor de mensen die net als ik uitkeken naar de herhaling van Het ontstaan van Europa op Arte, die was aangekondigd en niet doorging, maar gelukkig was het tweede deel Afrika dat er voor in de plaats kwam ook schitterend. De film sloot naadloos aan bij de laatste lessen geologie bij Marianum voor de vakantie.  
                                                                             ***
Er was nog iets wat me interesseerde, Collegetour met Marlene Dumas. Ze voelde zich duidelijk beter in haar atelier, dan in een zaal met mensen die van alles van haar wilden weten. Ik vond mooi hoe ze er bij zat: of ze op de markt op een groentekistje zat. Ze was nerveus, maakte haar zinnen niet af, het Nederlands ging haar niet zó goed af ( ze is Zuid-Afrikaanse ), maar door al haar gelach en gegiechel heen, zag je dat ze een gedreven serieuze vrouw was. Lachen gebeurt vaak uit verlegenheid.


Zo was het binnen, terwijl het buiten zó was

 

vrijdag 5 september
Gisteren overleed Gerrit Kouwenaar, 91 jaar.
Hij schreef:

Men moet

Men moet zijn zomers nog tellen, zijn vonnis
nog vellen, men moet zijn winter nog sneeuwen

men moet nog boodschappen doen voor het donker
de weg vraagt, zwarte kaarsen voor in de kelder

men moet de zonen nog moed inspreken, de dochters
een harnas aanmeten, ijswater koken leren

men moet de fotograaf nog de bloedplas wijzen
zijn huis ontwennen, zijn inktlint vernieuwen

men moet nog een kuil graven voor een vlinder
het ogenblik ruilen voor zijn vaders horloge –

Zo iets nalaten....!

donderdag 4 september
Tegenover de Lichtevoordenaren op les heb ik mijn enthousiasme gespuid over het park en ook zij vinden het prachtig.
Ik heb wel aan mijn straatje geschilderd, maar het is niet mijn ding, ik werk liever vrij, geen huizen en straatstenen. Thuis weer aan het maaien geweest, door de zon en de wind was het gras goed aangedroogd. 't Is nu bij huis weer lekker kort.
                                                      *****
De hele week om half acht kijk ik op Arte naar de serie over plaattektoniek. Vanavond  het ontstaan van Europa. 
                                                     *****
    
Hoe maak je van een kleine voortuin een paradijsje inclusief moestuin? Je gooit een lap plastic over het stoepje van trottoir naar voordeur en bouwt op die plek een vijver. Wolfgang?
Je krabt minutieus de grond los van de rotsbodem en vermengt die met 3x zoveel beste potgrond. Carla.
Je legt grote keien neer ter decoratie, bouwt van grindtegels een terrasje voor 1 stoel, zet netjes een stel kistjes in het gelid, gooit daar een paar oude aardappels en groentezaad in, en gaat met vakantie. Samen.
Bij terugkomst groeit en bloeit alles, de aardappeloogst is behoorlijk en smaakt uitstekend, én er zit voor het eerst een groene kikker in de tuin! De eerste die ze in Duitsland 'heeft'.  Nee, geen foto als bewijs!
Wat zou dat trouwens voor lekkers in het achterste kistje zijn?


woensdag 3 september
 


We lopen langs de rand van Lichtenvoorde en ik weet niet wat ik zie: een zeer uitgestrekt parkachtig landschap of een landschappelijk park, dat ligt aan de zuidkant van de plaats. Het is 10 ha groot en een schit-te-rend wandelgebied. Het is niet vlak, maar heeft heuvelachtige gemaaide en ook verwilderde grasvelden, veel vijvers en watergangen, speelgelegenheid aan en in het water, niets is van metaal, alleen boomstammen en takken zijn gebruikt. Het is een jaar of 3 geleden heraangelegd en moet nog verder dichtgroeien, maar nu is het al heel mooi!
Wentholtpark heet het. Het was schoon, ik heb er geen rotzooi en geen afvalbak gezien.
                                                              *****
Maar hier is het ook mooi. Vanmorgen vroeg de nevel boven de wei..

dinsdag 2 september
Er is een besloten tuin achter het huis, niet groot, zo breed als het huis en niet diep. Er loopt een betegeld slingerpaadje doorheen naar de poort, er is achterin een vijver met planten en visjes met een rondlopend laag muurtje erlangs als zitplaats, hoog tegen de schuttingen groeien rozen en bijzondere struiken, er hangen vogelhuisjes tegen de muren, bijenhotels tegen stammen en schuttingen, er wordt druk gezoemd en gefloten, er is een zithoek om met de hele familie te eten, er zijn nog 2 kleine zitplekken in zon of schaduw en er is een weerstation op het dak van de schuur, de gegevens kun je in huis aflezen.
Bij elke stap die je zet, voel je de liefde van degene die dit aangelegd heeft, maar hier nooit meer iets zal planten of snoeien. Treurig word je ervan.   

maandag 1 september
Mist, mooi weer, herfstig. Einde van alle schoolvakanties.
                                                 *****
Op de site van Hans Mellendijk staat bij gisteren een mooi muziekfilmpje. Twee jonge vrouwen spelen Gymnopédie no 1 van Satie op piano en lame sonore. Het geluid van de eerste is bekend, dat van de tweede misschien ook wel bij oudere circusbezoekers, je hoort het niet vaak en zeker niet als concertfähig instrument. 
Annette Scholten laat het instrument gevoelvol klinken en het past prachtig bij de trage pianoklanken van Satie gespeeld door Anke Flach.
Ik heb het geluid van de zingende zaag nog nooit zó gehoord.