Logarchief   oktober  home  december

logs november 2015

 

 

30 november
Wim Brands had gisteren twee totaal verschillende schrijvers te gast, maar wt een boeiende mensen. Jan Siebelink vertelde over 'Margje' en Annejet van der Zijl over 'De Amerikaanse prinses'.
In 'Knielen op een bed violen' krijg je al een indringend beeld van het gezin waaruit Jan komt en waarin de vader een dominante uitzonderlijk godsdienstige man is.
In 'Margje' beschrijft hij de moeder van het gezin. Het was een ander verhaal geworden dan hij eigenlijk had willen schrijven. Hij had willen vertellen over hoe haar leven geweest was als ze niet met zijn vader maar met de 'oom' getrouwd was, een man in goede doen, die ze al vrij jong had leren kennen, voor ze met Jans vader trouwde. Ze ging overal met hem naar toe, logeerde in hotel Polen in Amsterdam, ging naar bijeenkomsten en diners, en dat was totaal verschillend van haar latere leven.
Na haar huwelijk ging ze nog met die man om, Jan ging als 10-jarige mee op bezoek. Als schrijver en zoon had hij aanvankelijk het verhaal willen schrijven van haar leven dat ze gehad zou hebben, als ze niet met zijn vader getrouwd zou zijn. Hij kon het niet, het zou verraad tegenover zijn moeder geweest zijn. ( hij was er dan zelf ook niet geweest, maar dat zei hij niet)  

Annejet kwam 'De Amerikaanse prinses' tegen bij haar onderzoek naar het leven van Prins Bernhard. Deze Amerikaanse woonde toen naast de Zur Lippe Biesterfelds in Parijs en nam de veel jongere Bernhard zo'n beetje onder haar vleugels en legde het contact met de Oranjes.
Over deze interessante vrouw gaat het boek. Annejet deed onderzoek in Amerika en Frankrijk, ook in de villa aan de Middellandse zee, op Cap d'Ail,  waar ze de laatste winter van haar leven verbleef, te ziek om vervoerd te kunnen worden.
Ze had altijd al een boek willen schrijven over een oude vrouw die aan zee woont en over haar leven nadenkt.

In een ander interview zegt ze in verband met de research voor haar boeken:
'Geschiedenis is een beschavende factor. Hoe meer levenservaring en zelfkennis een mens heeft, hoe verstandiger die kan omgaan met problemen waar hij of zij mee wordt geconfronteerd. Hetzelfde geldt voor een samenleving: hoe meer kennis die heeft van haar geschiedenis, des te beter is ze opgewassen tegen de veranderingen en uitdagingen waarvoor ze komt te staan.' 

29 november
  
Toevallig pak ik in plaats van het boek dat ik wil inkijken een ander boek dat er naast staat van de plank en een uur later ben ik weer helemaal ondergedompeld in de belevingswereld van de veilingmeester en visschatter Adriaen Coenensz van Schilperoort die in Scheveningen leefde van 1514-1587. Hij was naast zijn werk een bezeten tekenaar, lezer en onderzoeker.
Het boek waar ik weer een paar uur in blader en lees is Het Visboek, een overname in hedendaags Nederlands van zijn Visboeck. Aantekeningen over vreemde en gewone zeebewoners, de verhalen die hij hoorde over zeemonsters en rariteiten, en een grote hoeveelheid tekeningen die hij daarvan maakte.
Ik kocht het 10 jaar geleden na de enthousiaste beschrijving van Eisjen, meen ik, en gaf het Jachman voor Sinterklaas. Weer zo'n streek van me om zelf in het bezit te komen van zoiets overbodigs en luxueus' als dit boek. Bij de website hieronder vind je een duidelijke beschrijving.
Visboek van Adriaen Coenen | Koninklijke Bibliotheek  

28 november
Robbert Dijkgraaf verstaat de kunst om ingewikkelde wetenschap begrijpelijk te maken. Lukt hem dat ook met de zwarte gaten, het onderwerp van zijn vijfde hoorcollege in DWDD University? Het verschijnsel in de ruimte lijkt een ongrijpbaar fenomeen. Want wat is dat eigenlijk een zwart gat? 
( wikipedia)

De andere colleges van hem kon ik aardig volgen, maar dit ging te snel en met te grote sprongen. De animaties van zwarte gaten, foto's en filmbeelden, de signalen uit het heelal, de onvoorstelbare grootte van de afstanden enz. enz., al die dingen wilde hij in een uur uitleggen en laten zien, maar ik zat erbij en keek ernaar, het echt begrijpen zodat ik het na kan vertellen, nee, dat lukt niet.
Gelukkig kan ik het terugkijken en terugkijken, misschien dat ik er dan meer van begrijp. Het is fascinerend om aan de gekromde tijd te denken en me voor te stellen hoe ik er dan al geweest zou zijn voor mijn toekomstige ouders geboren waren.

                                                                          *****
Student, zoon van de overbuurman, komt als altijd met de lijst van de voetbalclub voor de kerstbestellingen. Omdat hij al jaren komt, weet ik dat hij nu in het laatste jaar van de opleiding bedrijfskunde zit.
We praten over moeilijkheden die je in het leven tegenkomt, die iedereen tegenkomt, over de heel verschillende soorten moeilijkheden, en dat je van anderen niet weet waar zij tegen vechten of onder lijden, je praat er niet gauw over. 
Ik zeg dat de clubparaplu van vorig jaar van niet zo heel goede kwaliteit was en dat ik nu dus niet val voor de clubshawl. De kerststoll en de flessen wijn bestel ik wel. Zijn broer heeft een auto, dus die doet over een paar weken de bezorging.

27 november
'k Heb net de andere 27 novembers op de site doorgekeken en het is niet uitzonderlijk dat er nog geen enorme hoeveelheden kraanvogels overgekomen zijn en dat het soms warmer was dan nu en soms veel kouder.
Dat terugkijken doe ik wel vaker, ik zie dan weer dingen die ik dacht helemaal vergeten te zijn, maar door erover te lezen komt er toch weer veel boven.

De grote kamerplanten staan nu beschut tegen vorst aan de andere kant van het huis. Ben benieuwd of ze gezond het voorjaar halen.

Vandaag gaat er een stuk van m'n haar af. Dat is natuurlijk geen erg groot nieuws, maar bij een nieuwe kapper is het toch wel even spannend.

26 november
Mijn jonge buurvrouw is al heel lang lid van het koor Jazzy Women. Elk jaar komt ze het donateursgeld ophalen en praten we een uur over zingen, het koor, de optredens en wat ze dan aan moeten. Voor de grote uitvoering heeft ze een jurk aangeschaft, de eerste sinds 20 jaar. Toen had ze er een die ze maar 1x heeft gedragen bij een familiefeestje. Ik herken me in haar verhaal, mijn laatste jurk is nog langer geleden naar de kringloop gegaan, daarna heb ik nog wel rokken gedragen, maar alleen dunne zomerrokken. Ik vind sommige vrouwen een jurk heel mooi staan, vooral als ze er hoge hakken bij dragen en slank zijn. Tja...
Aangezien ik een geboren struikelaar ben, geen trottoir voor de deur heb, en een broek heel prettig vind, ga ik geen jurk meer kopen en zeker geen hoge hakken.

Morgenavond vertelt Robbert Dijkgraaf in het DWDD-collge over zijn onderzoeksgebied zwarte gaten. De 'slechteriken' in het heelal zijn net als die in films het meest interessant, omdat we willen weten hoe ze in elkaar zitten.

25 november
Het was een bijzondere Marianum-avond, want 2 docenten hadden we voor het laatst, voor filosofie en maatschappelijke stromingen. De docente voor literatuur (gisteren de moderne Belgen) geeft in het volgende blok nog kunstgeschiedenis. De zeven avonden zijn omgevlogen.
Voor het laten beklijven van de leerstof is het er later thuis over kunnen vertellen heel goed. Gisteren was bij ma. stro. Belle van Zuijlen onderwerp in de serie Sterke Vrouwen. Voluit heette ze Isabelle Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken  (Zuilen 20 oktober 1740- Colombier 27 december 1805)
Toen ze 22 was schreef ze zonder haar naam te gebruiken het boekje Le Noble, waarin ze de hogere standen niet zo hoog en fraai neerzette als ze zichzelf zagen.  Toen haar vader erachter kwam dat zijn dochter de schrijfster was, was hij woest en kocht de hele voorraad op. Ze had voor die tijd heel radicale ideen, zoals stemrecht ook voor arme mensen die geen belasting betaalden en voor boeren en ook voor alle vrouwen! en ook onderwijs voor iedereen en ook voor vrouwen.
Ze correspondeerde in het Frans met verschillende mannen, woonde lessen bij aan de Universiteit, schilderde, schreef, ze was een typische vrouw van de Verlichting. Ze voorzag al, dat door kleinhouden van het 'volk' er binnen niet te lange tijd een geweldige opstand zou uitbreken tegen de adel. Twintig jaar later kwam die inderdaad, de Franse Revolutie.  
de jonge Belle haar schrijfkamertje boven de gracht

24 november
Jaap hield een geestige inleiding over eigenaardigheden van onze taal. Hij had de afgelopen maanden rare uitdrukkingen, verhaspelde gezegden, onlogische zinnen met dubbele ontkenningen enz. verzameld en die in rubrieken bij elkaar gezet. Hij praatte die aan elkaar met uitspraken van zijn beide grootmoeders, die nauwelijks school hadden gehad (geboren in 1875), maar heel wijze dingen zeiden. 
Er was gelukkig veel te lachen om vingers die in de melk gebrokkeld werden en andere 'nieuwe' gezegden. 
Anderen hadden ook voorbeelden van rare uitspraken of taalfouten.
Vroeger stond in de etalage van een naaimachinewinkel in Aalten een gemailleerd bord, met de tekst:
Spaar uw vrouw, naai electrisch. 
Ja, zulke dingen onthou ik vanzelf, maar hoe de verzameling spreekwoorden en gezegden van Erasmus heette, moet ik weer opzoeken ! De verzameling verscheen als 'Adagia' met in 1508 al 3260 gezegden uit de oudheid en andere landen.

Jaap had nog genoeg stof over voor een tweede spreekbeurt. Het volgende onderwerp had hij ook al, Mormonen. Hij had ontdekt dat een van zijn grootvaders rond 1900 Mormoon was geworden.   

23 november
Sightseeing.
Ze liggen z dichtbij en toch kom ik er bijna nooit, de laatste keer was misschien wel dertig jaar geleden, maar heel vaak noem ik wel de naam, bijvoorbeeld als er 's zomers onweer dreigt of 's winters sneeuw.
De Baumberge, hier net 30 km over de grens. 
Bij stralend weer reden we die kant op, want we wilden de bron, n van de bronnen, van de Berkel vinden die zich in de buurt van Billerbeck bevindt.
Auto in het stadje geparkeerd en een kaart of een andere aanwijzing gezocht om te zien waar die te vinden was.  Aan de rand vonden we pijlen Berkelbrunnen, maar er stond niet bij hoever het was. Met de auto die kant op gereden maar vonden niks.
Dan maar rond gaan rijden om ergens anders een aanwijzing te vinden. In een boog reden we om het stadje heen en kwamen in de heuvels. Schitterend heldere lucht en prachtige vergezichten.
Een auto reed vlak achter ons. Toen we een zijweggetje insloegen, sloeg hij ook af, ook nog weer bij een mini bosweggetje. Toen we stopten op een parkeerplekje stopte zij vlak naast ons. Vrouw en man aus Coesfeld.
Of we iets zochten, of ze konden helpen! Ja we zochten de Berkelbrunnen. Mensch, der ist in Billerbeck! We zeggen dat we er net vandaan komen maar geen duidelijk aanwijzing vonden.
Nee, die was helemaal aan de andere kant, eerst de Umgehungsstrasse volgen richting Nottuln en gerade am Stadtrand befindet sich der Brunnen.  Rij maar achter ons aan, we moeten ook die kant op, moeten daar zijn. In Billerbeck reden ze een zijstraat in en parkeerden daar. Bleek een doodlopende straat. We reden door en parkeerden een eindje verder, zagen een bord ri bron, voetpad, anderhalve km.
de anderhalve kilometer jonge Berkel splitst zich al aan de stadsgrens.
We dronken en aten even wat in de auto, want het begon te betrekken, het werd bar slecht weer. Typisch Baumberge-weer, een zware winterse bui van een uur, met hagel en sneeuw. Toen het droog werd liepen we het pad naar de Brunnen, maar het was koud, we wilden een kop soep of zo en besloten bij beter weer die anderhalve kilometer nog wel eens te doen.
Het was behoorlijk druk in het oude bedevaartstadje, tamelijk veel mensen op straat, een paar winkels en galerien waren open.
We gaan in het voorjaar nog wel eens terug, bi'j leaven en wal weazen.
Billerbeck

22 november

Dit spook lijkt de gordijnen te openen. Een grapje om een hemd te luchten voor het open raampje.

Van Marieke leerde ik om tegen de lage rugpijn plat te gaan liggen met een opgerold kussen onder de knien, zeker een keer of 5 per dag een kwartier. Gisteren en vandaag heb ik het geprobeerd, en het voelt goed, of het blijvend helpt, weet ik nog niet. Ik weet nog wel dat ik in het eerste jaar dat ik les gaf, in de pauze of in een tussenuur op de grond in de leraarskamer ging liggen en dan de ruggengraat afwisselend optrok en tegen de grond drukte. Dat had ik als dertienjarige geleerd van Glas, die 'heilgymnastiek' gaf. Was ik totaal vergeten, maar dat kwam nu weer boven.  Ontspanningsoefening en inspanningsoefening? of allebei ontspannend?

21 november
Mooie familiedagen deze week. Donderdag met Marieke, gisteren en vandaag met Carla en Wolfgang. Ze waren er gisteravond al vroeg, zodat we nog een hele avond hadden. Ze brachten eten mee van de Chinees, omdat ik er natuurlijk niet op zou rekenen dat ze zo vroeg zouden zijn.
Vanmorgen zijn Carla en ik naar het dorp geweest, markt en zo. Daarna reden we een rondje Meddo Huppel, dronken koffie en toen mest Carla buiten iets doen, ze had al weer te lang binnen gezeten. Blad harken werd het. De wind had het al in een enorme berg tegen de muur aan geblazen en nu pakte ze het in de kruiwagen en kieperde het ook in de beek net als ik, 17 vrachten! Evenveel als ik in 10 dagen bij elkaar harkte!

Ze had 's morgens al vanuit de camper 3 reen gezien en bij de koffie zagen we er 5 in een optocht voor en achter de beukenhagen marcheren. Ons terrein is geen jachtgebied, ligt achter 2 beken en ze weten kennelijk dat het hier veilig is.

Na de late lunch reden ze naar Apeldoorn, vannacht slapen ze bij Marieke. Morgen gaan ze via de vriendinnen van de PABO weer naar huis. Een druk programma voor twee dagen met ook nog eens 600 km rijden. Toch is het z fijn om elkaar vast te houden, elkaar te verwennen en bij te praten. Zo past het bij ons.

20 november
Er staat weer een schitterend boeket in de kamer, Marieke kwam me gisteren verwennen. In een vaas met vijf dagen geleden gekochte bloemen, stonden nog 5 chrysanten van de vorige keer dat ze bloemen meebracht, drie weken geleden! maar die mochten, nee moesten, nu weg, ze 'meurden'.
Ik vind het leuk om te laten zien dat ik gekregen bloemen goed verzorg, laat ze soms te lang staan. Zweetsokken en oude bloemen meuren. Ik weet niet meer heel zeker hoe ik dat woord heb leren kennen, maar het zou heel goed afkomstig geweest kunnen zijn van de bloemengeefster.

Heb nu om 10 uur al een aardige portie schouderklopjes gehad. Bij de kapper word ik vergeleken met haar geweldige moeder die net zo oud is als ik en ook zoveel mogelijk gewoon doorgaat met doen wat ze altijd deed. Die moet nu ook een nieuwe heup en had zich bang laten maken daarvoor. Ik vertelde hoe het mij ruim 4 jaar geleden vergaan was, heel goed en snel. Ze was blij dat ze dat positieve bericht aan haar moeder kon doorgeven.
Dat was n. 
Bij huis zwaaide mijn oude buurman naar me die op zijn elektrische fiets over de zandweg langssjeesde, de poort inreed en even kwam vragen hoe het met me was.  Hijzelf (81) was al van 's morgens vroeg aan het werk geweest bij de kippenstal. We praatten even bij, nee hij wilde niet binnen komen, en toen, achterom kijkend bij het weer wegfietsen riep hij : 'Deerne, i'j zeet er heel good uut!'  Kijk, dat hoor je graag.
Dat was tw.
Toen kwam er nog een heel lief telefoontje van dochter.
Dat was drie. Ik zit hier dus helemaal glimmend te schrijven!

19 november
Het penselen-in-de-diepvriesexperiment is even nog niet helemaal goed uit de verf gekomen, want voor ze goed en wel bevroren waren, had ik ze weer nodig om verder te werken. Het heeft alleen maar nut als je pas na een week of zo verder wilt gaan.
Als de volgende proef start, zal ik dat melden. Je bent natuurlijk net zo nieuwsgierig als ik of het werkt!

Het stormde lang niet zo hard als gisternacht, maar ook toen zag ik bij m'n rondgang alleen maar klein spul dat uit de bomen gewaaid was. Geen dikke takken. Mijn Panda is wel windgevoelig, dus als een dronkeman reed ik dinsdagavond met zware dwarswind over de weg. 

18 november
De storm woei me gisteravond bijna van de weg. Vanmorgen ben ik nog niet rond geweest om te inspecteren of er schade aan bomen of huis is. Nog even doen zo.

Als woensdaggedicht voor de Boekggrls koos ik In Memoriam van Willem van Toorn.

In Memoriam
Ik droomde dat je naast me lag vannacht.
Je was al ziek. Je zei: tot in mijn merg
ben ik van dood. Vind je het erg
dat je niet in me kunt? Hou me maar zacht

tegen je aan. Ik zei: je was zo wit
en moe toen ik je zag en dan onzicht-
baar in een kist waar ik het pad afging,
de regen en het dorp in. Wachtend gras
 
lag naast de kuil in zoden opgetast.
Hoe ben je dan weer hier. Je zei: ik wou
nog doen wat ik waarom had nagelaten:
praten met je in bed hoe levens praten.
Maar wat ik nu ben heeft geen taal bij jou.
 
Er was geen lamp. Hoe ik je dan toch zag.
k Viel in de droom in slaap. Je hield me vast.
Koud bleef de kamer tot ver in de nacht.
 
Willem van Toorn       
Uit: Gedichten 1960-1997.  Amsterdam,  2001.
                                       *****
Al 5 jaar heb ik dit gedicht in mn agenda liggen, het  verhuisde mee naar elk nieuw jaar.
Ik las het voor het eerst een paar maand nadat Jachman was overleden en hoewel ik vrouw ben en het dus voor mij anders leest, voel ik de sfeer en de diepe melancholie. 

Een droom in een droom, sommige mensen met wie ik daarover sprak, kennen dat ook, anderen weten niet waar je het over hebt.

 Ik ken iemand goed, die op haar 25-jarige bruiloft voor het eerst niets meer hoorde, na een jarenlange achteruitgang van gehoor. Ze kreeg een paar implantaten,  toen nog iets nieuws, had al doventaal geleerd net als haar man en kinderen.  s Nachts moest ze de stroomdraad afkoppelen.
Het ergste vond ze, dat ze in bed niet meer met haar man kon praten, hoe levens praten. 

Van Toorn is een dichter waar ik vaak bij uitkom als ik in begrijpelijke taal over gewone menselijke gevoelens wil lezen. Hij is 4 november tachtig geworden. 

17 november
Wim stuurde me een snelle schets van een stukje oud Parijs. Hij maakte die op een studiereis met de AKI in 1958. Iedereen denkt aan Parijs deze dagen. In de dagen van de schets was het een andere wereld.
Parijs 1958

Twee jaar voor Wim waren wij voor het eerst in Parijs, ik tenminste, Jachman was er al op de fiets heen geweest, samen met een ook 'vrome' vriend. Eerst waren ze bij heeroom Wildenborg aangegaan, de Brouwer van Abdij Westmalle bij Antwerpen, die van het trappistenbier, die een broer van zijn grootmoeder was. Ze vertelden hem dat ze op weg waren naar Lourdes. Ze werden hartelijk in het klooster onthaald op maaltijden en een slaapplek. Ze kregen ook nog wat zakgeld mee voor de lange reis.
    
geen kleintje
Onbezwaard fietsten ze rechtstreeks naar het zondige Parijs van de lange, minimaal 180cm, langbenige Bluebells. 


16 november
In het programma De Renie gisteravond was er n onderdeel dat me erg boeide: de vrouw die bij Philips 4000 mensen aanstuurde en een man had die al op z'n 50e begon te dementeren, toen zij 36 was. Op het moment van de uitzending was hij al een paar maanden dood, bij het nabericht stond dat hij 62 jaar geworden was.

De opnamen waren gemaakt toen hij in een verzorgingshuis zat en zij 3x per week bij hem op bezoek ging. Als kijker kreeg je de indruk dat hij niks meer meekreeg, maar zij vond dat hij haar op sommige momenten nog wel herkende.
Ze had al een paar jaar een vriend waar ze erg gelukkig mee was, maar ze voelde altijd dat laagje verdriet om haar man.

Ik had net voor de uitzending begon het verhaal uit van een oude man die merkt dat hij aan het dementeren is en niet meer alleen thuis kan wonen. Ook hij zit in een verzorgingshuis, herkent op het laatst zijn kinderen en kleinkinderen niet meer. Het verhaal is uiteraard geschreven door iemand die niet aan het dementeren is, maar die wel met die mensen gewerkt heeft. 
 
Ik ken van Bernlef 'Hersenschimmen' en van Max Frisch 'Der Mensch erscheint im Holozn', maar dit verhaal vind ik zeker zo aangrijpend.
Het ontkennen van de achteruitgang, het vertellen over de slimme jongen die hij eigenlijk is, het met grapjes proberen te verbloemen van dat wat mis gaat, de verwarring bij het voortschrijdende vergeten, maar ook de enkele heldere momenten en tenslotte de toenemende desorintatie. In het nabericht staat dat hij overleden is. 

15 november
Er bloeit nog steeds iets buiten.  Kamperfoelie en roos,  maar ook madeliefjes en in de wei distel en zelfs een paar margrieten.
   

Die distel is prachtig, maar hoort niet in m'n wei. De margriet wel, die is normaal wit.... 

Op het ogenblik lees ik van W. Schmid, Filosofie van de levenskunst, inleiding in het mooie leven.  Je zou het aan het begin van je leven moeten lezen en niet op het eind ervan. Nu begrijp ik het echter en dat zou ik als achttienjarige niet gekund hebben. Ik spreek voor mezelf.
Schmid geeft geen normatieve aanpak, geen handleiding met doe dit en laat dat, maar met een optatieve aanpak, hij toont opties en mogelijkheden. 
Het is maar een klein boekje, 150 pag. pocketmodel, en een soort samenvatting van wat hij eerder schreef.
Het mooie leven betekent niet het moderne consumptiegeluk, maar meer het eigen leven aanvaardbaarder maken, en daarvoor werken aan jezelf, aan het leven met anderen en aan de omstandigheden die dit leven bepalen. Een vervuld leven.
Dit is het tegendeel van een gemakkelijk leven. Juist het leren omgaan met moeilijkheden, weerstanden, ontberingen, conflicten en complicaties maakt het leven vervuld.
Ik hoop dat ik nog even tijd krijg!

14 november
Aanslagen in Parijs gisteren, meer dan 120 doden en veel zwaargewonden.

Wat een ellende voor al die mensen, al die gezinnen, al die overlevende aanwezigen die voor hun leven beschadigd zijn, ook al zijn ze niet gewond.
Hoe wordt de sfeer in de steden, bij evenementen waar veel mensen zijn. Wantrouwen en angst, haat en vergelding.

vrijdag de dertiende
net als 34 jaar geleden.
Ze moest het zelf maar weten, ze was oud en wijs genoeg vonden wij, haar ouders, en ze zette door, trouwde met Wolfgang op die vrijdag de dertiende, want het was haar geluksdag. Toen ze twee jaar was namelijk, werd ze op vrijdag de dertiende opgenomen in het ziekenhuis met ernstige uitdrogingsverschijnselen -en overleefde. Vandaar.

Prachtig weer, gistermiddag.
Al zeker een jaar was ik niet helemaal tot achterin het JMbos geweest, maar nu werd ik opgehaald en vond het er weer schitterend. De grond lag vol blad van de Amerikaanse eiken. Je kunt zien dat het niet heel goed onderhouden wordt en dat maakt zo'n bos juist mooi, minder parkachtig. Het is in de 45 jaar dat we hier wonen veel en veel mooier geworden, van productiebos -met een groot vierkant van jonge lariksen in het midden- tot een veel wilder bos met omgevallen bomen en veel ondergroei. De brand die er in de jaren zeventig woedde, heeft het alleen maar mooier gemaakt. Veel naaldbomen, dennen vooral, zijn verdrongen door loofbomen, eiken en beuken vooral, en nu is het veel meer een wild bos geworden. Het was echt genieten.      

12  november
Heb de kwastentip met Carolien besproken, maar die was sceptisch, omdat olieverf niet kan/mag bevriezen. Ik ga het toch even uitproberen, je hoort ervan. Ja hoor, ook als het mislukt! Ze liggen er al in.
De overdracht van het mobieltje lukte perfect, we kwamen tegelijkertijd van twee kanten de parkeerplaats oprijden!

Omdat mijn buurvrouw van schilderles nu op een ander moment komt (ze moet/wil oppassen op babykleindochtertje) en we haar zeer missen (ja echt, Meggie!) stuurt ze gelukkig vaak een berichtje naar een andere oma met een bijna even oude meisjesbaby, die die berichtjes met geluidsfilmpje en foto's graag met ons deelt, dan kan zij immers volgende week.... snap je? Het s ook een schitterend medium om je liefde en trots te tonen.

 
Deze vetplant zal toch echt de winter op een binnenplekje moeten doorbrengen, maar voor die tijd wil ik even laten zien hoe dit stomme miezerige saaie vetplantje dat in 3 jaar maar 1 cm in doorsnee gegroeid was, nu in n zomer buiten in een Nedapkistje met slakken en pissebedden als belagers een enorme plant is geworden! Er zitten onder haar schubben wel 7 kleine planten verborgen, die nu net zo groot zijn als toen zijzelf in mei naar buiten ging. Ik leerde altijd dat vetplanten droog moeten staan! Nee, ze knnen droog staan, maar genieten en groeien veel beter gewoon buiten in de regen en in goeie grond. De doorsnee is, gewoon recht gemeten zoals je er van boven tegenaan kijkt, 39 cm!

11 november
Met vriendin vanmorgen narcissen gepoot. Ik moet wel noteren waar ze staan, want anders zou ik er zomaar overheen kunnen lopen als zij gaan uitlopen.
Het lijkt nu net of ik ook geplant heb, maar eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik alleen bezig was met enthousiast ja-knikken als zij een plek voorstelde, en nog een plek, en nog een plek en ja, daar hangt m'n bodywarmer, en meer van die overbodige hulp waarbij ik niet hoef te bukken.
Ze is net als dochter, die ook nog wel eens wat laat liggen, nu bleef er een mobieltje achter. Ze belde vanuit ????? om af te spreken waar ze dan en dan zou staan om het in ontvangst te nemen, omdat ik daar toch langs kwam. Kijken of dat lukt.

Ik kreeg over kwasten schoonmaken een tip die ik ga uitproberen. Olieverfkwasten niet schoonmaken als je er over een paar dagen weer mee verder gaat, maar ze in de vingers van een goedkoop plastic handschoentje steken en ze in de diepvries leggen tot de volgende keer. Wel ontdooien voor gebruik, slimpie!
Het proberen waard, want spaart, verf, tijd en gedoe met groene zeep. Ook proberen: het palet met klodders verf in alufolie te pakken en eveneens te bevriezen tot hergebruik.

10 november
Bij Corinne weer bijgepraat. In een dorp ken je elkaar toch vaker dan in een stad. O, die? Woont die niet naast Jan D.? Was die niet getrouwd met een dochter van leraar die?
Op die manier dus. Ons kader bevat de Mavo waar ik les gaf en zij leerlinge was, dus we pakken mijn collega's er ook gelijk maar bij, dan is er nog de buurt waar ze woont en ik gewoond heb en waar ik mensen kende die zij ook nog gekend heeft. Veel gesprekstof.
Ze is aardig en discreet, dus het blijft onder ons.
Ik ging om zes uur bij haar weg, zij had nog een klant tot zeven uur. Ze heeft het druk met haar eigen bedrijf.

Toen ik bij haar klaar was, wilden we ergens in het buitenland een hapje gaan eten. Dat is hier niet zo moeilijk met aan drie kanten Duitse grens. Het etentje bij El Paso in Oeding, Eunk zoals we zeggen, was geslaagd, de grillschotel overvloedig en echt lekker, de wijn paste er prima bij, dus we genoten.
Ik denk dat vroeger in het pand een Spaans restaurant zat, en dat de naam is blijven bestaan, maar dat de keuken nu Joegoslavisch is. De namen van gerechten en wijnen deden me daar aan denken. Aangezien ik goede herinneringen aan die keuken heb, vond ik het vakantieachtig. Er waren 4-5 tafels bezet en dat is voor een miniplaatsje op maandagavond behoorlijk veel.
 
In huis steken we later de open haard aan en doen de lampen uit. Flakkerend schijnsel van het vuur tegen gebinten en planken zoldering- een ouderwets soort oergevoel...
ondanks, of juist door de nog natte schoorsteen, waardoor hij eerst wat rookt.

9 november

De 2 Mandevilla's staan nog buiten, want ik weet niet waar ik ze moet laten binnen. Ze maken nog steeds knoppen en zien er uit of ze het 's nachts helemaal niet koud hebben. Ze nemen in huis enorm veel plaats in, want moeten voor een raam staan. Ik heb ze al eens een winter binnen in de kamer gehad, maar heb nu zoiets van: jullie voor het grote raam of ik.

Nu ik dit opschrijf voel ik toch iets knagen, ze hebben me zoveel plezier gegeven, zijn ook nog eens supermakkelijk in onderhoud, buiten tenminste, maar in de veel drogere kamerlucht verliezen ze blad en klimmen in de lamp. 
Ineens zie ik een oplossing voor ze. Ze blijven buiten, maar gaan naar de keukenkant die veel minder vorstgevoelig is dan de oostkant waar ze nu staan. Ik zet ze op wieltjes en kan ze bij aangekondigde vorst de schuur inrijden. Daar krijgen ze dan als het echt nodig is een noppenplastic dekentje. Ik ga het ze gelijk vertellen!  

8 november   max. 15,3
Blad van de Blauwe regen. Op een hete zomerdag heerlijk koel  in de schaduw ervan zitten, en nu op een zachte herfstdag hard moeten werken om het weer weg te krijgen.  


Vandaag 143 jaar geleden werd mijn grootmoeder Drika geboren aan wie ik veel te danken heb. Achteraf gezien is zij belangrijker voor me geweest toen ik jong was dan andere mensen. Van haar leerde ik meer dan van mijn ouders over het leven, hoe mensen zijn en hoe je er mee om kunt gaan.
Hoe mijn moeder met me gepraat zou hebben weet ik niet, toen ze stierf was ik 11.
Drika praatte met me over hoe je moeilijke situaties tegemoet treedt- ik denk nu dat het een ouderwetse versie was van 'Je knt het!'
Respect hebben voor mensen, om hoe ze zijn en wat ze doen, niet om wat ze aan geld, beroep of macht bezitten.
Met humor proberen om pijnlijke of rare situaties weer 'gewoon' te maken.  
Eerlijk leven, maar niet alle dingen eerlijk zggen, omdat dat heel kwetsend kan zijn.
Mensen niet op hun uiterlijk beoordelen.

Niet gek voor een arme boerenvrouw met maar 4 jaar lagere school. Ik heb haar nooit met een boek gezien, maar ze spelde tot op hoge leeftijd de krant en onthield veel.  92 jaar werd ze.  

7 november   De Bilt: max. 18,5gr en hoogste gemiddelde dagtemperatuur voor 7 november ooit:  16,4gr
Drie kruiwagens blad geharkt, maakt tien. Enig jaar had ik vijftig kruiwagens! Maar Peter was er vandaag even en zei dat ik zoveel mogelijk blad in de border onder de grote beuk moest laten liggen. Goed, dat scheelt 30 kruiwagens.
Toch vind ik het nu geen vervelend werk, voor mijn rug is die regelmatige beweging van het oprapen en in de kruiwagen gooien heel goed. Niet belastend. Het harken ook nauwelijks, want ik heb een superlichte plastic hark.

Peter heeft de eik gefatsoeneerd, omdat die na een grote storm waarbij een hoofdtak afbrak een enorme doorgroei kreeg van de tak eronder, die toen zijn kans schoon zag en niet van ophouden wist.
Die rare uitgroei rechts net onder het midden is er nu af. Ook de zes dode takken heeft hij eruit gezaagd.
De enorme vlier die voorover geknakt in de wei ligt, zal hij omzagen als het blad er helemaal af is. Een mooi opvulklusje.

6 november   De Bilt: max. 17.1gr en hoogste gemiddelde dagtemperatuur voor 6 november ooit: 15,5gr
Gisteren was het zacht en bijna droog weer zonder wind. Ideaal om blad te harken.
 
Eerst de beide terrasjes en toen een stuk van het gras, totaal 7 grote kruiwagens vol, nou ja, met die 2 van dinsdag meegeteld. En leeggemaakt in de groencontainer, de rest aan de beekoever.

Buurmeisje kwam de kinderpostzegels brengen. 'Je was er al wr niet, gisteren!' Tja, bij de bestelling moest ze ook al 2x komen.
Ze had een bril gekregen en die stond haar fantastisch, ze was er gelijk een echte puber door geworden.

Met de opzeggingen schiet ik al aardig op. Zeven heb ik er nu al geschreven. De postzegels komen goed van pas.

Moet met net gewassen nat haar naar de kapper om het te laten fhnen. Tijdens de verbouwing heeft hij om door te kunnen draaien een week de beschikking over een oud pandje aan de overkant, wel verlichting, geen water. Geen koffie dus...
Jawel!  Er was koffie, n lekkere!

5 november    nog zon  max 16gr  drupje regen in de namiddag.
Een paar mensen waren verhinderd gisteren en op schilderles waren we eerst met 3 mensen, later kwam er van een andere groep nog 1 bij. Vier vrouwen die in de pauze toevallig door een schilderij op het onderwerp 'zonen' terechtkwamen en zijdelings ook nog even op een zoon van iemand die verhinderd was.
Vijf moeders met een zoon die niet meer bij het oudergezin hoort, die vrijwillig weg is gegaan of die onder begeleiding alleen woont of soms opgenomen moet worden.
Allemaal jongens die gestudeerd hebben, HBO, universiteit, maar geen aansluiting vinden bij onze maatschappij. Die wel zelf grappen kunnen maken, maar niet merken dat die heel kwetsend kunnen zijn, die zelf terloopse gezegden van anderen letterlijk nemen, die geen partner vinden om misschien een gezin te stichten, die enorme angst- of driftbuien kunnen krijgen, die niet weten hoe in onze samenleving mee te doen. Ze zijn nu ongeveer tussen de dertig en midden vijftig en ze hebben allemaal een vorm van autisme die zich in de puberteit openbaarde.
Ik wist van drie andere vrouwen niet dat ze moeder van zo'n zoon waren. Het werd een intens gesprek, dat me toch goed deed. Ook de anderen hadden vaak gedacht geen goede moeder te zijn. Veel herkenning.
Weinig geschilderd daarna.         

4 november   prachtig zonnig weer
't Zijn er minder dan ik dacht, maar z mooi verpakt zag ik 5400 punten die 27,50 waard zijn nog nooit.

't Is eigenlijk jammer om ze in te wisselen!

Bij Corinne liep de afspraak in de soep. Woensdag 6 nov. kon natuurlijk niet, op mijn mail erover kreeg ik geen antwoord, ik ging dus vanmorgen naar haar toe. Nee het was wel de zesde, ze had het me gemaild, kijk maar, ja, maar op mijn oude mailadres. We spraken een nieuwe dag af.

Gisteravond kwamen we bij filosofie nauwelijks aan filosofie toe, want van 'emancipatie' kwamen we op het Romeinse huwelijksrecht dat 5 soorten huwelijk beschreef en het begrip emancipatio

3 november  vannacht vorst aan de grond, vanmiddag zon en 17.0 gr.
Bij het openslaan van de Gelderlander zie ik op pagina 5 Achterhoek een bijna paginagroot artikel met foto over Martha Onstenk, die na de hersenbloeding van haar man Tonnie enorm gevochten heeft om hun leven weer enigszins op de rit te krijgen: een aangepaste woning, hulpmiddelen, thuiszorg, dagbesteding, en zelf ook nog een baan ernaast hebben. Ik vergeet nog wat: de traag en langs elkaar heenwerkende, fouten makende, instanties.  
Over dat laatste staat niets in het artikel.
Daarin gaat het over de steun die de mantelzorgconsulente geeft door middel van adviezen. Nuttig, maar het opvolgen ervan kost tijd van Martha. Het opvangen en herstellen van alle missers in communicatie en uitvoering lost ze daar niet mee op, maar die slopen haar wel.
Bollen poten en brandnetels uittrekken is daarmee vergeleken bijna ontspanning. Ik ben er trots op dat ze een heel goede vriendin van me is. 

2 november    code oranje voor het hele land: m i s t !

Eekhoorn eet een gezonde bruine boterham met pindakaas. Vanuit het bos zag hij die al liggen.

Na een week zit ik weer in mijn vaste ritme van uit mezelf om tien voor zeven wakker worden.
Ruim op tijd voor de maandagmorgenclub.  
Johan had het helemaal voor elkaar: met 3 korte stellingen komen over ons politieke stelsel: 1. geldt nog wat 100 jaar geleden gezegd werd, dat het parlement de natie in het klein moet zijn- 2. dat de  kiesdrempel verhoogd moet worden-  en 3. dat er lessen op school gegeven moeten worden over hoe de samenleving ingericht moet worden.
1. maakte al zoveel reakties los, ter zake doende en ver afgedwaalde, dat we na een uur nog niet bij 2. waren. Ik kan je zeggen dat we niet tot consensus kwamen, al waren we het er wel over eens, dat praten beter is dan vechten!  

1 november   Jupiter en Venus heel helder- 2,6 gr. om 7.00 uur, 17gr om 15.50u. Hele dag zon.

Bij de kruidenier zag ik Rianne. De hoeveelheid D.E.punten die ze geteld had, viel behoorlijk tegen. Heb ik toch niet genoeg koffie gedronken. Voor een kleine twintig euro punten, veel te weinig voor een melkopschuimer. Nog even 10 jaar doorsparen! Jammer dan....dinsdag.


De boom vol rood blad was mooi, maar dit vind ik ook prachtig. Zelfs de Rhodo lijkt te bloeien.
Ik ben verder gegaan met brandnetels uittrekken waar vriendin woensdag opgehouden was. De grond was al wel mooi los gemaakt, dus ik kon het 3 kwartier en 2 kruiwagens vol volhouden. Ook het paadje heb ik weer open gesnoeid. Ng een kwartier. Het was genieten.