logarchief  december  home  februari                                            leidjeberg@xs4all.nl

logs januari 2016

 


30 januari
Ik heb onlangs van Maartje Wortel 'Er moet iets gebeuren' gelezen, een bundel vreemde, vervreemdende verhalen, hilarisch, pijnlijk, geestig, soms in één verhaal alles tegelijk. Ik kon de verhalen niet achter elkaar lezen, deed er een paar weken over, ben nu een paar verhalen aan het herlezen.
Van een schrijfvriend kreeg ik een artikel uit Trouw (Dec. '15) doorgestuurd, Oud en net als wij'.
Maartje Wortel logeert 3 weken in een verzorgingshuis en onderzoekt haar vooroordelen. Het idee van de logeerpartij is het aan jonge schrijvers een rustige plek geven om te schrijven. Haar vrienden vonden dat ouderen zeuren, stinken, vies en traag zijn, ontoerekeningsvatbaar, vergeetachtig, hopeloos ouderwets in hun opvattingen, ziek en eenzaam, en dat vond zij eigenlijk ook wel. Ze realiseert zich dat ze er niet over zou denken een andere bevolkingsgroep zo te beschrijven. Een paar gedeelten uit het artikel:

 
Zware tijden
Hoe langer ik in het tehuis verblijf, hoe meer ik erachter kom dat de ouderen vrijwel niet verschillen van mijn leeftijdgenoten. Je hebt er aardige mensen tussen zitten en minder aardige mensen. Pessimisten en optimisten. Zonder uitzondering denken de bewoners dat WO III om de hoek staat. Allemaal zeggen ze dat ze niet in mijn schoenen zouden willen staan. Dat het onzekere tijden zijn voor jonge mensen; er komen zware tijden aan.

en na het vertellen over mensen op de gesloten afdeling schrijft ze:

Maar wat veel enger is - waarvoor ikzelf in ieder geval vooral bang ben - is het vertroebelen van de geest. Het verlies van het geheugen. Of, zoals filmmaker Luis Buñuel het in zijn memoires beschrijft: 'Mijn allerergste angst is nog in leven zijn, maar jezelf niet meer herkennen, niet meer weten wie je bent.'

Ik vind zelf het idee heel naar, dat mensen die me gekend hebben mijn gewone, normale zelf  gaan vergeten- als ik niet meer ben die ik altijd was.

29 januari
Binnenkort gaan we met een halve groep van Marianum naar Villa Mondriaan waar we een rondleiding krijgen. Een half jaar geleden was ik bij een algemene rondleiding en werd toen hondsmoe van het gedrentel en het gedwongen luisteren naar reclameboodschappen van plaatselijke middenstanders. Nu gaan we met een kleine groep gericht kijken naar de beginjaren van Mondriaan en naar de mensen die hem inspireerden. Gelegenheid om telkens even te zitten. 
We hebben al afgesproken dat we na afloop samen ergens wat gaan drinken. We sluiten daarmee drie jaar literatuur en kunstgeschiedenis af. Nog 7 lessen economie, godsdienst en biologie en dan zitten er 3 jaar wintercursus op.  Die godsdienst hoeft van mij niet, al is de docent een toegewijde docent; hij is ook een toegewijde RK-pastor en draagt dat enthousiast uit. 

28 januari Gedichtendag  2016      max. temp. 10.1gr.
Vandaag wilde ik hier een gedicht neerzetten, maar het eerste boek dat ik uit de kast trok was MORGEN  van Fons Rave uit Aalten.
Hij overleed in 2010 op 45-jarige leeftijd na een leven met ziekte en liet bij de mensen die hem kenden een grote leegte na. Wat hij schreef zijn soms korte gedichten, maar (bijna) altijd rake of pijnlijke gedachten.
Ik heb Fons niet gekend, hij overleed een paar weken na Jachman. Iemand die ook te laat was om Fons nog te leren kennen, gaf 'Morgen' door. De ondertitel is: 'Morgen is de mooiste dag'.

Als ik een vrouw erg graag mag
zie ik haar dan toch maar liever niet
omdat ze onbereikbaar is?
          ***
Ik weet niet wat ik zou doen
als ik met één druk op de knop
m'n verleden, heden en toekomst
zou kunnen wissen.
          ***
Ik weet niet hoe het wel is
maar ik weet wel hoe het niet is.
          ***
          haiku
Kijk naar m'n ogen
Zoals ik naar die van jou.
Elkaar licht geven.
          ***
Zal ik haar nog zo graag mogen
als ik haar niet mag.....

.....liefhebben.

Een keuze uit de eerste 27 pagina's. Er zijn 261 pagina's. Op de laatste staat:

Als je geen vuist kunt maken
kun je altijd nog
je middelvinger opsteken.

Op de achterkaft staat:  Ze hoeven niet te accepteren
                                   wát ik zeg,
                                   maar wel dát ik wat zeg

Een eigenzinnige man, Fons Rave. 'k Had hem graag leren kennen.
 

27 januari 
In 1942 had Winterswijk - 27,4 gr C, de laagste temperatuur van de eeuw. Wim herinnerde me er aan. 

Altijd stond Rianne bij het buiten zemen van het grote raam op de hoge trap die ik vast moest houden, zodat hij niet om zou slaan als hij in een mollengang zakte, maar gistermorgen ging het anders.
Een grote vogel was tegen de bovenste ruit gevlogen en had er een duidelijke afdruk op achtergelaten. Er was een mol langs de hele breedte van het huis bezig geweest dus gevaar van. Met de kleine wisser op lange stok kon de vlek weggewassen worden, maar daarna moest alles nog droog gepoetst worden, tja, toch via de trap?
Uitvinding: de achterkant v.d. steel v.d. lange stok past precies in de achterkant van de wisser, de handgreep. 
Geen trap nodig, geen geduw en getrek van mij, geen mollenpaniek, het ging zonder dat alles perfect! Ruiten helemaal schoon.
Dat kwam goed uit want 's middags kwamen de vorige Jachmannen en zo maakte ik een goede indruk. 't Was weer fijn om even bij te praten.

Mark maakt m'n fiets weer in orde. Hij haalt en brengt hem. De totaal vergane achterband is gescheurd en van het wiel afgelopen en er zijn nog een paar mankementen.  Bij dit zachte weer zou ik in principe op de fiets naar het dorp kunnen - als het droog is tenminste.    

26 januari
Eindelijk heb ik de administratie van 2015 afgesloten, het werd tijd. Er waren uitnodigingen en aankondigingen bij voor 2016 en die gaan natuurlijk in de nieuwe map.
Heerlijk om een nieuwe map in gebruik te nemen! Ik heb er nu een met een plastic alfabet erin waarvan de hoeken niet omgekruld zijn aan het eind van het jaar. In een apart minimapje komen de overzichten voor de belastingaangifte, ik kan bijna niet wachten!
Nou, geloof er maar niks van, ik heb een bloedhekel aan dat soort administratie en stel het zo lang mogelijk uit.
                                                           *****           
Gistermorgen is vriendin na een operatie weer thuisgekomen uit het ziekenhuis, want ze vinden tegenwoordig dat je na een zware ingreep beter en sneller thuis geneest dan in het ziekenhuis. De vierde dag 'mag' je naar huis.
Zou het misschien iets goedkoper zijn...?

25 januari
Afgelopen herfst waren we bij een toneeluitvoering in Miste, een buurtschap hier, en we genoten daar van het enorme enthousiasme van spelers en publiek. Gisteren waren we in Breedenbroek, ook een buurtschap, maar bij Dinxperlo. Toneelvereniging VOVO gaf een uitvoering van De tante van Charlie, een 'doldwaze komedie'. Het was de tweede avond en mensen die vorige week ook waren geweest zeiden dat het nu nog veel losser gespeeld werd. Het was even wennen dat bij gebrek aan mannelijke leden, een paar mannenrollen door vrouwen gespeeld werden, maar dat wende snel. De tante werd door een knappe man gespeeld, die echt bij tijden heel goed speelde, pure slapstick. 
De sfeer was geweldig. Zalencentrum Koenders... dus dan weet je het wel.
Iedereen kent iedereen, maar toch voelde ik me als buitenstaander niet echt een vreemde. De mensen van de prachtige tuin waar we in september waren, Wim en Yvonne,  heb ik niet gezien. Er waren nog al wat oude mensen, Westerveld de vliegvriend van Jachman zou als hij nog leefde, een van die oude mannen kunnen zijn, maar na 50 jaar zou ik hem toch niet meer herkennen!
Tafeltjes tussen het enthousiaste publiek, 2 pauzes om wat te drinken te halen en loten te kopen.. het was echt een feestje.  

24 januari
Bij de KNHM in Arnhem stond gistermorgen om 9 uur de koffie al klaar op het oude KEMA-terrein. Mensen uit Gelderland konden daar projectplannen voor het leefbaarder maken van hun woonomgeving toelichten aan de hand van foto's, een videopresentatie en dergelijke, om zo mee te dingen naar een subsidie. Een levensvatbaar en uitvoerbaar plan kan bij goedkeuring uitgewerkt worden met behulp van een coach. Het plan moet door vrijwilligers uitgevoerd worden. We hoorden dat 20 projecten aangemeld waren en dat er maar 12 door mochten gaan; 5 ervan werden direct al afgewezen, 2 waren niet op komen dagen en 13 bleven er dus over.
Vriend deed mee, had een plan voor een leeg terrein van de gemeente, waar iets moois van te maken moet zijn.
           
2 juryleden, heer en dame met papieren
Twee juryleden kwamen langs om van alle plannen de finesses te horen, stelden vragen over uitvoerbaarheid en aantal mensen dat meedeed, of het een stichting was of zomaar een groepje mensen, over wie het onderhoud zou gaan doen, enz.
Op tafels in een grote zaal hadden de initiatiefnemers hun idee 'uitgestald'. Ik vond het heel mooi om te zien wat anderen voor plannen hadden. Taallessen Duits voor heel jonge grensbewoners, het opknappen van een door betonrot aangetast beeld bij een basisschool, het inrichten van een vlindertuin en van een boomgaard, het restaureren van een verwaarloosde stadstuin. We praatten met andere plannenmakers en het waren zonder uitzondering allemaal positieve enthousiastelingen, die echter wel eens moedeloos werden van trage gemeentemolens.
Vriend mag met zijn plan meedoen en krijgt daar in januari 2017 subsidie voor.
   
Na de lunch werden de projecten van afgelopen jaar getoond door de deelnemers. Zij kregen alle 11 subsidie en een certificaat Kern met Pit. Eén project gaat door voor de competitie met winnaars van de andere provincies, maar wie dat was zouden we pas horen na de borrel, en aangezien het al donker en mistig werd om half vijf, hebben we dat maar niet afgewacht. 

22 januari
Vriendin is dinsdag voor een operatie opgenomen in het ziekenhuis. Gisteren sms'te ik, dat ik op het spreekuur wilde komen en of het niet te druk was. Ik kreeg geen bericht terug, dus ging ik er 's middags heen. Vroeg bij de receptie op welke kamer ze lag. Bleek ze er helemaal niet te zijn! Misschien was ze dus naar Doetinchem gegaan, vergiste ik me. Mevrouw van de receptie was zo vriendelijk om het na te vragen daar. Nee, ook daar was ze niet. Ik maar weer naar huis. Was toch ongerust.
Telefoon. Vriendin: 'Ik was weg, had m'n mobieltje vergeten en zag net je berichtje, maar ik ga vrijdag pas naar het ziekenhuis, hoor!'   
Wat een oen ben ik toch. Heb mezelf ingeprent dat ze op dezelfde dag naar het ziekenhuis moest als mijn zus. Die ging wel dinsdag. De zieke man van vriendin ging ook dinsdag al naar de opvang, en die dinsdag zat kennelijk stevig in m'n hoofd: iedereen gaat dinsdag naar het ziekenhuis!
Het stond goed bij vrijdag in m'n agenda nota bene!

21 januari  min. -1,4gr
Mist, en de deken over de autoruit zit vastgevroren, toch krabben dus. Het was heel licht vannacht, ook al zag je de maan niet.

Mijn buurvrouw op schilderles is terug en gelijk is de sfeer anders. Ik mag haar heel graag, ze is serieus en begaan met mensen die het slechter getroffen hebben, maar is absoluut niet zwaar op de hand en je kunt ontzettend met haar lachen: 
Nieuwe buren, drie jonge kinderen. Tijdens de verhuizing komt jongen van 7 even bij haar en kijkt rond in de kamer waar schilderijen van haar hangen. Ze kan goed schilderen en het joch vindt ze prachtig. Helemáál als ze vertelt dat ze die zelf geschilderd heeft. Hij gaat er één nog eens goed bekijken en zegt dan: 'Ja, goed gedaan! Keurig binnen de lijntjes!'  

Een paar jaar geleden kreeg ik een nieuwe heup en toen was het nog niet toegestaan vanuit je kamer met je mobieltje te bellen. Dat mocht wel in restaurant en hal. Afgelopen jaar werd ik uit verschillende ziekenhuizen vanuit bed mobiel gebeld. Nu mag het hier ook.  

20 januari  min. -1,1gr
Onder een dichte sneeuwbui gisteravond naar les gereden, precies in dat kwartiertje sneeuwde het. Toch een mooie winterervaring, dichte sneeuw die recht op je af lijkt te komen.
De les sociale geografie gaf behalve actualiteit niets nieuws, klinkt raar, maar als je de kranten en het Journaal een beetje bijhoudt, wist je alles: vluchtelingenstromen, veel kaarten en ingetekende routes, Schengengrens, aantallen mensen, mensensmokkelaars... het enig nieuwe -voor mij dan- was, dat Rusland de Middellandse Zee wil beheersen en daarom achter veel onrust in het Midden Oosten en de Oekraïne schijnt te zitten.

Om van zo'n onderwerp in de volgende les over te stappen op kunstgeschiedenis en zo bij Mondriaan op zondagmiddag in Winterswijk uit te komen is even een cultuurschok. In maart krijgen we een eigen rondleiding bij Villa Mondriaan. We spraken over Domburg waar schilders als Toorop en Mondraan het licht en de zee schilderden, en kwamen op Oek de Jong 'Pier en Oceaan'. De titel van dit boek ontleende hij aan het gelijknamige schilderij van Piet Mondriaan.

19 januari  min. - 8,7
Gisteravond lag ik na het eten heerlijk met m'n benen hoog de krant te lezen. Gezellig alle schemerlampen aan, concert op de radio, perfect alles. In één klap wordt de sfeer verstoord, pikdonker, stilte.
Met moeite kom ik uit mijn stoel want de beensteun gaat elektrisch en werkt niet meer. Op de tast naar de lucifers op de schoorsteen, een paar kaarsjes aansteken, en met de zaklantaarn naar buiten om te kijken of het alleen bij mij is. Nee, de straatlantaarns zijn uit, er is geen licht bij de andere boerderijen, dus het ligt niet aan mij. De  maan schijnt helder, dus ik doe alle gordijnen open, dan zie ik nog wat. Het wordt dan wel kouder natuurlijk, want ook de verwarming is  uitgevallen.  Ik kan zelfs geen thee maken, kook alles elektrisch.
Zou het hele dorp donker zijn? Want dan is het iets heel ernstigs en kan het lang duren. Ik bel vriend met m'n mobieltje. Nee, bij hem is er niks aan de hand. Hij komt even later verslag uitbrengen over het wél donkere deel van het dorp.
Voor de gezelligheid en de warmte ga ik met hem mee. We schakelen de lampen uit, doen de gordijnen dicht, controleren de deuren en gaan naar zijn huis.
Vanmorgen om half 9 komt Rianne en ik wil ruim van te voren weer thuis zijn, want als er nog geen stroom is, hoeft ze niet te komen.
De autoruiten zijn zwaar bevroren en blijven bevriezen onderweg, vijf voor half negen zijn we bij huis en zien haar auto al staan. Ze doet net de gordijnen open. Had gelukkig de sleutel bij zich gehad, maar was vreselijk geschrokken toen ze me nergens zag. Haalde zich al van alles in haar hoofd.
 
Om een uur of tien was de storing al voorbij geweest, ook een deel van Meddo was donker.  

18 januari, - 6,5gr om half acht
Als je in de jaren na '45 emigreerde naar Canada of Australië, dan was je er bijna zeker van dat je je ouders niet weer zou zien. Dat zag ik van nabij bij de zus van mijn vriendin, die ik de stammoeder noemde (11 januari). Hun hele hebben en houwen ging mee op de boot, ik zie nog de uitstalling van al het huisraad voor me.
Toen ze genoeg geld hadden gespaard voor één vliegticket, haar man bleef op de boerderij, was haar vader inmiddels overleden en haar moeder dementerend.
En nu, een goede kennis vliegt een paar keer per jaar tussen Australië en Nederland op en neer, als het hier begint te vriezen, gaat hij naar zijn warme huis daar.
Ik probeer me voor te stellen hoe dat is. Voor mij is een tijdje naar een warme streek gaan vakantie, al m'n spullen blijven in huis, daar is dus mijn 'thuis', maar waar ben je thuis als je hier en in Australië een huis hebt? In welk huis zijn je fotoalbums, je boeken, je cd's, en de voorwerpen waar je aan gehecht bent? Waarschijnlijk hier, omdat je ginds in de warmte meer buiten leeft. Toch eens navragen. Vandaag is het daar 28 graden. Wél heel lekker! 

17 januari   zon!

Als je heel goed kijkt, zie je tussen de graspollen een beetje sneeuw liggen. Dochter had er geen hinder van gehad toen ze gisteravond naar huis reed.
Fijn dat ze bleef eten. Je weet langzamerhand al wel, dat samen eten een feestje voor me is. Twee keer in één week is wel heel luxe. Vriendin at ook al een keer mee.

Nog even over Rau en duurzaamheid (zie 15 jan.)
De woningbouwvereniging Eigen Haard heeft met een koelkastfabrikant een deal gesloten. Bewoners krijgen een gloednieuwe meest zuinige koelkast in huis tegen een lage huurprijs. Na 7 jaar wordt die omgeruild voor het dan zuinigste model. Je 'bezit' dus geen koelkast, maar huurt/least er een. Er kwamen uit het publiek vragen over het uiterlijk. Je wilt geen witte, maar een gele. Mag je hem dan overspuiten?
Zulke vragen irriteren me vreselijk. Je móet niet zo'n koelkast nemen. Koop rustig je eigen ding.
Over eigen dingen bezitten gingen veel vragen. Het systeem werkt het best bij dingen die je nodig hebt, maar die geen ander nut hebben dan wassen of drogen, stof zuigen of strijken. Gebruik maken van het beste materiaal tegen een redelijke huurprijs is voor veel gezinnen heel fijn, geen groot bedrag ineens bij koop of reparatie. 
Bij kleding of meubels komen andere aspecten aan de orde, smaak, materiaal, vormgeving, en daarbij kan zo'n huursysteem niet.
Daarbij zou je wel kunnen denken aan recyclebaar materiaal. Er is een kunststof voor kleding die aanvoelt en eruitziet als katoen. Na gedragen te zijn kun je je kostuum laten omsmelten. Er worden dan weer draden van gesponnen, die geweven worden tot stof en in principe zou je dan je eigen pak weer terug kunnen krijgen!  

16 januari
Gisteren miezerde het licht, maar wel de hele dag, terwijl Hilversum ons oppepte met 'in het oosten is het de meeste tijd droog'. Alles droop, het pad door de wei was glibberig, de takken waar ik weer nieuwe mezenbollen aan hing, lieten blij veel water vallen op m'n net geföhnde haar, de beek stond hoog, de pas gekregen tulpen groeiden in de kamer zo hard dat ze al wéér over de rand van de vaas gingen hangen, het was donker, echt weer voor kranten, de computer en even de tv. Geloof en een hoop liefde ging niet meer over Groenlo maar over de tegenpartij, Lichtenvoorde, waar geen mens leek te wonen. Was ook al zo saai!  
De prettige telefoontjes zorgden voor een kleine opleving, maar ik kroop toch veel vroeger dan normaal in bed. Had het Eerste en Tweede pianoconcert van Chopin opgezet, en ergens onderweg viel ik al voor tien uur in slaap.
Wat heb je aan zo'n zeurstukje als dit? Helemaal niks.
Vandaag gaat het beter. Kroes van de Elfstedenklok, is -tocht natuurlijk! gaat 3x de klok luiden in Jorwerd. Het is prachtig om aan het touw hangend de grote luiklok langzaam op gang te brengen en in de cadans mee te gaan voor de volgende slag.  Hij heeft het vaak gedaan. Zoals ze in Leeuwarden luiden, met een knopje omdraaien, is maar niks.

15 januari
Naar de 'Tegenlicht meet up' geweest in Bredevoort, er waren zo'n 25 mensen op af gekomen.
Onderwerp was de Uitzending van Tegenlicht die ging over de ideeën van architect Rau om zuiniger met grondstoffen om te gaan. Geen gloeilampen kopen, maar licht. Geen koelkast kopen, maar koelte. 
Hier o.a. staat iets over zijn ideeën over een duurzamere samenleving.
Een van de sprekers vond dat hij met hulp van de provincie Gelderland goed bezig was. Er liep een tweejarige pilot over een systeem van een huurauto die door aangemelde mensen die geen rijbewijs hebben en in gebieden wonen waar nauwelijks een buslijn in stand te houden is, gebruikt kan worden. Ze worden dan aan een maatje gekoppeld met een rijbewijs. Als er drie mensen meerijden, een langer of korter stuk, dan betalen ze alleen voor het stuk dat ze werkelijk rijden en op het stuk dat ze met zijn drieën rijden, betalen ze elk een derde van de kosten 20 ct per kilometer, dus ruim 6 cent per km.
Ook hier werd de zaak weer iets mooier voorgesteld dan hij was, als de pilot succesvol is geweest, gaat de prijs omhoog wegens wegvallen van de subsidie en dan is de ritprijs 30 ct p/km. 
Bij 20.000 km/jaar speelt de eigenaar quitte. Daarna gaat hij pas verdienen.
Andere onderwerpen waren koelkasten en kleding. Daarover later.

14 januari
Ik belde mijn oude schoolvriendin om haar te feliciteren met haar verjaardag en we spraken af dat ik de morgen erna om kwart over tien zou komen koffiedrinken en de resten appeltaart zou helpen opmaken.
De deur werd geopend door haar stomverbaasde man die nog aan het ontbijten was en van niks wist, mijn vriendin was net opgestaan en stond onder de douche. Het zou nog wel een uurtje duren voor ze klaar was. Hij zette koffie, vertelde over zijn wereldreizen als marinier en over de familie in Canada, waarvan ik de stammoeder nog ken en over de visite die op de verjaardag was geweest.
Vriendin was klaar en vroeg wat ik kwam doen toen ik haar feliciteerde. 'Ben ik dan al jarig geweest? Welke dag is het dan vandaag?'
Ze had goede zin, was tegen haar natuur in gezellig opgewekt, we praatten over haar familie en over onze jeugd. Ze wist de verjaardag van klasgenootjes, Hillie toch op 1 juni he? en jij op 20 mei? Helemaal correct, meisje.
Ze vertelde over de medicijnpleisters die ze gekregen had en die het tempo van aftakeling vertragen en soms zelfs bijna stoppen. De bijwerkingen die onaangenaam waren, had ze niet, zij werd juist vrolijk van die pleisters. Ze zag het leven weer helemaal zitten!
En ja afspraken noteren in een bloknootje bij de telefoon zou wel niet veel helpen, want dat vergat ze toch om te gebruiken. Ze lachte er hartelijk bij.     

13 januari  al 25 minuten langer licht 's avonds
De pedagogieles gisteren vond ik de belangrijkste tot nu toe in deze drie jaar. Het ging over rouwverwerking bij kinderen. Ze rouwen niet alleen over het sterven van ouder, grootouder, een broertje of zusje, maar ook over een verhuizing, een vriendje dat verhuist, echtscheiding van de ouders enz. Kleine kinderen hebben dan vaak 'buikpijn'.
Vermijd om over dood zijn te praten als over 'slaap'. Ze kunnen bang worden voor naar bed gaan.
Goedbedoeld wordt er in gelovige gezinnen nog wel eens gezegd dat zusje zo lief was dat God haar bij zich wilde hebben in de hemel. Zo'n kind kan dan met opzet heel stout gaan doen om maar niet lief gevonden te worden!
Kinderen die op jonge leeftijd een ongeluk met dodelijke afloop meemaken of een zelfdoding in de naaste omgeving, kunnen soms tientallen jaren daarna door een soortgelijk voorval getriggerd worden en dan pas in shock komen, volkomen onhandelbaar worden.
Toen de docent dat vertelde en een voorbeeld gaf, begon een man in de groep te huilen, vertelde in tranen dat hij als kind de zelfdoding van zijn broer had meegemaakt.
Er was daarna nooit meer over zijn broer gepraat in het strenggelovige katholieke gezin, want het was een grote zonde geweest.  (zie toevallig René Diekstra in de Gelderlander gisteren, die de oorsprong van de term 'zelfmoord plegen' uitlegt. Het werd vroeger gezien als een dubbele moord, op lichaam en ziel namelijk.)   

12 januari
Er zijn zelden dagen waarop ik veel praat en luister, maar gisteren was het zo'n dag.
Je hoort nog eens wat op die manier. Een van de deelnemers aan de studiegroep waarmee ik nog wel eens dialect praat -hij komt uit Aalten, maar woont al jaren hier- blijkt in 1951 op de HBS in de parallelklas te hebben gezeten, hij in 3B en ik in 3G.  So ein Zufall!
Ik ga binnenkort eens bij hem en zijn vrouw op visite. Ik ken haar ook van de dialectontmoetingen bij Erve Kots en Kotmans.

Ik kreeg ook nog informatie over E10, het andere benzinemengsel. In Duitsland is de superbenzine goedkoper, dus kunnen we daar voordelig tanken. Nu hoorde ik dat het 10%Ethanol/benzinemengsel nog eens ongeveer 10 cent goedkoper is en geschikt is voor mijn Panda van '07. Vandaar dat langs de grens E10-pompen als paddestoelen uit de grond rijzen, want alleen Hollandse grensgangers tanken dat, niet één Duitser volgens dochter in Duitsland.  Bovendien verbruikt je auto met E10  10 % meer benzine!

Hoe reken je nu het eventuele voordeel precies uit. Eerst kijken wat benzine hier kost, dan wat het in Duitsland kost, dan wat E10 kost, dan wat het meer verbruikt, en wat dan het verschil is. Ook het 'morele' vraagstuk zou ik mee moeten rekenen: hoeveel schade berokken je aan Nederlandse pomphouders door in Duitsland te gaan tanken.

Vervolg. Vanmorgen om zeven uur belt dochter: E10 is prima voor nieuwe auto's maar voor auto's die 9 jaar super gedronken hebben, is de omschakeling minder gezond, of zoals ze het advies van haar technische man vertaalde: als je altijd melk gedronken hebt, moet je niet overstappen op karnemelk. Ik heb het idee dat het haar vrije vertaling is van Wolfgangs: als je altijd melk gedronken hebt, moet je niet in eens op bier overgaan.
Ik kan me vergissen natuurlijk.   

11 januari
Ik volg vanaf deel 1 De wereld in zeven dagen. Zeven mensen in Nederland, VS, Brazilië, Turkije, Kenia, Rusland en China worden gevolgd in hun levens, waarin telkens een ander onderdeel aan de beurt komt, al lopen die wel in elkaar over. Wat betekenen geluk,  liefde en erkenning, heb je één vrouw of meer, wat betekenen familie en huis voor je, wat betekent werk voor je, voel je behoefte aan evenwicht tussen privé en werk?
Na 4 uitzendingen ga ik de mensen al een beetje kennen. Gisteren was een groot deel van de uitzending gewijd aan de Nederlandse gynaecologe en de Chinese monteur van geldautomaten die in Beijing werkt, alleen in het weekend naar huis kan omdat dat honderden kilometers ver weg is. Ik vind het een rustige informatieve serie.
Nog drie afleveringen te gaan.

Om tien over zeven weer het ISS gezien tegen een stralend heldere sterrenhemel. Hij kwam op 81 graden over, dus bijna loodrecht. Misschien is het geldverspilling zoals veel mensen zeggen, maar ik wil toch van het ding genieten nu hij er is! Weet nu ook hoe de mensen aan boord leven. Dat maakt het nog indrukwekkender.  

10 januari
Voor de tweede keer ben ik naar een bijeenkomst van het Humanistisch Verbond geweest. Ik ga dan met iemand mee die ook geen lid is, want echte humanisten gaan met hun gedachtegoed niet in een club van gelijkgezinden zitten. Logisch toch?
Vorige keer was het onderwerp de Medemens, en die bleek in het Amerikaanse Congres te zitten en oorlog te voeren.
Deze keer was het onderwerp Moderne Media, en we kwamen uit bij de voedselbank, onder water staande huizen en de zon die in een zwart gat zal veranderen.
Volgende keer gaat het over wat wij zelf kunnen doen voor de Medemens.

Het doet er kennelijk niet zo veel toe wat het opgegeven onderwerp is, we praten met elkaar zoals er in veel huiskamers gepraat wordt onder het genot van koffie en koekjes.

In het jaarverslag 2014 staat dat de directeur ( het is trouwens een directrice) iets meer dan 119.000 verdient inclusief toeslagen, onkostenvergoeding, eindejaarsuitkering enz.. Zij is aangesteld voor 36 uur per week, niet echt overdreven veel. 
Ik heb er een kleine hobby van gemaakt om op internet na te kijken wat directeuren van maatschappelijke clubs verdienen, Unicef, Leger des Heils enzo. Die van het Humanistisch Verbond dus 10.000 in de maand. Pag. 40.
Ik denk dat ik niet de juiste menslievende instelling heb voor het Humanistisch Verbond.

9 januari
Marie Kondo! Gelukkig, ze heeft weer een nieuw boek geschreven! Aaf Brandt Corstius maakte mij er speciaal op attent in de VK. 'Spark joy' heet het. Ja hoor eens, Marie, ik wil het wel in een Nederlandse vertaling, ik moet er wel blij van worden!
Ik wist sinds haar eerste boek precies hoe ik het opruimen aan moest pakken: alles wegdoen waar ik niet blij van werd, en 'k zocht dus met Rianne 3 zakken kleren uit die naar mensen konden die er vast heel blij van zouden worden, ik zette ze in de auto, wilde ze echt afgeven bij het depot, zag drie auto's op de daarmee volle parkeerplaats staan, nam ze weer mee naar huis, want met 3 zakken door het dorp sjouwen zag ik niet zitten, en zette ze 'zolang' in de schoppe neer.
Na een jaar begon ik de schoppe op te ruimen, kwam de zakken tegen, wat zat er ook al weer in, 'k herinnerde me de mensen die er blij mee zouden zijn als alles mooi gewassen en gestreken was wat nu weer vuil en gekreukt een beetje meurde, waste alles zorgzaam en met liefde uit, vouwde het netjes op, zette de drie volle zakken in de auto, en zal vanmorgen echt proberen of ik ze aan mensen die er blij van worden kan doorgeven... als er een parkeerplekje vrij is.
Na die drie zakken was een jaar geleden de animo voor opruimen een beetje uitgeblust, maar nu er een nieuw boek is..... Ben benieuwd hoe het jou vergaat, Aaf.
En anders..Marie schrijft vast volgend jaar of zo wel weer een nieuw boek om ons op te peppen.
om een idee te krijgen van deel 1 'Opgeruimd!'

8 januari
Is het normaal dat je bij je kapper zo vertrouwd bent dat je er heel goed mee kunt praten?
Een paar maanden geleden stopte de kapper waar ik meer dan 25 jaar klant was en wiens kinderen ik in de klas had gehad. Toen ik een andere zocht, dacht ik aan de neef van mijn rechterhand.
Na 2x kapster Jean wist ik al dat zij en ik ook weer prima met elkaar overweg konden. Zit dat in het kappersvak? Mensen die de zwakke kanten van hun klanten kennen, er het beste van proberen te maken en dankbaarheid oogsten? Daar kan ik me wel iets bij voorstellen.
Ik vertelde haar over de accu die eergisteren op een ongelegen moment de geest gaf. Zij had een noodvoorziening altijd bij zich in de auto. Ze kon bij een accustoring de oplader simpel aansluiten en snel weer rijden. Lijkt me ideaal bij harde vorst en alleenstaande auto's. Buiten liet ze me zien hoe dat ging.
Via auto's kwamen we op motoren en mannen die daar gek op zijn. Ik kon meepraten, heb ervaring uit een ver verleden. Hoe groot is die van jouw man? 1500cc! Kan geweldig brullen. Hij mag hem dat niet laten doen op zondagmorgen als de hele straat nog slaapt. Die van ons had 125 cc en maakte al een klereherrie.
Zijn club maakt 1x per jaar een toertocht door elke provincie. Allemaal motoren van hetzelfde merk. Soms wel meer dan honderd tegelijk. Gevaarlijk? Nee, ze rijden altijd beneden de max. snelheid en er zijn altijd 2 begeleiders vooraan, in het midden en achteraan.
Je moet er van houden!

7 januari
Carolien trakteerde gisteren op bubbeltjes bij de eerste schilderles van het jaar. We hebben ook een echt heel vertrouwde groep, die vreselijk met elkaar kan lachen. De enige man krijgt het niet altijd helemaal mee, maar vindt het niet erg als we in een deuk liggen om het einde van haan Hendrik van Willemien.

Omdat mijn auto bij de garage was, werd ik naar les gebracht en opgehaald, en mocht ook nog bij de broers blijven eten. Daarna keken we de film Il y a longtemps que je t'aime. Prachtig!

Hoorde net dat de auto weer klaar is.

6 januari
Weet je hoe je kniepertjes ook op kunt smikkelen? Zó! Met een dikke dot slagroom.

Ik heb het echt niet van mezelf, hoor, Rianne eet ze altijd zo. Ze is van het lekkere. Van opgeschuimde melk in de koffie, van eerst de uien bakken voor ze door de hutspot gaan, en meer dingen die me nu even niet te binnen schieten. De dag begon goed.

Toen  ik gisteravond de auto wilde starten, gaf die alleen maar een vermoeide zucht en weigerde er eens goed tegenaan te gaan. Ik heb dan de neiging om weg te lopen, later terug te komen en dan zeker te weten dat alles weer normaal werkt. Nu dus nee.
De garage gebeld, die me een half jaar geleden al gezegd had dat de accu niet zo best meer was.... Geen gehoor. Allang naar huis natuurlijk. Het privénummer maar niet gebeld. Vanmorgen moest ik om 8 uur al ergens zijn en dat lukt nu ook niet. Kon ik afbellen.
Vrienden zijn er, naast andere dingen, ook voor om je uit de nood te helpen.
Het komt prima voor elkaar, ik zal op tijd op schilderles zijn vanmiddag. Als het niet ijzelt tenminste.

5 januari
 

M. en T. komen eten en zijn er 's middags al vroeg. Ik wist dat ze zouden komen en had het avondeten al voorbereid. In het mooiste pakpapier van de wereld zit een cadeau voor me: Iets over de traditie van Nederland en 51 voorwerpen die daar bij hoorden of nog horen. Bekende schrijvers vertellen over die voorwerpen. Ik blader het door en kom bij Marjoleine de Vos de volgende toelichting tegen bij het voorwerp Stamper', dit staat er ongeveer:
 'Als Nederlanders aan Fransen zouden vragen welke nationale heerlijkheden ze hebben, dan komen bekende heerlijke verfijnde gerechten zo bij ze op. Elzas, met de heerlijke zuurkoolschotel met Kasseler rib en bloedworst...., knapperig korstdeeg en de embeurré de choux vert....
Maar wat zeggen wij aan de Fransen als die vragen naar onze keuken? Erwtensoep en stamppot? Wordt Elzasser zuurkool lekkerder als je die door een berg aardappels prakt? En dan die hutspot.
Kan het viezer- in water gekookte uien met wortels en die door aardappels stampen- alleen die lucht al!'
Als ik daar ben met het hardop voorlezen komt er een moeilijk moment, opbiechten dat we hutspot eten vanavond!
Ze zijn sportief en zeggen daarvan te houden. Het smaakt ook niet gek en met wat vooraf en pudding toe, krijgen ze toch nog wel genoeg binnen. 

4 januari

Hier knipperden gisteren ook de lampen. Het ijzelde in Noord-Nederland, ja, dan krijg je dat, draden tinkelden tegen elkaar...


De Achterhoek is dit jaar toch al anders begonnen na het afscheidsconcert van Normaal op 19 december in Gelredome, waarvan een samenvatting gisteravond uitgezonden werd. Hossende en huilende stoere jongens, uit hun dak gaande meisjes, Bennie Jolink die een paar keer totaal buiten adem backstage ging puffen, een alles gevende band. De mix van uitgelatenheid en verdriet was prachtig om te zien. Voor een Achterhoeker dan.

Hier liepen we met laarzen aan door de kletsnatte wei om de stokken van de vuurpijlen te verzamelen. 't Is weer mooi geweest.
Het gewone leven kan beginnen.

3 januari
Regen. Radio 4. A.L.Snijders. Jeugdherinnering. In de stad waar hij woonde werd net als hier op oudejaarsmiddag met carbid geschoten. Hij herinnert zich nog dat een putdeksel iets opgetild en een stukje op de rand gelegd werd. Er werd carbid in het water eronder gegooid en aangestoken. Met een enorme dreun ontplofte dat en de deksel vloog omhoog. Ze stonden er gewoon vlakbij te kijken! Dat ze het overleefden was een wonder.

In de straat waar ik speelde, werd ook carbid aangestoken dat in een grote melkbus zat die de boeren gebruikten om de melk naar de zuivelfabriek te rijden. Wimmie Konings was de expert.
Er was in de bodem een gaatje geboord- hij werd plat op de grond gelegd. Beetje water in de bus, deksel erop -eigenlijk erin- en lucifer bij het gaatje. Het was de kunst om de bus zo te richten dat de deksel ergens tegen de stoeprand zou knallen en dan verder zou kaatsen naar de andere stoeprand.
We stonden er ook gewoon bij. Nou ja, op een meter of 5, en ik heb nooit meegemaakt of gehoord dat er een ruit sneuvelde of iemand gewond raakte.
Bij het carbid schieten zijn er nu voorschriften, de belangrijkste is geen deksel gebruiken maar een voetbal. Ook leuk, maar lang niet zo spannend.  Het mag ook niet op straat maar moet in een weiland of zo. Geen kinderen maar volwassenen laten het knallen, dreunen liever gezegd.
Veel bier erbij. Leuk.  
Nee, lang niet zo als toen....
 

2 januari
Hildegard Knef hoorde ik vanmorgen op 4 met haar rauwe stem weer indrukwekkend mooi zingen. Ik was lang geleden een groot bewonderaar van haar, was bij een live optreden, had LP's en luisterde vaak naar haar op radio en TV. De platen heb ik nog maar de speler is al lang geleden vervangen door een cd-speler. Er kwam andere muziek in huis, vooral veel klassieke.
 
van internet
Maar Hildegard met 'Die Welt ging unter am Zürichsee, bei dreissig Grad im Schatten ......was ich nicht sehen wollte....' blijft prachtig. Vooral door die  'unverkennbare' stem en de voordracht.

 Die Welt ging unter am Zürichsee,
Bei dreißig Grad im Schatten.

Und wir hatten uns nichts mehr zu sagen,
Es gab keine Antwort, denn es gab keine Fragen,
Die Sonne malte Kringel auf den Tisch,
Über Dächern steht Hitze, in der ich friere.

Es ist die gleiche Stadt wie damals,
In der wir niemanden sah'n als uns,
In dem Hotel, mit Plüschgardinen,
Vergilbten Tapeten, verstaubten Vitrinen,
Als unsre Liebe einfach war.

Und in der gleichen Stadt wie damals
Sagst du, ich war zu lang nicht frei,
Ich will keine Szenen, ich will keine Tränen,
Will endlich das kurze Leben genießen,
Dazu gehör'n mehr als wir zwei.

Die Welt ging unter am Zürichsee,
Bei dreißig Grad im Schatten.

Und die Stadt liegt blank im Mittagslicht,
Ein Blatt malt Schatten auf dein Gesicht,
Und jeder sieht, was ich nicht sehen will,
Die Liebe starb, die Zeit steht still.

Die Welt ging unter am Zürichsee,
Bei dreißig Grad im Schatten.

1 januari
De kop is er af. De buurmeisjes kwamen Nieuwjaar winnen. Dan wil ik wel een versje horen of tenminste een paar rotjes. Van een versje als tegenprestatie hadden ze nog nooit gehoord. Toen mijn ouders in de jaren '60/'70 op het Arrisveld woonden, kwamen de buurtkinderen nog zingen. Ik kan me nog vaag herinneren dat ik als kind ook wat zong, maar alleen bij vreemde mensen, niet bij familie. Wát we zongen, ik heb er geen idee meer van.
De meisjes hadden al 1 trekkar met snoep, chips en drank thuis afgeleverd om te verdelen. Wie echt geen drop of zwart op wit lust, mag het ruilen tegen een pakje chocomel.
Ze brachten wel 4 rotjes ten gehore. 

De hele dag wordt er nog geknald, maar dat haalt het uiteraard niet bij het werkelijk mooie vuurwerk dat vannacht vanuit de tuin te zien en te horen was boven het dorp. Veel prachtig siervuurwerk. Het was droog, niet koud, en tegen een heldere sterrenhemel staken ook onze vuurpijlen mooi af. Een schitterende Jaarwisseling.

Herman Finkers had in de Leidse schouwburg een niet heel uitbundige conference, maar er zaten wel mooie vondsten in, o.a. over Tukkers, Negers en Obama. Ik vond dat hij woensdag bij Twan Huys in Collegetour veel losser was.  
van internet 50plus

Veel mensen aan telefoon gehad, dat krijg je zomaar in de schoot geworpen als je geen kaarten stuurt! &M die vorige week hier was, deed nog snel een boodschapje, viel voor het huis voorover op haar gezicht: bril kapot, gezicht stuk, pols gebroken, en overal schaafwonden. 
Ze is vandaag jarig.